మన కోసం బతకడానికి తక్కువ ఖర్చు. ఇతరుల కోసం బతకడానికి ఎక్కువ ఖర్చు
Mana Kosam Bathakadaniki Takkuva Karchu. Itharula Kosam Bathakadaniki Ekkuva Karchu - Telugu Family Story | Manasa Reddy Chichili
మన కోసం బతకడానికి తక్కువ ఖర్చు. ఇతరుల కోసం బతకడానికి ఎక్కువ ఖర్చు - తెలుగు కుటుంబ కథ | మానస రెడ్డి చిచిలీ
Published in manatelugukathalu.com on 19/10/2026
“మన కోసం బతకడానికి తక్కువ ఖర్చు, ఇతరుల కోసం బతకడానికి ఎక్కువ ఖర్చు” అనే భావనతో— కుటుంబబంధాలు, భావోద్వేగాలు, కన్నీళ్లు, త్యాగం, జీవిత సత్యాలు కలిసిన ఒక హృదయాన్ని తాకే కథ.
అమ్మ ప్రేమకు లెక్క ఉంటుందా?
తెల్లవారుజామున ఐదు గంటలు.
ఇంట్లో అందరూ ఇంకా నిద్రలోనే ఉన్నారు. కానీ సీతమ్మ వంటగదిలో పొయ్యి వెలిగించింది.
ఒక చేత్తో టీ తయారు చేస్తూ, మరో చేత్తో కొడుకు రాఘవ్‌కు టిఫిన్ సిద్ధం చేస్తోంది.
ఆమె కళ్లలో నిద్ర లేదు. ముఖంలో అలసట ఉంది. కానీ పెదవులపై చిన్న చిరునవ్వు ఉంది.
ఎందుకంటే తన కుటుంబం సంతోషంగా ఉంటే చాలు... అదే ఆమెకు పండుగ.
అంతలో మాధవి వంటగదిలోకి వచ్చింది.
మాధవి: "అత్తయ్యా, రోజూ ఇంత తొందరగా లేవాల్సిన అవసరం ఏముంది? మీ వయసులో మీరు విశ్రాంతి తీసుకోవాలి కదా!"
సీతమ్మ: "నేను విశ్రాంతి తీసుకుంటే మీకు పనులు పెరుగుతాయమ్మా. అందరూ సంతోషంగా ఉంటే అదే నాకు విశ్రాంతి."
మాధవి: "కానీ అత్తయ్యా, మన ఇంటి ఖర్చులు పెరిగిపోతున్నాయి. ప్రతి ఒక్కరి అవసరాలు తీర్చడం కష్టమవుతోంది."
సీతమ్మ చేతిలోని గరిటె కాసేపు ఆగిపోయింది.
సీతమ్మ: "నిజమే అమ్మా... ఖర్చులు పెరుగుతున్నాయి. కానీ మనుషుల మధ్య ప్రేమ తగ్గిపోకూడదని నా భయం."
మాధవి ఏమీ మాట్లాడకుండా అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయింది.
సీతమ్మ మాత్రం తనలో తాను అనుకుంది…
“నేను ఈ ఇంటి కోసం ఎంత చేశానో చెప్పుకుంటే అది గొప్పతనం అవుతుంది. చెప్పుకోకుండా చేస్తే అది నా బాధ్యత అవుతుంది. మరి నా మనసుకు కూడా అలసట ఉంటుందని ఎవరికి చెప్పాలి?”
ఆమె కళ్లలో చిన్న నీటిచుక్క మెరిసింది.
కానీ వెంటనే తుడుచుకుంది.
ఎందుకంటే ఇంట్లో వాళ్లు లేవాల్సిన సమయం అయింది.
తన కన్నీళ్లకు సమయం కేటాయించుకోవడం కూడా ఆమెకు అలవాటు లేదు.
డబ్బుతో కొనలేని సంతోషం
ఆ రోజు రాఘవ్ ఆఫీసుకు వెళ్లడానికి సిద్ధమవుతున్నాడు.
రాఘవ్: "అమ్మా, నా జీతం వచ్చిన తర్వాత ఈ నెల ఇంటి ఖర్చులు, కారు ఈఎంఐ, చిన్ను స్కూల్ ఫీజు... అన్నీ కట్టాలి. చేతిలో డబ్బు మిగలడం లేదు."
సీతమ్మ తన గదిలోకి వెళ్లి ఒక పాత పెట్టె తెరిచింది.
అందులో ఆమె దాచుకున్న కొద్దిపాటి డబ్బు ఉంది. తనకు మందులు కొనుక్కోవడానికి, అత్యవసర పరిస్థితుల కోసం దాచుకున్న సొమ్ము.
ఆ డబ్బును తీసుకొచ్చి కొడుకు చేతిలో పెట్టింది.
సీతమ్మ: "ఇదిగో నాన్నా. నీకు ఉపయోగపడుతుంది."
రాఘవ్: "అమ్మా! నీ దగ్గర డబ్బు ఎక్కడిది?"
సీతమ్మ: "కొంచెం కొంచెంగా దాచుకున్నాను నాన్నా."
రాఘవ్: "నీ మందుల కోసం దాచుకున్న డబ్బు కదా ఇది?"
సీతమ్మ నవ్వింది.
సీతమ్మ: "నా ఆరోగ్యం కోసం దాచుకున్న డబ్బు కన్నా, నీ కష్టం తగ్గించడానికి ఇచ్చిన డబ్బు నాకు ఎక్కువ సంతోషాన్నిస్తుంది."
రాఘవ్ కాసేపు తల్లి వైపు చూశాడు.
ఆమె చేతిలోని ముడతలు కనిపించాయి. తన చిన్నప్పుడు తనకు అన్నం పెట్టిన చేతులే అవి. తాను అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు రాత్రంతా తన పక్కన కూర్చున్న చేతులే అవి.
కానీ ఆఫీసుకు ఆలస్యం అవుతుందని గడియారం చూసుకున్నాడు.
రాఘవ్: "సరే అమ్మా. సాయంత్రం మాట్లాడుకుందాం." అని వెళ్లిపోయాడు.
సీతమ్మ చేతిలో మిగిలిన ఖాళీ పెట్టెను చూస్తూ కూర్చుంది.
“పిల్లల కష్టాలను తగ్గించడానికి నా దగ్గరున్న డబ్బంతా ఇవ్వగలను. కానీ వాళ్ల జీవితాల్లో నాకు కొంచెం సమయం దొరకాలంటే ఏం ఇవ్వాలి?”
ఆ ప్రశ్నకు ఆమె దగ్గర సమాధానం లేదు.
చిన్నారి అడిగిన ప్రశ్న
సాయంత్రం.
చిన్ను స్కూల్ నుంచి వచ్చి నానమ్మ ఒడిలో కూర్చుంది.
చిన్ను: "నానమ్మ, మా టీచర్ ఈ రోజు ఒక ప్రశ్న అడిగారు."
సీతమ్మ: "ఏంటమ్మా?"
చిన్ను: "మనం ఎవరి కోసం బతకాలి అని అడిగారు."
సీతమ్మ నవ్వుతూ చిన్ను తల నిమిరింది.
సీతమ్మ: "మనల్ని ప్రేమించే వాళ్ల కోసం, మనం ప్రేమించే వాళ్ల కోసం బతకాలి తల్లీ."
చిన్ను: "మరి నువ్వు ఎవరి కోసం బతుకుతున్నావు నానమ్మ?"
సీతమ్మ కళ్లలో ఆనందం మెరిసింది.
సీతమ్మ: "మీ అందరి కోసం."
చిన్ను వెంటనే మరో ప్రశ్న వేసింది.
చిన్ను: "మరి నీ కోసం ఎవరు బతుకుతున్నారు నానమ్మ?"
ఆ ఒక్క ప్రశ్న సీతమ్మ హృదయంలో ఎక్కడో లోతుగా తాకింది.
ఆమె నవ్వడానికి ప్రయత్నించింది. కానీ మాట రాలేదు.
చిన్ను తన చిన్న చేతులతో నానమ్మ చెంపను తాకింది.
చిన్ను: "నానమ్మ, నువ్వు ఏడుస్తున్నావా?"
సీతమ్మ: "లేదమ్మా... కంట్లో ఏదో పడింది."
చిన్ను: "అయితే రేపటి నుంచి నేను నీతో ఆడుకుంటాను. నీకు బోర్ కొట్టకుండా చూసుకుంటాను. నువ్వు ఒంటరిగా ఉండకూడదు కదా!"
సీతమ్మ చిన్నును గట్టిగా హత్తుకుంది.
ఆ క్షణంలో ఆమెకు అర్థమైంది…
తాను జీవితమంతా పెద్దవాళ్లకు ప్రేమను పంచింది. కానీ తనకు ప్రేమ తిరిగి ఇవ్వడం ఒక చిన్నారికి మాత్రమే గుర్తొచ్చింది.
ప్రేమకూ ధర కడతారా?
ఒక ఆదివారం ఉదయం.
మాధవి తన భర్త రాఘవ్‌తో మాట్లాడుతోంది.
మాధవి: "మనం కొత్త ఇంటికి మారితే బాగుంటుంది. చిన్నుకి మంచి వాతావరణం ఉంటుంది. కానీ అత్తయ్యగారిని కూడా మనతో తీసుకెళ్లడం వల్ల ఖర్చులు పెరుగుతాయి."
రాఘవ్ మౌనంగా ఉన్నాడు.
మాధవి: "నేను అత్తయ్యను గౌరవించనని కాదు. కానీ మన భవిష్యత్తు గురించి కూడా ఆలోచించాలి కదా!"
రాఘవ్: "అమ్మ మన కోసం చాలా చేసింది మాధవి."
మాధవి: "చేసింది, కాదనడం లేదు. కానీ మనం జీవితమంతా గతాన్ని తలుచుకుంటూ బతకలేం కదా!"
ఆ మాటలు సీతమ్మ చెవిన పడ్డాయి.
ఆమె అక్కడే నిలబడిపోయింది.
తన కొడుకు చిన్నప్పుడు చదువుకోవడానికి తన నగలు అమ్మిన రోజులు గుర్తొచ్చాయి. అతనికి ఉద్యోగం రావాలని ఎన్నో దేవుళ్లకు మొక్కుకున్న రోజులు గుర్తొచ్చాయి. అతని పెళ్లి కోసం అప్పు చేసిన రోజులు గుర్తొచ్చాయి.
అయితే ఆమెకు కోపం రాలేదు.
ఎందుకంటే పిల్లలు ఎదిగినప్పుడు తల్లిదండ్రుల త్యాగాలను మర్చిపోవడం కన్నా, వారి బాధ్యతలను కొత్తగా నిర్వచించడం ఎక్కువగా జరుగుతుందని ఆమెకు తెలుసు.
ఆ రాత్రి సీతమ్మ తన పాత డైరీ తెరిచింది.
అందులో ఒక వాక్యం రాసింది:
“మన కోసం బతకడానికి తక్కువ ఖర్చు. ఇతరుల కోసం బతకడానికి ఖర్చు ఎక్కువ.
కానీ మనసు పెట్టి బతికినప్పుడు, మన ప్రేమకు లెక్కలు వేసే ప్రపంచంలో మనం మాత్రం మనుషుల్ని లెక్కలుగా చూడకూడదు.”
ఆమె డైరీ మూసేసింది.
మరుసటి రోజు ఏదో నిర్ణయం తీసుకోవాలని అనుకుంది.
అమ్మ వెళ్లిపోయిన రోజు
మరుసటి ఉదయం ఇంట్లో అందరూ హడావుడిగా ఉన్నారు.
రాఘవ్ ఆఫీసుకు వెళ్లడానికి సిద్ధమవుతున్నాడు. మాధవి చిన్నును స్కూల్‌కు పంపిస్తోంది.
సీతమ్మ తన గదిలో నుంచి ఒక చిన్న సంచితో బయటకు వచ్చింది.
రాఘవ్: "అమ్మా, ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?"
సీతమ్మ: "కిరణ్ దగ్గరికి, కొన్ని రోజులు వెళ్లి వద్దామనుకుంటున్నాను నాన్నా."
రాఘవ్: "అకస్మాత్తుగా ఎందుకు అమ్మా?"
సీతమ్మ అతని ముఖం చూసి నవ్వింది.
సీతమ్మ: "అకస్మాత్తుగా కాదు నాన్నా. ఈ ఇంట్లో మీ అందరికీ బాధ్యతలు ఎక్కువయ్యాయి. నేను కాసేపు నా కోసం కూడా బతికి చూస్తాను."
మాధవి ఆశ్చర్యంగా చూసింది.
మాధవి: "అత్తయ్యా, ఏమైనా బాధపడితే క్షమించండి."
సీతమ్మ ఆమె చేతిని పట్టుకుంది.
సీతమ్మ: "నువ్వు నా కోడలివి మాత్రమే కాదు అమ్మా, ఈ ఇంటి బాధ్యతలు పంచుకునే మనిషివి. నీకూ నీ కష్టాలు ఉంటాయి. కానీ ఒక విషయం గుర్తుపెట్టుకో... ఒక ఇంటికి డబ్బు అవసరం, ప్రేమ అవసరం. రెండింటిలో ఏది తగ్గినా ఆ ఇల్లు ప్రశాంతంగా ఉండదు."
చిన్ను పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి నానమ్మను హత్తుకుంది.
చిన్ను: "నానమ్మ, నువ్వు ఎప్పుడు వస్తావు?"
సీతమ్మ: "నీకు నన్ను చూడాలని అనిపించినప్పుడు పిలువు తల్లీ. కానీ నేను లేనప్పుడు నువ్వు అమ్మానాన్నలను కూడా ప్రేమగా చూసుకోవాలి."
చిన్ను ఏడుస్తూ ఆమెను వదల్లేదు.
సీతమ్మ కళ్లలోనూ నీళ్లు తిరిగాయి.
ఆమెకు ఈ ఇంటిని విడిచిపెట్టడం కష్టం.
కానీ కొన్నిసార్లు మనుషుల్ని ప్రేమించడం అంటే వారి దగ్గరే ఉండటం కాదు. మన ఉనికి వల్ల ఎవరికీ భారంగా అనిపించకుండా, మన గౌరవాన్ని కాపాడుకోవడం కూడా ప్రేమలో భాగమే.
ఆమె ఇంటి గుమ్మం దాటి వెళ్లిపోయింది.
ఇంటి గోడలు అలాగే ఉన్నాయి.
వంటగది అలాగే ఉంది.
కానీ ఆ ఇంట్లో ఏదో ముఖ్యమైనది కనిపించకుండా పోయింది.
అమ్మ లేని ఇంట్లో
మొదటి రోజు మాధవికి పెద్దగా తేడా అనిపించలేదు.
రెండో రోజు ఉదయం చిన్నుకు టిఫిన్ తయారు చేస్తూ సమయం సరిపోలేదు.
మూడో రోజు రాఘవ్ తన లంచ్ బాక్స్ తీసుకోవడం మర్చిపోయాడు.
నాలుగో రోజు చిన్నుకు జ్వరం వచ్చింది.
సీతమ్మ ఉంటే ఒక్క ఫోన్‌కాల్‌తో ఇంట్లో అందరికీ ధైర్యం వచ్చేది. ఇప్పుడు ప్రతి ఒక్కరూ తమ పనులు వదిలి పరుగులు తీయాల్సి వచ్చింది.
ఆ రాత్రి చిన్ను మంచంపై పడుకుని అడిగింది.
చిన్ను: "అమ్మా, నానమ్మ ఉంటే నా తల నిమిరుతూ కథ చెప్పేది కదా?"
మాధవి చిన్ను పక్కన కూర్చుంది.
మాధవి: "అవునమ్మా."
చిన్ను: "మరి నానమ్మకు కూడా జ్వరం వస్తే ఎవరు ఆమె తల నిమురుతారు?"
మాధవి గుండె ఒక్కసారిగా బరువెక్కింది.
తనకు సమాధానం తెలియలేదు.
ఆమెకు గుర్తొచ్చింది— సీతమ్మ రోజూ తన కోసం వేడి నీళ్లు పెట్టేది. తాను అలసిపోయి వస్తే భోజనం వడ్డించేది. తనకు ఆరోగ్యం బాగోలేనప్పుడు చిన్నును చూసుకునేది.
ఆమె ఎప్పుడైనా అత్తగారిని, “మీరు ఎలా ఉన్నారు?” అని మనస్ఫూర్తిగా అడిగిందా?
ఆ ప్రశ్న ఆమె మనసును వెంటాడింది.
ఇంతకాలం సీతమ్మ చేసిన పనులన్నీ తనకు సహజంగా కనిపించాయి. ఇప్పుడు ఆ పనుల వెనుక ఉన్న ప్రేమ అర్థమవుతోంది.
మాధవి మనసులో: “ఒక మనిషి మన కోసం చేసే పనులకు అలవాటుపడిపోతాం. కానీ ఆ పనులు ఆగిపోయినప్పుడు, ఆ మనిషి మన జీవితంలో ఎంత ముఖ్యమో తెలుస్తుంది.”
ఆ రాత్రి మాధవి నిశ్శబ్దంగా ఏడ్చింది.
తన తప్పును తెలుసుకున్నందుకు కాదు... సీతమ్మపై ఆ ప్రేమను ముందే ఎందుకు చూపించలేకపోయానని బాధపడుతూ.
అమ్మ డైరీలో చివరి పేజీ
కొన్ని రోజుల తర్వాత రాఘవ్ తల్లి గదిని సర్దుతుండగా పాత డైరీ కనిపించింది.
అతను పేజీలు తిప్పుతూ చదవడం మొదలుపెట్టాడు.
ఒక పేజీలో ఇలా రాసి ఉంది:
“నా పిల్లలు చిన్నప్పుడు నా చేయి పట్టుకుని నడిచారు. వాళ్లు పెద్దయ్యాక నా చేయి వదిలి నడవడం నేర్చుకున్నారు. అది తప్పు కాదు. పిల్లలు తమ కాళ్లపై తాము నిలబడాలి.
కానీ వాళ్లు పరుగెత్తే జీవితంలో, నేను నెమ్మదిగా నడుస్తున్నానని మర్చిపోకూడదు.
నాకు పెద్ద ఇల్లు అక్కర్లేదు. ఖరీదైన బట్టలు అక్కర్లేదు. ప్రతి నెలా ఎక్కువ డబ్బు కూడా అక్కర్లేదు.
రోజుకు ఐదు నిమిషాలు నా పక్కన కూర్చుని, ‘అమ్మా, నువ్వు సంతోషంగా ఉన్నావా?’ అని అడిగితే చాలు.
ఎందుకంటే పిల్లల కోసం తల్లిదండ్రులు తమ జీవితాలను ఖర్చు చేస్తారు. కానీ తల్లిదండ్రులకు కావాల్సింది వాళ్లు ఖర్చు చేసిన డబ్బు తిరిగి కాదు... వాళ్లు ఇచ్చిన ప్రేమలో కొంచెం ప్రేమ తిరిగి రావడమే.”
రాఘవ్ చేతులు వణికాయి.
డైరీలో మరో వాక్యం కనిపించింది:
“మన కోసం బతకడానికి తక్కువ ఖర్చు. ఇతరుల కోసం బతకడానికి ఖర్చు ఎక్కువ. కానీ ఇతరుల కోసం బతుకుతూ మనల్ని మనమే కోల్పోతే, చివరికి మన దగ్గర మిగిలేది బాధ్యతలు మాత్రమే... మనసుకు కావాల్సిన ఆనందం కాదు.”
రాఘవ్ డైరీని గుండెలకు హత్తుకున్నాడు.
అతనికి అప్పుడు అర్థమైంది— తన తల్లి తన కోసం డబ్బు ఖర్చు చేయలేదు, తన తల్లి తన జీవితాన్నే ఖర్చు చేసింది.
ఆ జీవితానికి ధర కట్టడం సాధ్యం కాదు.
(కొనసాగుతుంది........)
~ సమాప్తం ~
***
📢 మనతెలుగుకథలు.కామ్ WhatsApp ఛానల్‌ను ఉచితంగా ఫాలో అవ్వండి!
మనతెలుగుకథలు.కామ్‌లో ప్రచురించే కథలు • కవితలు • ప్రత్యేక వ్యాసాలు • సీరియల్ ఎపిసోడ్స్ - వాటి తాజా లింక్స్‌ను మా WhatsApp ఛానల్‌లో పొందవచ్చు.
✅ ఛానల్‌ను Follow చేయండి✅ WhatsAppలో Updates → Channels ద్వారా మా పోస్టులు చూడండి✅ మీకు నచ్చిన కథ లేదా పోస్టు లింక్‌పై క్లిక్ చేసి చదవండి✅ కొత్త పోస్టులు మిస్ కాకుండా Notifications 🔔 ON చేసుకోండి✅ మీ స్నేహితులు, సన్నిహితులతో మా ఛానల్‌ను Share చేయండి
👉 మా WhatsApp ఛానల్: https://whatsapp.com/channel/0029VbE7RFB3mFY84MHHSb3y
మానస రెడ్డి చిచిలీ గారి కొన్ని ఇతర రచనలు:
మానస రెడ్డి చిచిలీ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత్రి పరిచయం: https://manatelugukathalu.com/profile/manasa/profile
మానస రెడ్డి చిచిలీ తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హైదరాబాద్‌కు చెందిన కవయిత్రి. ఆమె రచించిన హైకూ మరియు టాంకా కవితలు Under the Basho, Mainichi Haiku వంటి అనేక పత్రికల్లో ప్రచురించబడ్డాయి. ఆమె హైకూ 2025 సంవత్సరానికి సంబంధించిన Touchstone Award కు నామినేట్ చేయబడింది. అంతేకాకుండా, ఆమె నేరుగా జపనీస్ భాషలో కూడా హైకూ రచనలు చేసారు.
Comments