మూలాధారము దైవము

Muladharamu Daivamu - Telugu Poems | Gadwala Somanna 

మూలాధారము దైవము - తెలుగు కవితలు | గద్వాల సోమన్న

Published in manatelugukathalu.com on 29/03/2026

మూలాధారము దైవము

-------------------------

భగవంతుని మందిరము

పవిత్రమైన హృదయము

చూడంగా సుందరము

కల్గియుండాలి అందరము

మలినమైన హృదయాలు

దయ్యాలకు నిలయాలు

దైవ నామ స్మరణతో

అగును కాంతి కిరణాలు

శ్రమిస్తే జీవితాలు

ఉండు ప్రగతి బాటలో

ప్రేమిస్తే కుటుంబాలు

చూడ నందనవనాలు

మూలాధారము దైవము

నమ్మకము కీలకమే

క్రియలు లేని విశ్వాసము

ముమ్మాటికీ మృతమే

తెలుగు భాష గొప్పది

----------------------------

మాట్లాడు తెలుగులో

నడియాడు వెలుగులో

మాతృభాష ఘనతను

వివరించు జగతిలో

తేనెవంటి తెలుగును

దానికున్న ఘనతను

ఎలుగెత్తి చాటాలి

గళమెత్తి పాడాలి

తెలుగంటే శ్వాసగా

సదా అదే ధ్యాసగా

గొప్పగా సాగాలి

ముందడుగు వేయాలి

తల్లి భాష మిన్నరా

మల్లె వోలె తెలుపురా

ఎల్లరికి విదితమే

పల్లె సీమ సొగసురా

సత్యమే గెలుస్తుంది

----------------------

నీతితో కూడినది

ఎంతో శ్రేష్టమైనది

అక్రమ సంపాదన

నష్టాన్ని తెచ్చునది

అగ్నియే అబద్దాలు

తగలబెట్టు బ్రతుకులు

తెచ్చును బంధాలను

కూల్చును కుటుంబాలు

గెలుస్తుంది సత్యము

ముంచుతుంది అబద్దము

ఇల ఏది కావాలో!

ఇక నీదే నిర్ణయము

ఉంటుంది తీయగా

అబద్దం చూడగా

తుదకు అగును విషమే!

అక్షరాల నిజమే!

అర్ధం చేసుకోవాలి!

----------------------

మాటల్లో ఇష్టాన్ని

కళ్ళల్లో కష్టాన్ని

గ్రహించిన వారు కదా

నిజమైన మిత్రులు సదా

మనసుల్లో మమతల్ని

పెద్దల అనుభవాల్ని

అర్ధం చేసుకుంటే

మేలులెన్నో వెంటే

పసి పిల్లల మనసుల్ని

వారి శుద్ధ ప్రేమల్ని

అర్ధమైతే మంచిది

చాలా చాలా గొప్పది

కన్నవారి త్యాగాన్ని

వారు చేయు సేవల్ని

శ్రద్ధగా గమనించాలి

తప్పక గౌరవించాలి

అమ్మ నోట ప్రబోధ గీతి

------------------------

కర్మ కాటు వేస్తుంది

ధర్మం కాపాడుతుంది

ఈ సత్యం గ్రహిస్తే

బ్రతుకు బాగుపడుతుంది

జీవిస్తే నీతిగా

కాంతులీను జ్యోతిగా

భవిష్యత్తు ఉంటుంది

ఖచ్చితంగా గొప్పగా

పదిమందికి సాయంగా

జీవితాన న్యాయంగా

ఉంటేనే గొప్పదనము

చూపిస్తే మంచితనము

మేలు చేయని జీవితము

కీడు చేయు వ్యక్తిత్వము

ఎప్పటికైనా ముప్పే

కల్గియున్న శత్రుత్వము

=======================

Peddayya Prabodha Geethika - Telugu Poems | Gadwala Somanna 

పెద్దయ్య ప్రబోధ గీతిక - తెలుగు కవితలు | గద్వాల సోమన్న

Published in manatelugukathalu.com on 24/03/2026

పెద్దయ్య ప్రబోధ గీతిక

-------------------------

పెట్టుకున్న నమ్మకము

పెట్టరాదు అమ్మకము

అది అత్యంత నీచము

హర్షించదీ లోకము

కోల్పోతే నమ్మకము

బ్రతుకగును దుర్భరము

మనిషి అవుతాడు మృగము

ఇది అక్షరాల సత్యము

ఉంటేనే నమ్మకము

నిలబడును కుటుంబాలు

బలపడును బంధాలు

విరియును అనురాగాలు

నమ్మకం లేని చోట

విరులు లేని పూదోట

శిధిలమైన రాజు కోట

పనికిరాని ఉప్పు ఊట

సత్యమే కదూ!

---------------------

గుణం లేని రూపము

నూనె లేని దీపము

పరికింపగ వ్యర్థము

కసాయిల స్వభావము

మోసగించు అందము

మూర్ఖులతో బంధము

తెచ్చిపెట్టు నష్టము

జీవితాన కష్టము

మితిలేని ఆవేశము

వేగంగా నడపడము

రెండూ హానికరము

మానితే ప్రయోజనము

కఠినమైన హృదయము

కర్కశ మనస్తత్వము

బ్రతుకులో అనర్ధము

లేదు అందు లాభము

అమ్మ మేటి మాటలు

-----------------------

కల్గియుంటే నీతి

తెచ్చిపెట్టును ఖ్యాతి

అసమానం చూడగా

జీవితాల్లో జ్యోతి

బ్రతకాలి నీతిగా

సమాజాన గొప్పగా

లేదంటే మాత్రము

బ్రతుకులగును ఘోరము

జీవితాన విలువలు

ఉంటేనే బ్రతుకులు

దక్కుతుంది గౌరవము

మిగులుతుంది మోదము

ఆదర్శం ముఖ్యము

అవసరమే సౌఖ్యము

అవనిలో అందరూ

కలసుంటే క్షేమము

నాన్న గొప్ప పలుకులు

------------------------

పని చేస్తే శ్రద్ధగా

చదువుకుంటే బుద్దిగా

సత్ఫాలితాలు ఖాయము

జీవితమిక హాయిగా

మనసుంటే శుద్దిగా

వృత్తిలోన యుక్తిగా

మేలు కదా చూడగా

పదిమందికి స్ఫూర్తిగా

అందరితో మంచిగా

స్నేహానికి చిహ్నంగా

ఉంటేనే మేలుగా

భవిత ఇక నీదేగా

మాటలన్ని పొదుపుగా

ఉద్రేకాలు అదుపుగా

ఉంచుకుంటే మంచిది

జీవితాల్లో మేలది

బామ్మ గారి బంగారు మాటలు

-----------------------------

కోపోద్రేకియగువాడు

కలహాలు రేపుతాడు

దీర్ఘశాంతమున్నోడు

అన్ని సర్దుకు పోతాడు

చెప్పుకుంటే కష్టాన్ని

ఉపశమనం కల్గుతుంది

పంచుకుంటే మోదాన్ని

ఆయుష్షు పెరుగుతుంది

తరిమికొడితే భయాన్ని

నింపుకుంటే ధైర్యాన్ని

బ్రతుకగును అద్భుతమే

దరిచేరును విజయమే

కట్టిపెట్టు స్వార్ధాన్ని

పంచిపెట్టు న్యాయాన్ని

దేవునికి మందిరంగా

మలచుకొమ్ము హృదయాన్ని

==========================

Sri Parabhava Ugadi Panduga - Telugu Poems | Gadwala Somanna 

శ్రీ పరాభవ ఉగాది పండుగ - తెలుగు కవితలు | గద్వాల సోమన్న

Published in manatelugukathalu.com on 19/03/2026

"శ్రీ పరాభవ ఉగాది పండుగ"

********

ఉగాది పండుగ వచ్చింది

సంబరం అంబరాన్ని తాకింది

కొమ్మల నడుమ కోకిలమ్మ

గొంతు వీణ సవరించి,

తెలుగు వత్సరం వచ్చిందని

క్రొత్త గీతం అలపించింది

మామిడి తరువు వధువు

చెవుల కొమ్మలకు మామిడి

పిందెల కమ్మలు తొడిగింది

లేలేత చిగుళ్ల చొక్కా ధరించి

వేప తరువు తనువు తరించింది

కోకిలమ్మల గాన కచేరితో

పుడమి తల్లి పులకించింది

తెలుగు కవితల వనంలో

కవుల ఉగాది కవన విరులు

తెలుగు వత్సరం గొప్పతనమై

నలుదిశలా గుబాళించాయి

కోకిల కవుల కంఠములలో

కోటి జుంటి తేనె ధారలై..

ధరణి తలము పై పల్ల వించాయి

తెలుగు తనం,సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు

తెలుగు గగనంలో వెలుగు తారలై ప్రకాశింశాయి

ఓ శ్రీ పరాభవ వత్సరమా !!

తెలుగు వెలుగు కంఠ మణి హారమా !!

తెలుగు స్వచ్ఛ హృదయాలు

వెలుగు హారతితో...

నీకు ఘన స్వాగతం పలుకుతున్నాయి..

మోడుబారిన జీవితాలలో నవ వసంతము తెస్తావని...

పేదోళ్ల గుండె కోవెల్లో..

కొలువై ఉంటావని

గంపెడు ఆశల హారాలతో

నీ ముంగిట్లో ప్రణమిల్లాయి

ఉగాది పర్వ దినమా !!

కల్లోల జగతికి కాసింత

మనశ్శాంతి ,విశ్వశాంతి,

విశ్రాంతి...

ఇవ్వ శీఘ్రమే రావమ్మా..

ఆశీస్సుల ఉషస్సులు

ప్రసరింప చేయమ్మా...

తెలుగు మనసుల్లో, మనుజుల్లో..మమతల మందారాలు విరివిగా పూయనీ...

తెలుగు హృదయాలు

నీ రాకతో.. తెప్పరిల్లనీ..

ఉగాది పచ్చడిలా,పానకంలా

సుఖశాంతులతో, ఆయురారోగ్యాలతో..

సంయుక్త తెలుగు రాష్ట్రాలు..

మూడుపువ్వులు ఆరు కాయలై వర్ధిల్లునీ...

శ్రీ పరాభవ నామ ఉగాది'

----------

తెలుగు సంవత్సరాది

శ్రీ పరాభవ నామ ఉగాది

అదే అసలుసిసలైన

తెలుగుదనానికి పునాది

వసంత లక్ష్మి రాకతో

పచ్చదనపు పట్టుచీరలు

కట్టుకుని తరువులెల్లా

పులకించెను నిలువెల్లా

కొమ్మల్లో కోకిలమ్మలు

పాడే కమ్మని గీతాలు

మత్తెక్కించును మదికి

ఉగాది పండుగ సరదాలు

ఎటుచూసినా పచ్చదనం

పుడమితల్లికి నిండుదనం

ఉగాది వేడుకలో ఉంది

తెలుగువారి గొప్పదనం

మావిడాకుల తోరణాలు

కొనితెచ్చును సోయగాలు

ఉగాది పచ్చడి తెలుపును

నిగూఢ జీవిత సత్యాలు

" ఉగాది పండుగ "

---------------------------------

పర్వదినము ఉగాది

తెలుగువారి ఉగాది

సమైక్యతకు పునాది

ఓ వెన్నెలమ్మ !

"శ్రీ పరాభవ" చూడ

ఉగాది వెలుగు నీడ

జనులకు పసిడి జాడ

ఓ వెన్నెలమ్మ !

కుమ్మరించును సిరులు

పరిమళించే విరులు

పర్వదినము శుభములు

ఓ వెన్నెలమ్మ !

దీవెనలకు నిలయము

శుభములకది సదనము

ఉగాది వెలుగుమయము

ఓ వెన్నెలమ్మ !

---------------------------------------------------------------------------------

Amulyamaina Posthakalu - Telugu Poems | Gadwala Somanna 

అమూల్యమైన పుస్తకాలు - తెలుగు కవితలు | గద్వాల సోమన్న

Published in manatelugukathalu.com on 18/03/2026

అమూల్యమైన పుస్తకాలు

---------------------------

పుస్తకాలు చదవాలి

జీవితాన ఎదగాలి

తొలగిపోయి అజ్ఞానము

విరియాలి విజ్ఞానము

పుస్తకాల తోటలో

అక్షరాల కోటలో

దినదినమూ గడపాలి

ఆహ్లాదం పొందాలి

విలువైనవి పుస్తకాలు

వెలులీను కాగడాలు

దులుపుకోవాలి బుర్రలో

అజ్ఞానమనే మలినాలు

ప్రశస్తమైన పుస్తకము

పంచుతుంది వినోదము

పెంచుతుంది వికాసము

మారుస్తుంది జీవితము

అమూల్యమైన బాల్యము

-----------------------------------------

విలువైనది బాల్యము

బ్రతుకులోన భాగ్యము

నిర్లక్ష్యం చేస్తే

అంతులేని నష్టము

దేవుని బహుమానము

తలపించును స్వర్గము

లోకంలో బాల్యము

అత్యంత అమూల్యము

పూలలా మెత్తనిది

పాలలా తెల్లనిది

పరికింపగ బాల్యము

కల్మషమే లేనిది

మరల తిరిగి రానిది

అన్యాయం చేయనిది

శ్రేష్టమైన బాల్యము

అతి మధుర జ్ఞాపకము

త్యాగానికి ప్రతీక పూవులు

-----------------------------------------

రకరకాల పూవులు

రమ్యమైన పూవులు

స్త్రీ మూర్తుల జడలో

కొలువుదీరు మెడలో

విరజిమ్మును తావులు

వెదజల్లును సొగసులు

నేర్పునోయ్! పాఠాలు

మురిపించును మనసులు

త్యాగానికి గురుతులు

చూడగా సుకుమాలు

మిక్కిలి మెత్తదనము

దాగుంది గొప్పదనము

పూలలాంటి బాల్యము

బ్రతుకులోన భాగ్యము

విరబూసిన పువ్వులు

వదనంలో నవ్వులు

ముందుండు పూజలో

అగ్రగామి సేవలో

గుబాళించు పూవులు

బహు పరోపకారులు

ఉండాలి పూలలా

నవ్వుతూ బ్రతుకులో

దండలో దారంలా

నలుగురి మనసుల్లో

జీవితంలో మరువరాదు

----------------------------

మేలు చేసిన మనుషులను

బ్రతుకు దిద్దిన పెద్దలను

జీవితంలో మరువరాదు

విద్య నేర్పిన గురువులను

కడువు నింపే రైతులను

కలసి ఉండే మిత్రులను

జీవితంలో మరువరాదు

సరిహద్దు సైనికులను

భువిలో తల్లిదండ్రులను

అండ నిలిచే ఆప్తులను

జీవితంలో మరువరాదు

ఆత్మీయ బంధువులను

ఆదరించే వ్యక్తులను

ప్రేమించే మనసులను

జీవితంలో మరువరాదు

మంచి చేయు బోధలను

ఉన్న దానిలో తృప్తి

----------------------------

ఉన్న దాంట్లో సంతృప్తి

జీవితంలో స్వర్గమే

లేని దానికై ఆత్రుత

చివరికదే నరకమే

అందని వాటికై ఆశలు

అసంతృప్తి కారకాలు

మనశ్శాంతి పోగొట్టును

వేదనకరమగు మనసులు

లక్ష్యం లేని ఆశయము

వ్యర్థమైన పోరాటము

నిరుపయోగం చూడగా

అక్షరాల నిజమేగా

మనది కాని దాని కొరకు

కాదు మేలు ఆరాటము

విచారం మిగులు తుదకు

ముక్కలగును జీవితమ

-------------------------------------------

Guruvu Hithavu - Telugu Poems | Gadwala Somanna 

గురువు హితవు - తెలుగు కవితలు | గద్వాల సోమన్న

Published in manatelugukathalu.com on 17/03/2026

గురువు హితవు

----------------------

మాట్లాడకు మూర్ఖంగా

ప్రవర్తించకు వ్యర్థంగా

విచక్షణారాహిత్యం

తరిమికొట్టు దూరంగా

యోచించు ఉన్నతంగా

జీవించు ఆదర్శంగా

పదిమందికి సాయపడి

సాగిపో గౌరవంగా

ఆశయమే ధ్యేయంగా

ఆచరణే ప్రాణంగా

భావించి ఉద్యమించు

అనుకున్నది సాధించు

కన్నవారు ముఖ్యంగా

జీవితాన ఉండంగా

లోటేమి ఉండదుగా

లోకంలో చూడంగా

నాన్న అద్భుత వాక్కులు

----------------------------------

వెన్న మనసు నీదిరా

వెన్నెల్లా వెలగరా

కన్నవారి దృష్టిలో

మిన్న ఇంట నీవేరా

తప్పు పనులు వద్దురా

ముప్పుకు కారణమురా

నిప్పులాగ బ్రతుకురా

మెప్పు నీకు కలుగురా

ముద్దు ముద్దు పనులతో

మురిపించాలి మనసులు

శ్రద్ధ ఉంటే బ్రతుకులు

అవుతాయి సిరిమల్లెలు

ఇచ్చును చదువు సౌఖ్యము

మార్చును మన తలరాతలు

చక్కగా చదువుకోవాలి

బ్రతుకులు దిద్దుకోవాలి

పెద్దలను గౌరవించాలి!

-----------------------------------

గౌరవించు పెద్దలను

చక్కదిద్దు బ్రతుకులను

మీరకూడదు మాటలను

దాటరాదు హద్దులను

చేయాలోయ్! సేవలను

పంచాలోయ్! ప్రేమలను

పెద్దవారి మార్గంలో

పొందాలోయ్!శుభములను

విరచరాదు మనసులను

నుడవరాదు బూతులను

కడు శ్రేష్ట ప్రవర్తనతో

మెలగాలి పరివర్తనతో

చూపరాదు గర్వమును

పొందరాదు పతనమును

వినయ విధేయతలతో

ఉండాలి మంచితనంతో

దయాగుణము శ్రేష్టము

-----------------------------------------

బహు శ్రేష్టము దయాగుణము

కావాలి కంఠహారము

హృదయమనే పలక మీద

వ్రాసుకోవాలి అనిశము

జీవుల పట్ల సృష్టిలో

దయ కల్గియుండాలి

నిరంతరం మనిషిలో

అదే తలపు ఉండాలి

దయాగుణము ఆభరణము

తెచ్చిపెట్టు గౌరవము

చూపించాలి గొప్పగా

ఉంటేనే ఉత్తమము

దయలేని జీవితాలు

అదిలేని హృదయాలు

ఎండిపోయిన పూదోట

శిధిలమైన రాజకోట

ఎప్పుడైనా ప్రమాదము

-----------------------------------------

ఓర్పు లేని మనసులతో

ఓర్వలేని మనుషులతో

ఎప్పుడైనా ప్రమాదము

దూరముంటే ప్రమోదము

నీచమైన తలపులతో

పనికిరాని చేతలతో

ఎప్పుడైనా ప్రమాదము

తెలుసుకో ఈ సత్యము

చెడ్డ వారి స్నేహంతో

అసూయ ద్వేషాలతో

ఎప్పుడైనా ప్రమాదము

విడిచిపెడితే లాభము

అదుపులేని కోపంతో

దురుసు స్వభావంతో

ఎప్పుడైనా ప్రమాదము

చెరుపు చేయు బంధాలతో

========================

Thyagamayi Kovvothhi - New Telugu Poems Written By Gadwala Somanna Published in manatelugukathalu.com on 13/03/2026

త్యాగమయి క్రొవ్వొత్తి - తెలుగు కవితలు

రచన: గద్వాల సోమన్న

త్యాగమయి క్రొవ్వొత్తి

-----------------------------

క్రొవ్వొత్తి త్యాగము

పరికింప అసమానము

ఇలలో జీవకోటికి

అత్యంత ఆదర్శము

కాంతినిచ్చు కరుగుతూ

చీకట్లను తరుముతూ

ప్రత్యేకత చాటుకొనును

క్రొవ్వొత్తి సాయపడుతూ

క్రొవ్వొత్తిలా ఉందామా

పరోపకారం చేస్తూ

బ్రతుకులో వెలుగుదామా

మంచినే పంచేస్తూ

ఈ జన్మను సార్ధకము

భువిని చేసుకుందాం

క్రొవ్వొత్తి రీతిలో

ఉన్నంత వరకు జగతిలో

జీవితంలో రేడు

----------------------------------

పనిచేసే వాడు

ప్రచారం ఇష్టపడడు

శ్రద్ధగా ఉన్నోడు

ఎప్పుడు నష్టపోడు

చురుగ్గా ఉన్నోడు

బద్ధకం ఒప్పుకోడు

సత్యం పలుకువాడు

అబద్దమే చెప్పడు

నీతిగా ఉన్నోడు

జ్యోతిలా ఎదుగుతాడు

ప్రీతిని పంచువాడు

ఖ్యాతిని పొందుతాడు

మాటపై ఉన్నోడు

గౌరవానికర్హుడు

ఆదర్శవంతుడే

జీవితంలో రేడే

అవ్వ చెప్పిన సూక్తులు

------------------------------------------

మాటలో మాధుర్యము

మనసులో మమకారము

ఉండాలి ఖచ్చితంగా

జీవితాన ఆదర్శము

చేతులతో సహకారము

చేతల్లో ఉపకారము

చేస్తేనే ఉపయోగము

చూపితే మానవత్వము

మాట మాట కలిపితే

స్నేహమే కలుస్తుంది

మనసు మనసు కలిస్తే

మమకారం పుడుతుంది

మంచి పనులు చేస్తేనే

గౌరవం దక్కుతుంది

ముందడుగు వేస్తేనే

అభివృద్దే జరిగేది

అక్షర సందేశము

-------------------------------------------

పదిమంది మెచ్చేలా

వీలైతే బ్రతకాలి

ఆదర్శం చూపాలి

మనకు జన్మ నిచ్చినందుకు

మన కన్న తల్లిదండ్రులు

చదువు నేర్పినందుకు

గర్వపడాలి గురువులు

నలుగురికి సహకారము

కాసింత ఉపకారము

తప్పకుండా చేయాలి

అపకారం మానాలి

మానవ జన్మ సార్ధకము

కావాలోయ్! కావాలోయ్!

కన్నవారు సంతోషము

పొందాలోయ్! పొందాలోయ్!

దైవ దివ్య నామము

-------------------------------------------

భగవంతుని నామము

బహు పూజింపదగినది

జీవితాన క్షేమము

కలుగుటకు కారణమది

ధ్యానిస్తే పుణ్యము

అక్షరాల సత్యము

కంటికి రెప్ప రీతి

కాపాడే నామము

దేవుని నామంలో

శుభములెన్నో కలవు

కోరితే మనసులో

బ్రతుకున ఉండగలవు

పవిత్రమైన నామము

పరమ పుణ్య ధామము

నోటికెంతో తీయన

=============================

Undaloy Manamantha - New Telugu Poems Written By Gadwala Somanna Published in manatelugukathalu.com on 02/03/2026

ఉండాలోయ్! మనమంతా - తెలుగు కవితలు

రచన: గద్వాల సోమన్న

ఉండాలోయ్! మనమంతా

----------------------------

మల్లెతీగకు పందిరిలా

పూలదండకు దారంలా

ఉండాలోయ్! పేదోళ్లకు

ఆశ్రయాన్ని కోరినోళ్లకు

వెలుగు పంచే దీపంలా

ప్రాణం నిలిపే తరువులా

ఉండాలోయ్! లోకంలో

తొలి స్థానము అన్నిటిలో

కడువు నింపే రైతులా

సరిహద్దు సైనికునిలా

ఉండాలోయ్! తెగువతో

మదినిండా ధైర్యంతో

ఉదయించే సూర్యునిలా

సుతిమెత్తని వెన్నెల్లా

ఉండాలోయ్! మాటలా

గుబాళించే తోటలా

బామ్మ మాటల ముత్యాలు

------------------------------

అనుభవాల లాంతారులో

జ్ఞాపకాల పల్లకిలో

నెమరువేసుకుందామా!!

బ్రతుకులు దిద్దుకుందామా!

అనురాగాల వెలుతురులో

తల్లిదండ్రుల జాడలో

అన్నీ సాధిద్దామా!

మహనీయుల మైత్రిలో

విజ్ఞానపు వీధుల్లో

వినోదాల బాటల్లో

గొప్పగా ఎదుగుదామా!

ఆదర్శం చాటుదామా!

కష్టించే తత్వంతో

ప్రేమించే మనసుతో

సహకారమందిద్దామా!

మంచి పనులే చేద్దామా!

ఉపయోగమవ్వాలి!

---------------------------

నింగిలో స్వేచ్ఛగా

బ్రతుకంతా హాయిగా

విహరించే పక్షులై

ఉండాలోయ్! తృప్తిగా

ఇంటిలోని పాపలా

మింటిలోని చుక్కలా

ఎదగాలోయ్! గొప్పగా

యేరు యొద్ద మొక్కలా

పొలంలోని పంటలా

చెరువులోని కలువలా

ఉపయోగమవ్వాలి!

చెలమలోని నీరులా

కలంలోని సిరాలా

వనంలోని పూవులా

ఉపయోగమవ్వాలి!

చెట్టు మీద ఫలంలా

పుస్తకాలు మంచి మిత్రులు

----------------------------

పుస్తకాల మెట్లపై

జీవితంలో ఎదగాలి

విజ్ఞానపు నేత్రంతో

ప్రపంచాన్ని చూడాలి

పుస్తకమే కావాలి

మళ్ళీ హస్త భూషణము

చరవాణికి కాసేవు

విరామమే ఇవ్వాలి

పుస్తకాల తోటలో

అక్షరాల కోటలో

అనుదినము గడపాలి

ఆనందమే పొండాలి

పుస్తకాలే స్నేహితులు

బ్రతుకున శ్రేయోభిలాషులు

చూడాలోయ్! ప్రేమగా

చదవాలోయ్! ఇష్టంగా

విజ్ఞానము విలువైనది

------------------------------

విజ్ఞానము పెంచుకుంటే

అరుదెంచును వసంతాలు

అజ్ఞానము దులుపుకుంటే

బాగుపడును జీవితాలు

విజ్ఞానపు వెలుగులో

వినోదాల ఓడలో

పయనిస్తే బ్రతుకులగును

వికసించిన కుసుమాలు

విలువైనది విజ్ఞానము

ఎక్కించును అందలము

ఘన కార్యాలతో

తెచ్చిపెట్టు గౌరవము

జ్ఞానానికి సాటిలేదు

సంపాదించాలి ఇహమున

లేకుంటే విలువలేదు

గుర్తించుకో మనసున

==========================

Akshara Animuthyalu - New Telugu Poems Written By Gadwala Somanna Published in manatelugukathalu.com on 24/02/2026

అక్షర ఆణిముత్యాలు - తెలుగు కవితలు

రచన: గద్వాల సోమన్న

అక్షర ఆణిముత్యాలు

------------------------------

పుస్తకాల కాంతిలో

పెంచుకో విజ్ఞానము

అద్భుతమైన మెదడులో

నింపుకో కడు వికాసము

అక్షరాల నింగిలో

మెరియాలి తారకలా

సంతస సాగరంలో

ఎగరాలి కెరటంలా

అనురాగాల వాడలో

అనుబంధాల కోటలో

కలసిమెలసి ఉందామా!

అన్యోన్యత తోటలో

పాటలోని పల్లవిలా

మాటలోని మధురంలా

మనుషులంతా ఒక్కటై

మూటలోని పసిడిలా

వృక్ష పరిరక్షణ మన బాధ్యత

--------------------------------

చెట్టు విలువ తెలుసుకో

పెంచడమే నేర్చుకో

భవిష్యత్తు కాలంలో

మేలులెన్నో బ్రతుకులో

ఆయుష్షుకు ఆధారము

అనారోగ్యమే దూరము

కాపాడితే వృక్షాలు

బాగుపడును జీవితాలు

శ్రేయోభిలాషులు చెట్లు

దేశాభివృద్ధికి మెట్లు

ప్రతి ఒక్కరూ పెంచితే

తోప్పునోయ్! పెను అగచాట్లు

వృక్షాల సంరక్షణ

చేయాలోయ్! చేయాలోయ్!

లేదంటే అవుతుందోయ్!

భవిత అంధకారము

అక్షర సుభాషితాలు

----------------------------

చెడు నడవడి గలవాడు

అపకారం చేయువాడు

దూరముంటే బహు మేలు

లేదంటే కడు కీడు

ప్రేమను వృద్ధి చేస్తే

ముందడుగు వేసేస్తే

ప్రపంచమే ప్రేమయము

తలపించును ఇల స్వర్గము

బుద్ధిహీనుని మాటలు

ఉపయోగకరం కాదు

నీటి మీద రాతలే

ఉండవసలు మేలులే

జాగ్రత్త మూర్ఖులతో

వితండ వాదులతో

సహవాసమే కోరితే

పెను ప్రమాదం వారితో

చిట్టి చిట్టి పిల్లలు

----------------------------

పిల్లలకు సంస్కారము

పెద్దల యెడల గౌరవము

నేర్పించాలి బ్రతుకులో

నాటాలోయ్! మనసులో

విలువైన క్రమశిక్షణ

బాలల్లో రావాలి

అనుదినము సంరక్షణ

తప్పకుండా చేయాలి

నింపాలోయ్! వారిలో

దేశభక్తి అమితంగా

తరమాలోయ్! నెలకున్న

పిరికితనం దూరంగా

చిన్నారులు ముత్యాలు

ఖరీదైన వజ్రాలు

వారుంటే ఇల స్వర్గము

అంతులేని ఆనందము

చిరునవ్వులు విరిసిన సిరిపువ్వులు

-------------------------------------

వదనంలో చిరునవ్వులు

విరబూసిన సిరిపువ్వులు

దేదీప్యామానంగా

వెలుగులీనే దివ్వెలు

ముఖంలోన దరహాసము

తలపించును మధుమాసము

ఇల పున్నమి రాత్రుల్లో

నిండు చంద్రుని ప్రతిబింబము

పలకరించు చిరునవ్వుతో

కనిపించు ప్రేమతో

ప్రతిరోజూ పర్వదినము

బలపడును అనుబంధము

చిరునవ్వు ఖర్చు లేనిది

మనిషిలోనే గొప్పది

పంచుతుంది ఆరోగ్యము

పెంచుతుంది ఆనందము

అతిచిన్నది జీవితము

జీవించుము నవ్వుతూ

పదిమందికి పంచుము

మిగులుతుంది జ్ఞాపకము

మందహాసమే అందము

లేక మొగం వికారము

కురిపించుము నవ్వులే

ఆయుస్సుకు ఆధారము

==================================

Divyaushadam Chirunavvu - New Telugu Poems Written By Gadwala Somanna Published in manatelugukathalu.com on 22/02/2026

దివ్యౌషధం చిరునవ్వు - తెలుగు కవితలు

రచన: గద్వాల సోమన్న

దివ్యౌషధం చిరునవ్వు

---------------------------------------------------

చిరునవ్వుల కోటలోన

ఆ చక్కని తోటలోన

జీవించు నిరంతరము

పొందుకొనుము ఆరోగ్యము

పదిమందిని నవ్విస్తూ

మందహాసము గావిస్తూ

జీవితాన్ని ఆస్వాదించు

ఖేదాన్ని తరిమేస్తూ

నవ్వడం బహుమానము

నవ్వించడం ఘన కార్యము

తెలుసుకో ఈ సత్యము

పాటించు అనునిత్యము

నవ్వులేని వదనాలు

ప్రేమలేని హృదయాలు

కొరగానివి చూడగా

పిల్లలు లేని సదనాలు

యధార్ధము

-----------------------------------------

ఎంత స్వాహా చేసినా

సమస్తమూ పొందినా

మనిషి ఆశకు మితిలేదు

జయించడం చేత కాదు

ఎంత సంపాదించినా

తృప్తి గనుక కొరబడితే

జీవితమే అయోమయము

ప్రణాళిక లేకుంటే

విలువైనది జీవితమే

చేసుకోకు ఇల వ్యర్థము

శాశ్వతం స్నేహమే

నిలుపుకో నిరంతరము

జీవితానికి అర్ధము

కాసింత పరమార్థము

ఉండాలి నిశ్చయంగా

బ్రతకాలి నిర్భయంగా

ఉంటేనే మేలులు

-------------------------

చేతిలోని డబ్బులు

నోటిలోని మాటలు

వాడితే పొదుపుగా

బాగుండును బ్రతుకులు

మనసులోని మమతలు

పవిత్రమైన తలపులు

ఉంటేనే ఘనతలు

బ్రతుకులోన విలువలు

ఇంటిలోన పిల్లలు

తోటలోన మల్లెలు

ఉంటేనే సొగసులు

మొగంలోన నగవులు

కొలనులోన కలువలు

నింగిలోన చుక్కలు

ఉపయోగం చాలా

పుడమిలోన మొక్కలు

జాగ్రత్త!అవసరం

------------------------------------------

వదులుకోకు ఎప్పుడు

వచ్చిన అవకాశము

చేజారితే మాత్రము

బ్రతుకులోన నష్టము

నమ్ముకో కష్టాన్ని

వంచాలి కాయాన్ని

ఖచ్చితమే ఫలితము

అక్షరాల సత్యము

తరిమికొట్టు గర్వాన్ని

వెంబడించు వినయాన్ని

బ్రతుకిక సుఖమయము

గైకుంటే విజయాన్ని

కఠినమైన వాక్కులు

బాధపెట్టు మనసులు

జాగ్రత్త నోటితో

తుచ్ఛమైన వాటితో

తెలుగు భాష-గుండెల్లో శ్వాస

-----------------------------------------

తెలుగు భాష గొప్పదనము

తల్లి భాష చక్కదనము

కలమెత్తి, గళమెత్తి ఇల

చాటుటే శోభస్కరము

తెలుగు భాష తీయదనము

పదాల్లో నిండుదనము

కల్గియున్న భాషరా

తెలుగు గుండె శ్వాసరా

పువ్వుల్లా మెత్తదనము

నవ్వుల్లా చురుకుదనము

పరికింప పద బంధము

అత్యంత మనోహరము

భాషల్లో బహు ఘనము

ప్రపంచానికి విదితము

తెలుగు కడు తేజోమయము

పుట్టించును ఉత్తేజము

================================

Kutumbame Pramukhyam - New Telugu Poems Written By Gadwala Somanna Published in manatelugukathalu.com on 18/02/2026

కుటుంబమే ప్రాముఖ్యం - తెలుగు కవితలు

రచన: గద్వాల సోమన్న

కుటుంబమే ప్రాముఖ్యం

---------------------------------------------------

కలసుంటే మనోహరము

ఒలుకుతుంది అనురాగము

అదే కదా కుటుంబము

ఐక్యతకది ప్రతిభింబము

మనస్పర్థలు నశిస్తే

ప్రేమపూలు వికసిస్తే

ఉదయించును సంబరము

తాకుతుంది అంబరము

విలువైనది కుటుంబము

అత్యంత ప్రాముఖ్యము

ఇవ్వాలి ప్రాధాన్యత

నెరవేర్చాలి బాధ్యత

బాగుంటే కుటుంబాలు

బాగుపడును జీవితాలు

అగును భూతల స్వర్గము

అక్షరాలది సత్యము

చెడు వ్యసనాలు!!

------------------------------------------

నూరేళ్ళ జీవితాల్ని

కబళించు చెడు వ్యసనాలు

కూల్చునోయ్! కుటుంబాల్ని

చేయునోయ్! పలు ముక్కలు

కడు జాగ్రత్త! వాటితో

ఉండాలోయ్! నేర్పుతో

కొనసాగాలి ఓర్పుతో

ఇక కొంగ్రొత్త మార్పుతో

చెడు వ్యసనాలు యమపాశము

తీస్తాయోయ్! ప్రాణాలు

బాధనొందు కుటుంబాలు

చెల్లాచెదరగు పిల్లలు

మానాలి చెడు వ్యసనాలు

దిద్దుకోవాలి బ్రతుకులు

విజయమొంద వాటిపై

దృఢమవ్వాలి మనసులు

తల్లిదండ్రులు ఘనులు

--------------------------------------------

కన్నవారి సేవలో

మెండుగా దీవెనలు

వారు చూపు ప్రేమలో

హర్షించును మనసులు

కన్పించే వేల్పులు

కని పెంచే దేవతలు

తల్లిదండ్రులు మహిలో

కొలవాలోయ్! మదిలో

ఇవ్వాలి జగతిలో

వారికి తొలి స్థానము

మనో మందిరంలో

పూజించాలి నిత్యము

కన్నవారికి కష్టము

ఇంటిలోన నష్టము

ఎన్నడూ తేరాదు

మూర్ఖంగా పోరాదు

మామయ్య మంచి మాటలు

-----------------------------

చీకట్లు తరిమేసే

జ్యోతిలాగ జీవించు

మనసులను కదిలించే

మాటలాగ ఉదయించు

కనురెప్పలా కాపాడే

భగవంతుని సేవించు

అనిశంబు ప్రేమించే

కన్నోళ్లను గౌరవించు

నీ శ్రేయస్సు ఆశించే

నీ ప్రగతికి సహకరించే

స్నేహితులను గుర్తించు

ఆపదలో ఆశ్రయించు

జ్ఞానాన్ని అందించే

సన్మార్గం చూపించే

గురువులను అనుసరించు

హితోక్తులు ఆచరించు

నిజమే కదూ!

----------------------------

నింగిలోని వేగు చుక్క

చీకట్లు తరుముతుంది

పుడమిపై చిన్ని మొక్క

పచ్చదనం పంచుతుంది

ఇంటిలో పెంపుడు కుక్క

రక్షణ కల్పిస్తుంది

కాసింత గంధపు చెక్క

తావులు వెదజల్లుతుంది

అమూల్యమైనది చెలిమి

జీవితాల్లో బహు బలిమి

కల్గియుంటే క్షేమము

అదే తరిగిపోని కలిమి

దాహాన్ని తీర్చుతుంది

కాపాడితే చెరువు

ఆయుస్సును పెంచుతుంది

సంరక్షిస్తే తరువు

========================================

Samayaspurthi Goppadi - New Telugu Poems Written By Gadwala Somanna Published in manatelugukathalu.com on 15/02/2026

సమయస్ఫూర్తి గొప్పది - తెలుగు కవితలు

రచన: గద్వాల సోమన్న

సమయస్ఫూర్తి గొప్పది

--------------------------------------------------

ఉండాలి సమయస్ఫూర్తి

అదే తెచ్చిపెట్టు కీర్తి

మంచి మంచి అలవాట్లపై

పెంచుకోవాలి అనురక్తి

తెచ్చుకొమ్ము మంచి పేరు

నిలుపుకొమ్ము ఇంటి పేరు

ఈ సభ్య సమాజంలో

నిలిచిపొమ్ము హృదయంలో

ప్రాముఖ్యం ఆరోగ్యము

జీవితాన ఆనందము

అవి రెండూ కోల్పోతే

ఎంత ఉన్నా వ్యర్థము

సుగుణాలే భూషణము

లేక బ్రతుకు వికారము

పెంచుకుంటే మంచిది

దక్కుతుంది గౌరవము

కల్గియుంటే!

--------------------------------------------------

హెచ్చితే అహంకారము

వస్తుంది అవమానము

కల్గియుంటే వినయము

దక్కురుంది గౌరవము

విలువైనది వివేకము

విజ్ఞానమే ఐశ్వర్యము

కల్గియుంటే క్షేమము

జీవితమే సుఖమయము

బహు గొప్పది ఔదార్యము

అమూల్యము కారుణ్యము

జీవితాల్లో అవసరము

కల్గియుంటే లాభము

దరహాసము బహుమానము

లేదు లేదు కొలమానము

కల్గియుంటే మేలు మేలు

అదే కదా పదివేలు

మామయ్య మాటలు

---------------------------------------------------

అనుకున్నది సాధిస్తే

ఆనందము అపారమే

అహాన్ని వదిలేస్తే

అందరూ ఆత్మీయులే

నాలుకను నియంత్రిస్తే

దాసోహం లోకమే

కష్టాన్ని అధిగమిస్తే

సుఖమయం జీవితమే

ఎదుటివారి మనసులే

మాటలతో నొప్పిస్తే

బ్రతకంతా గాయాలే

సమసిపోవును బంధాలే

అందరితో ప్రేమగా

పరిమళించే పూవుగా

ఉండాలోయ్! నవ్వుతూ

సఖ్యతతో హాయిగా

చేత వెన్న ముద్ద

---------------------------------------------------

వెన్నెల్లో చల్లదనము

వెన్నముద్ద మెత్తదనము

అసమానం జగతిలో

కన్నవారి త్యాగగుణము

తెలుగుభాష తీయదనము

పద పదము చక్కదనము

గలమెత్తి పాడాలోయ్!

మాతృభాష గొప్పదనము

వెన్నముద్ద రీతిలో

మిన్న కదా పసి పిల్లలు

సన్నజాజి అందాలు

పవిత్రమే హృదయాలు

వెన్నముద్ద చేతిలో

పెట్టుకుంటే నోటిలో

కరిగిపోవు మృదువుగా

ఎంచక్కా నిముషంలో

బలే బలే వెన్నముద్ద

ఇష్టమైన వెన్నముద్ద

చిన్నారుల మాదిరిగా

ఉండు చేత వెన్న ముద్ద

వెన్నను గనుక కరిగిస్తే

చక్కని నెయ్యి వస్తుంది

దాన్ని కల్పి భుజిస్తే

శక్తి ఎంతో ఇస్తుంది

దైవమే భక్తుల కొంగుబంగారం

---------------------------------------------------

దైవానికి హేయములు

అబద్దమాడు పెదవులు

సత్యమాడు నాలుకలు

అమితంగా ప్రియములు

స్వచ్ఛమైన హృదయాలు

విప్పారిన కుసుమాలు

భగవంతునికి నిలయము

అవుతుంది ఆలయము

క్రమమైన జీవితాలు

ఘన స్ఫూర్తిదాయకాలు

ఆదర్శం పంచుతాయి

ఆహ్లాదం పెంచుతాయి

దేవుని దివ్య సన్నిధి

భక్తులకదే పెన్నిధి

నమ్మకం ఆధారము

మోక్షానికి సోపానము

==========================================

Diddubatu Anivaryamu - New Telugu Poems Written By Gadwala Somanna Published in manatelugukathalu.com on 10/02/2026

దిద్దుబాటు అనివార్యము - తెలుగు కవితలు

రచన: గద్వాల సోమన్న

దిద్దుబాటు అనివార్యము

--------------------------------------------------

ఏదో ఒక లోపము

అందరిలో ఉంటుంది

వారిలోని సుగుణము

చూస్తేనే మంచిది

అందాల గులాబీకి

ఒళ్ళంతా ముల్లులే

ఈ సత్యం గ్రహిస్తే

విలువైన పాఠమేలే!

లోపాలు సహజమే

అది మానవ నైజమే

ఇక సరిచేసుకుంటే

ఎంతైనా లాభమే

పుట్టుకతో ఎవ్వరు

గొప్పవారు కారులే

రాణిస్తే మాత్రమే

అవుతారు విజేతలే

విలువైనవి అక్షరాలు

--------------------------------------------------

పెంచుకో విజ్ఞానము

త్రుంచుకో అజ్ఞానము

జీవితమిక సఫలము

రాగ సుధా భరితము

అక్షరమే దీపము

పరికింప అద్భుతము

మార్చునోయ్! జీవితము

సృష్టించును నాకము

నమ్ముకో అక్షరాన్ని

ఆశ్రయించు జ్ఞానాన్ని

అపారమే మేలులు

బాగుపడును బ్రతుకులు

అక్షరాల కోటలో

దివ్యమైన వెలుగులో

నేర్చుకుంటే గనుక

మోదమే బ్రతుకులో

మాస్టారు మాటలు

--------------------------------------------------

తృప్తిలేని జీవితము

తలపించును నరకము

ఎంత ఉన్నా శూన్యము

అక్షరాలది సత్యము

కోపంలో నిర్ణయము

ఇస్తుంది దుష్పలితము

శాంతంగా యోచిస్తే

దొరుకునోయ్! పరిష్కారము

జీవితము అతిచిన్నది

మలచుకో ఉన్నతంగా

మన చేతుల్లో ఉన్నది

చేసుకో అద్భుతంగా

గడిచిపోతే సమయము

కఠినమైతే హృదయము

పొంచి ఉండు ప్రమాదము

గుర్తించుకో అనిశము

సుభాషిత రత్నాలు

--------------------------------------------------

అందరితో సఖ్యత

జీవితాన సభ్యత

ఉండాలోయ్! నేస్తము

ఇల కనీస బాధ్యత

హృదయంలో ధ్యానము

చేయాలోయ్! సతతము

దొరుకుతుంది శాంతము

పెంచుతుంది జ్ఞానము

విలువైనది స్నేహము

ఖరీదైన వజ్రము

చేయరాదు మనసా!

ఏమాత్రం ద్రోహము

వదనంలో నవ్వులు

విరబూసిన పువ్వులు

తెచ్చిపెట్టు అందము

పెనువేయును బంధము

భవిత ఇక బంగారము

--------------------------------------------------

మార్చుకో ప్రవర్తన

తెచ్చుకో పరివర్తన

ఎవ్వరినీ చులకన

చేయరాదు హేళన

విశ్వాసమే వంతెన

ఇస్తుంది సాంత్వన

గెలుపుకు ఆధారము

అవుతుందోయ్! సాధన

పనికిమాలిన వాదన

ఇల వృధా ప్రేలాపన

మానుకుంటే మంచిది

హేయమైన భావన

జీవితాన బద్ధకము

కలుగజేయు నష్టము

వదిలిపెడితే వెంటనే

భవిత ఇక బంగారము

-గద్వాల సోమన్న

https://www.manatelugukathalu.com/profile/somanna/profile