అనుభవం

Anubavam - Telugu Social Story | Varalakshmi Yanamandra

అనుభవం - తెలుగు సామాజిక కథ | వరలక్ష్మి యనమండ్ర  

Published in manatelugukathalu.com on 21/10/2026

‘అనుభవం’ వరలక్ష్మి యనమండ్ర రచించిన హృద్యమైన తెలుగు సామాజిక సందేశాత్మక కథ. నాణ్యత, నమ్మకం, స్థానిక చేతివృత్తుల ప్రాధాన్యతను తెలియజేస్తూ, ఆధునిక సాంకేతికతను సంప్రదాయ పనితనంతో కలిపితే శ్రమజీవుల జీవితాల్లో ఎలా మార్పు తీసుకురావచ్చో ఈ కథ వివరిస్తుంది.

సంక్రాంతి సెలవులకు కిరణ్ ఊరికి వచ్చాడు. హైదరాబాద్‌లో ఇంజనీరింగ్ చివరి సంవత్సరం చదువుతున్నాడు. భుజాన బ్యాగు, చేతిలో ఫోను, బ్యాగులో అమ్మమ్మ కోసం ప్రత్యేకంగా తెచ్చిన బహుమతి.

వాకిట్లో ముగ్గు వేస్తున్న సుబ్బమ్మ మనవణ్ణి చూడగానే చేతులు దులుపుకుని లేచింది.

‘‘వచ్చావా నాన్నా! ఎండకు మాడిపోయావు. ముందు కాళ్ళు కడుక్కో, పాలు తాగుదువు.’’

కొద్దిసేపు అయ్యాక......

‘‘అమ్మమ్మా! ఇది చూడు!’’ అంటూ కిరణ్ బ్యాగులోంచి ఒక పెట్టె తీశాడు. లోపల మెరిసిపోతున్న ఎర్రటి యంత్రం. ‘‘స్మార్ట్ చాపర్! తీగ లాగితే చాలు, కూరగాయలన్నీ క్షణాల్లో తరిగేస్తుంది. ఆన్‌లైన్‌లో నాలుగున్నర స్టార్లు, పదివేల రివ్యూలు!’’

సుబ్బమ్మ ఆ పెట్టెను అటూ ఇటూ తిప్పి చూసింది. తర్వాత చూపుడు వేలితో వంటింటి మూలను చూపించింది. అక్కడ నెల క్రితం కిరణ్ కొరియర్‌లో పంపిన 'కొత్త రకం చట్నీ గ్రైండర్' పడి ఉంది. దాని మూత ఒకవైపు పగిలి వేలాడుతోంది.

‘‘చెబితే వింటారా? మొన్నటికి మొన్న ఆ ఆన్‌లైన్‌లో కొత్త రకం వస్తువేదో వచ్చిందన్నావా? తీరా కొన్నాక ఒక్కసారిలా వాడగానే విరిగిపోయింది కదా! నీకింకా అర్థం కాలేదు. నీకు ఎప్పుడు తెలిసొస్తుందో ఏంటో... హుం...!’’

కిరణ్ నవ్వు ఆపుకోలేకపోయాడు. ‘‘అయ్యో అమ్మమ్మా, అది ఏదో లోపం ఉన్న బ్యాచ్ అయి ఉంటుంది. ఇది వేరే కంపెనీది. పైగా ఇంతమంది మెచ్చుకున్నారు కదా.’’

‘‘కంపెనీ మారితే కథ మారుతుందా? సరే, రా. నీకో వస్తువు చూపిస్తాను.’’

ఆమె కిరణ్ణి పెరటి వసారాలోకి తీసుకెళ్ళింది. అక్కడ చల్లటి నీడలో ఒక పెద్ద రోలు, పక్కన పచ్చడి బండ, పొత్రం ఉన్నాయి. నల్లటి రాయి నిగనిగలాడుతోంది.

‘‘ఇది చూశావా? మీ తాతయ్యతో నాకు పెళ్ళైన మూడో ఏట కొన్నది. అంటే యాభై ఏళ్ళు పైనే. ఎన్ని పండుగలకు పిండి రుబ్బిందో, ఎన్ని పెళ్ళిళ్ళకు పచ్చళ్ళు నూరిందో లెక్కే లేదు. ఇంతవరకూ ఒక్క పగులు లేదు.’’

‘‘అది రాయి అమ్మమ్మా. రాయికీ యంత్రానికీ పోలికా?’’

‘‘రాయి కాదురా, చెయ్యి. ఈ రోలు చెక్కిన ఆచారి గారి చెయ్యి. ఆయనేమనేవాడో తెలుసా? 'వస్తువును కొనకమ్మా, దాని వెనక ఉన్న చేతిని నమ్ము' అనేవాడు. 

ఆ చేతికి ఒక పేరుంది, ఒక ఊరుంది. తేడా వస్తే ఇంటికి పిలిపించి నిలదీయొచ్చు. మరి నువ్వు కొన్నదాని వెనక ఎవరున్నారు? ఎక్కడో ఒక గోదాములో పెట్టె, తెరమీద కొన్ని నక్షత్రాలు.’’

కిరణ్ ఏమీ మాట్లాడలేదు. రోలు అంచును చేత్తో తడిమి చూశాడు. యాభై ఏళ్ళ వాడకంతో అది వెన్నలా నున్నగా మారింది.

మరునాడు ఉదయం అమ్మమ్మ చెప్పిన మాటలు మనసులో తిరుగుతుండగా కిరణ్ ఇంటి పక్కనే ఉన్న షెడ్ దగ్గరకు వచ్చాడు. ఆచారి గారి మనవడు వెంకటేష్ ఒక చిన్న రేకుల షెడ్డులో దుకాణం నడుపుతున్నాడని అమ్మమ్మ చెప్పింది.

షెడ్డు ముందు పాతకాలపు ఇనుప కళాయిలు, ఇత్తడి బిందెలు, చెక్క పీటలు, ఇంకా చాలా రకాలు వరుసగా పేర్చి ఉన్నాయి. లోపల వెంకటేష్ ఒక మిక్సీ మోటారును విప్పి కూర్చున్నాడు.

‘‘అన్నా, ఇవన్నీ మీరే చేస్తారా?’’ అని అడిగాడు కిరణ్.

‘‘మా తాతగారి నుంచి వచ్చిన పని బాబూ. కానీ ఇప్పుడు కొనేవాళ్ళే తగ్గిపోయారు. పొద్దంతా కూర్చుంటే రెండు మిక్సీలు రిపేరు వస్తాయి. అంతే.’’

‘‘ఎందుకని?’’

వెంకటేష్ నిట్టూర్చాడు. ‘‘మేం చేసిన కళాయి ధర నాలుగు వందలు. ఫోన్లో అదే వస్తువు నూట యాభైకి కనిపిస్తుంది. పదేళ్ళు వచ్చేది రెండు నెలల్లో పోతే ఎవరూ ఆ లెక్క వేసుకోరు సార్. ఇంకోటి కొనుక్కుంటారు. పోయిన వస్తువు చెత్తలోకి, మేం చేసిన పని మరుపులోకి.’’

కిరణ్ గుండెల్లో ఏదో కదిలింది. అమ్మమ్మ పగిలిపోయిన గ్రైండర్ గుర్తొచ్చింది. తనూ అలాగే నూట యాభైకి ఆశపడ్డాడు.

‘‘మీరు ఆన్‌లైన్‌లో ఎందుకు అమ్మకూడదు?’’

‘‘మాకేం తెలుసు సార్ ఆ ఫోన్ల వ్యవహారం. పైగా మమ్మల్ని నమ్మేదెవరు?’’

‘‘నమ్మకం మనమే ఇవ్వాలి,’’ అన్నాడు కిరణ్ నెమ్మదిగా. ‘‘మీ పనిని చూపిస్తే చాలు.’’

ఆ సాయంత్రం కిరణ్ తన ఫోనుతో వెంకటేష్ పని చేస్తున్న వీడియో తీశాడు. కొలిమి మంటలో ఇనుము ఎర్రగా కాలడం, సుత్తి దెబ్బలు, చివరగా నున్నగా తయారైన కళాయి. ప్రతి వస్తువు మీదా తయారు చేసిన చేతి పేరు, ఊరు, ఫోను నంబరు రాశాడు. ‘‘పదేళ్ళ హామీ... విరిగితే మార్చి మరొకటి ఇస్తాం’’ అని కూడా జత చేశాడు.

వెంకటేష్ భయపడ్డాడు. ‘‘హామీ ఇస్తే నష్టం రాదా బాబూ?’’

‘‘మీ వస్తువుపై మీకే నమ్మకం లేకపోతే ఇంకెవరికి ఉంటుంది అన్నా? నాణ్యత ఉన్నచోట హామీ భారం కాదు, బలం.’’

ఇదంతా అమ్మమ్మ వసారాలో కూర్చుని వింటూనే ఉంది. కిరణ్ ఇంటికి రాగానే ఆమె అతని చేతికి ఒక చిన్న ఇత్తడి గరిటె ఇచ్చింది.

‘‘ఇదీ ఆచారి గారి కుటుంబం చేసిందే. మొదటి ఫొటో దీనిదే తీయి. ఇది నలభై ఏళ్ళుగా నా చేతిలో ఉంది.’’

‘‘అమ్మమ్మా, నువ్వు కొత్తవన్నీ వద్దంటావని అనుకున్నాను.’’

‘‘ఎప్పుడన్నానురా అలా? కొత్తను నేను వద్దనను. కొత్తలో నిజం ఉండాలంటాను. ఇదిగో, ఈ ఫోను వాడటం నేను నేర్చుకున్నాను చూడు, వీడియో కాల్ మాట్లాడగలను. 

కొత్త మంచిదే. కానీ మెరుపును చూసి మోసపోకూడదు, పనితనాన్ని చూసి నమ్మాలి. అంతే నా మాట.’’

కిరణ్ ఆమె చేతులను పట్టుకుని నవ్వాడు. ‘‘ఇంత పెద్ద పాఠాన్ని ఒక్క రోలుతో చెప్పేశావు అమ్మమ్మా.’’

‘‘అనుభవంరా నాన్నా.’’

మూడు నెలలు గడిచాయి.

పరీక్షలు పూర్తయ్యాక కిరణ్ మళ్ళీ ఊరికి వచ్చాడు. షెడ్డు ముందు ఒక చిన్న బోర్డు వెలుగుతోంది. ‘‘ఆచారి హస్తకళలు — చేసిన చేతికి పేరుంది.’’

లోపల వెంకటేష్‌తో పాటు ముగ్గురు కుర్రాళ్ళు పని చేస్తున్నారు. హైదరాబాద్, బెంగళూరు, చెన్నై నుంచి ఆర్డర్లు వస్తున్నాయి. ఒక్కో పార్సెల్ మీద చేసినవాళ్ళ పేర్లు, చేతిరాతతో రాసిన ఒక చిన్న చీటీ.

‘‘మొన్న చెన్నై నుంచి ఒకావిడ ఫోన్ చేసింది బాబూ,’’ అన్నాడు వెంకటేష్ కళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరుగుతుండగా. ‘‘కళాయిలో దోశ వేసి చూశాను, మా అమ్మ చేతి రుచి గుర్తొచ్చింది అంది. ఇన్నేళ్ళలో ఇలా ఎవరూ చెప్పలేదు.’’

కిరణ్ ఇంటికి వెళ్ళేటప్పుడు ఒక కొత్త ఇనుప పెనం పట్టుకెళ్ళాడు. దాని అడుగున చిన్నగా చెక్కి ఉంది: ‘‘సుబ్బమ్మ గారి సిఫార్సు.’’

అమ్మమ్మ దాన్ని తీసుకుని బరువును చేత్తో తూచి, వేలితో తట్టి చూసి, చిరునవ్వు నవ్వింది.

‘‘ఇప్పుడు తెలిసొచ్చిందా నీకు?’’

‘‘తెలిసొచ్చింది అమ్మమ్మా,’’ అన్నాడు కిరణ్. ‘‘వస్తువు వెనక ఉన్న చేతిని నమ్మాలని. అంతేకాదు, ఆ చేతికి మనం దారి చూపాలని కూడా.’’

ఆ రాత్రి పొయ్యి మీద కొత్త పెనం వేడెక్కింది. పెరట్లో రోలు ఎప్పటిలాగే నిశ్శబ్దంగా నిలబడి ఉంది, యాభై ఏళ్ళ పాటు చెప్పిన పాఠాన్ని మరోసారి మనవడికి చెప్పి తృప్తిగా.

‘‘కొత్తదనం తప్పు కాదు. కానీ మెరుపుకు కాకుండా నాణ్యతకు, నక్షత్రాలకు కాకుండా పనితనానికి విలువ ఇవ్వాలి. 

మన చేతిలోని ప్రతి వస్తువు వెనక ఒక శ్రమజీవి ఉన్నాడని గుర్తుంచుకుంటే, మనం కొనేది వస్తువు మాత్రమే కాదు, ఒక జీవనోపాధిని నిలబెడుతున్నామని అర్థం చేసుకోవాలి నాన్నా’’ అన్నది అమ్మమ్మ సుబ్బమ్మ.

(వరలక్ష్మి యనమండ్ర)

Home Page

📢 మనతెలుగుకథలు.కామ్ WhatsApp ఛానల్‌ను ఉచితంగా ఫాలో అవ్వండి!

మనతెలుగుకథలు.కామ్‌లో ప్రచురించే కథలు • కవితలు • ప్రత్యేక వ్యాసాలు • సీరియల్ ఎపిసోడ్స్ - వాటి తాజా లింక్స్‌ను మా WhatsApp ఛానల్‌లో పొందవచ్చు.

✅ ఛానల్‌ను Follow చేయండి✅ WhatsAppలో Updates → Channels ద్వారా మా పోస్టులు చూడండి✅ మీకు నచ్చిన కథ లేదా పోస్టు లింక్‌పై క్లిక్ చేసి చదవండి✅ కొత్త పోస్టులు మిస్ కాకుండా Notifications 🔔 ON చేసుకోండి✅ మీ స్నేహితులు, సన్నిహితులతో మా ఛానల్‌ను Share చేయండి

👉 మా WhatsApp ఛానల్: https://whatsapp.com/channel/0029VbE7RFB3mFY84MHHSb3y

వరలక్ష్మి యనమండ్ర గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు 

 ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

  ఉగాది షడ్రుచుల కథల పోటీల వివరాల కోసం

 ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

మేము నిర్వహించే వివిధ పోటీలలో రచయితలకు బహుమతులు అందించడంలో భాగస్వాములు కావాలనుకునే వారు వివరాల కోసం story@manatelugukathalu.com కి మెయిల్ చెయ్యండి.

మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.

లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.

 మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.

దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).

https://www.youtube.com/channel/UCP4xPLpOxrVz33eo1ZjlesQ 

మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.

https://www.facebook.com/ManaTeluguKathaluDotCom

గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.

పరిచయం: వరలక్ష్మి యనమండ్ర

https://manatelugukathalu.com/profile/varalakshmiy//profile

పేరు: శ్రీమతి వరలక్ష్మి యనమండ్ర 

కలం పేరు: లేదు

స్వస్థలం: అద్దంకి,‌ప్రకాశం జిల్లా

ప్రస్తుత నివాసం: హైదరాబాద్ 

వృత్తి: విశ్రాంత ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయిని 

విద్యార్హత: యం.ఏ., బి.ఎడ్.

ప్రచురిత రచనలు / పుస్తకాలు: 6 పుస్తకాలు

1. భారత వాణి (బాల సాహిత్యం, బాల పంచపదులు సంపుటి) 

2. వరాల వీరితోట (వంద కవితల సంపుటి) 

3. వరాల గోరుముద్దలు (బాలసాహిత్యం, బాలగేయాల సంపుటి) 

        తెలుగు యూనివర్సిటీ వారు ఈ పుస్తకానికి పదివేల రూపాయల నగదు పారితోషకం ఇచ్చారు. గిడుగు రామ్మూర్తి పంతులు గారి పురస్కారం ఈ పుస్తకానికి దక్కింది. 

కొనిరెడ్డి ఫౌండేషన్ వారి జాతీయ పురస్కారం

4. శ్రీ కృష్ణపదులు(200 ఇష్టపదుల సంపుటి) 

5. మిఠాయి పొట్లం (బాల సాహిత్యం,బాలగేయాల సంపుటి)

6. యనమండ్ర మౌక్తికాలు (పాఠశాల విద్యార్థుల కొరకు నీతి పద్య మాలిక) 

          (400 ఆటవెలది పద్య సంపుటీ)

   7. అమ్మమ్మ కథలు (బాల సాహిత్యం, బాలల కథలు) 

అనేక సంకలనాలలో నా కవితలు ప్రచురితమయ్యాయి. 

పొందిన పురస్కారాలు / సత్కారాలు: వివిధ సమూహాల నుండి పలు పురస్కారాలు, సత్కారాలు, బిరుదులు 

కొన్ని సమూహాలను నిర్వహణ,‌ కొన్ని సమూహాలలో సమీక్షణం 

యనమండ్ర సాహితీ వేదిక .. వ్యవస్థాపక అధ్యక్షురాలను 

నేను వ్రాయుచున్న ప్రక్రియలు: వచన కవితలు, బాల గేయాలు,‌బాలల కథలు , పెద్దల కథలు, పద్యాలు, రుబాయిలు, అష్టాక్షరి గీతికలు, యశోదమ్మ పదాలు(రూపకర్తను), మధురిమలు, చిమ్నీలు, హరివిల్లులు, మణిపూసలు, పంచపదులు, సున్నితాలు, అష్టాక్షరీ గీతాలు, గజల్స్, గేయాలు,పాటలు, అనేక లఘు ప్రక్రిలు వ్రాస్తున్నాను.

ఇష్టాలు: సాహిత్య పఠనం, లేఖనం, పెన్సిల్ డ్రాయింగ్స్, తోటపని మొదలగునవి.

జీవితాశయం: చేతనైనంత సాయం చేయటం.