top of page
Original.png

మట్టి వాసన


మట్టి వాసన తెలుగు కథలో రాఘవ తన తాతయ్య సత్యమూర్తి మాస్టర్‌తో గ్రామీణ పాఠశాల వద్ద

Matti Vasana - Telugu Inspirational Story | Munnangi Srinivas

మట్టి వాసన తెలుగు ప్రేరణాత్మక కథ | మున్నంగి శ్రీనివాస్

Published in manatelugukathalu.com on 27/08/2026


పట్నం ఆకాశహర్మ్యాల మధ్య ఆ ఉదయం ఎంతో నిస్సారంగా తెల్లారింది. నారాయణ్‌గూడలోని ఒక బహుళ అంతస్తుల భవనం పదో అంతస్తు బాల్కనీలో నిలబడి ఉన్నాడు రాఘవ. చేతిలో వేడి వేడి కాఫీ కప్పు ఉన్నా, దాని రుచి కంటే ఎదురుగా కనిపిస్తున్న సిటీ ట్రాఫిక్ హోరు, కాలుష్యపు పొగ అతని మనసును మరింత ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తున్నాయి.


వయసు ముప్పై ఏళ్ళు. ఒక ప్రముఖ కార్పొరేట్ కంపెనీలో సీనియర్ ప్రాజెక్ట్ మేనేజర్. చేతిలో ఎల్లప్పుడూ మోగే ఫోన్, కళ్లద్దాల వెనుక నిద్రలేమిని దాచుకున్న అలసిపోయిన కళ్ళు. ఆఫీస్ డెడ్‌లైన్లు, అమెరికా క్లయింట్ల నుంచి వచ్చే అర్ధరాత్రి మెయిళ్లు, ఏ క్షణంలో ఉద్యోగం ఊడిపోతుందోననే టెన్షన్... ఇదీ రాఘవ దైనందిన జీవితం. డబ్బు సంపాదిస్తున్నాడు, కార్పొరేట్ కారులో తిరుగుతున్నాడు, కానీ ప్రతి రోజూ సాయంత్రం ఇంటికి వెళ్లేసరికి తనలో ప్రాణం లేకుండా యంత్రంలా మారిపోతున్నట్లు అనిపిస్తుంటుంది.


సరిగ్గా అప్పుడే టేబుల్ మీద ఉన్న మొబైల్ మోగింది. స్క్రీన్ మీద 'నాన్న' అని పేరు మెరిసింది.


ఫోన్ రిసీవ్ చేసుకునేసరికి, అవతలి వైపు నుంచి నాన్న గొంతు కాస్త గంభీరంగా, అంతకంటే ఎక్కువగా ఆందోళనగా వినిపించింది— "అరేయ్ రాఘవా, ఈసారైనా ఉగాదికి లేదా వీకెండ్‌కి ఊరు వస్తావా? లేక ఈసారి కూడా నీ టార్గెట్ల పుణ్యమా అని ఆ గదిలోనే ఉండిపోతావా? మీ తాతగారు ఒంటరిగా ఆ పల్లెటూరిలో పడుతున్న ఇబ్బంది నీకెప్పుడైనా అర్థమైందా?"

రాఘవ నిట్టూర్చాడు. "నాన్న, అర్థం చేసుకో నా పరిస్థితి. ఈ వీకెండ్ కూడా ఒక మేజర్ క్లయింట్ ప్రెజెంటేషన్ ఉంది. ఎలా కుదురుతుంది? వీలు చూసుకుని తాతయ్యను ఏదో ఒక రోజు ఇక్కడికి సిటీకి తీసుకెళ్దాం లే..." అని సర్దిచెప్పబోయాడు.


అవతలి వైపు నుంచి నాన్న గొంతులో నవ్వు లాంటి నిరాశ వినిపించింది. "ఆ ఊరి మట్టి వాసన వదిలి, ఆ పెద్దాయన ఒక్క రోజు కూడా ఈ సిటీ కాంక్రీట్ అడవుల్లో ఉండలేడు రా! సరే, నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు చెయ్" అని ఫోన్ కట్ చేశారు.


ఫోన్ కట్ చేసిన రాఘవ కళ్ల ముందు ఒక్కసారిగా పదహారేళ్ల క్రితం జ్ఞాపకాలు కదిలి కదలాడి కనుమరుగయ్యాయి.


అది శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని ఒక పచ్చని గ్రామం... పేరు సీతారామపురం. అక్కడ పెరట్లో పెద్ద మామిడి చెట్టు కింద వేసిన నులక మంచం... దాని మీద కూర్చుని ముఖాన చిరునవ్వుతో ఉండే సత్యమూర్తి మాస్టర్... అంటే రాఘవ తాతయ్య. ఆయనకు ఆ ఊరితో విడదీయరాని పేగుబంధం. రిటైర్మెంట్ అయిన ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయుడు. ఊళ్లో ఎవరికి ఏ కష్టం వచ్చినా, చిన్న పిల్లలకు చదువు చెప్పాలన్నా, పంచాయతీ తీర్చేయాలన్నా ఆయనే దిక్కు.


చిన్నప్పుడు సెలవులు వస్తే చాలు, రాఘవకు ఆ పల్లెటూరే ఒక స్వర్గధామం. ఉదయాన్నే లేచి ఊరంతా సైకిల్ తొక్కుకుంటూ తిరగడం, పొలాల గట్ల మీద పరుగెత్తడం, తాతయ్య పక్కన కూర్చుని ఆయన చెప్పే పాతకాలపు కథలు వినడం... ఆ రోజుల్లో జీవితం ఎంత ప్రశాంతంగా ఉండేది! కానీ కాలం ఎటో పరిగెత్తింది, చదువులు, ఉద్యోగం, పట్నం జీవితం రాఘవను ఆ ఊరికి దూరం చేశాయి. చివరికి తాతయ్యను చూసి కూడా ఏళ్లు గడిచిపోయాయి.


ఆ రోజంతా ఆఫీసులో ఎక్సెల్ షీట్లతో కుస్తీ పడుతున్నా, నాన్న అన్న మాటలు, తాతయ్య ముఖం రాఘవ మెదడును వీడలేదు. సాయంత్రానికి ఆఫీస్ ప్రెజెంటేషన్ ముగిసింది. అకస్మాత్తుగా రాఘవ ఒక నిర్ణయానికి వచ్చాడు. బాస్ క్యాబిన్‌కు వెళ్లి, "సార్, నాకు అత్యవసరమైన పని ఉంది. ఈ వీకెండ్ నేను ఊరికి వెళ్లాలి" అని లీవ్ అప్లై చేశాడు.


రాత్రికి రాత్రే చిన్న బ్యాగ్ సర్దుకుని, శ్రీకాకుళం వెళ్లే ఎక్స్‌ప్రెస్ బస్సెక్చాడు రాఘవ. పట్నం హోరు నుంచి పల్లెటూరి ప్రశాంతత వైపు అతని ప్రయాణం మొదలైంది.

తెల్లవారేసరికి శ్రీకాకుళం బస్సు రోడ్డు పక్కన ఉన్న ఆ చిన్న పల్లెటూరి బస్టాప్‌లో దిగాడు రాఘవ. బస్సు దిగగానే వేసవి గాలికి తోడుగా ఎక్కడి నుంచో వీచిన పొలాల గాలి, పచ్చి గడ్డి వాసన అతని ముక్కుపుటాలను తాకాయి. 


పట్నంలో ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసిన కాలుష్యం ఒక్కసారిగా మాయమై, ఊపిరితిత్తులు తేలికపడ్డట్టు అనిపించింది. గ్రామంలోకి వెళ్లే తార్ రోడ్డు వదిలి, ఎర్రమట్టి దారి గుండా నడుస్తుంటే చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలు ఒక్కొక్కటిగా కాళ్లడడుగుల్లో కదిలాయి. దారి పొడవునా పచ్చని వరి పొలాలు, చెట్ల నీడన పశువులను తోలుకెళ్తున్న గొల్లవాళ్ళు, గాలికి ఊగుతున్న ఈదురు చెట్లు... ఏదీ మారలేదు. అప్పట్లో ఎలా ఉందో, ఇప్పుడూ అలాగే కాలం అక్కడ స్తంభించిపోయినట్టు ఉంది.


నడుచుకుంటూ వెళ్లి వాళ్ళ ఇంటి ముందుకు చేరుకునేసరికి సాయంత్రం అవుతోంది. ఓపెన్ వెరండా ఉన్న పెంకుటిల్లు. గుమ్మం ముందు ఉన్న అరుగు మీద తెల్లటి పంచె, చొక్కా వేసుకుని, చేతిలో కళ్లద్దాలు పట్టుకుని కూర్చున్నారు సత్యమూర్తి మాస్టర్. ఆయనకు ఎదురుగా ఇద్దరు ముగ్గురు గ్రామస్తులు కూర్చుని ఏదో చర్చిస్తున్నారు.


ఎదురుగా ఎవరో వస్తున్నారన్న అలజడితో తాతయ్య తల ఎత్తి చూశారు. కొన్ని క్షణాలు ఆ కళ్ళల్లో ఆశ్చర్యం, ఆ తర్వాత గుర్తపట్టిన ఆనందం వెల్లువెత్తాయి.

"అరేయ్... మన రాఘవరా..." అంటూ ఆ పెద్దాయన ఉత్సాహంగా అరుగు మీద నుంచి లేవడానికి ప్రయత్నించారు.


రాఘవ వేగంగా అడుగులు వేసుకుంటూ వెళ్లి, తాతయ్య కాళ్ళ మీద పడి నస్కరించుకున్నాడు. సత్యమూర్తి గారు కళ్లద్దాలు తీసి పక్కన పెట్టి, మనవడిని దగ్గరకు తీసుకుని గుండెలకు హత్తుకున్నారు. ఆ స్పర్శలో ఉన్న స్వచ్ఛమైన ఆప్యాయత తగలగానే, పట్నంలో తాను పడుతున్న ఒత్తిడంతా ఒక్క నిమిషంలో ఆవిరిపోయినట్లనిపించింది రాఘవకు. కళ్ళలో నీళ్లు గిర్రున తిరిగాయి.


చుట్టూ ఉన్న గ్రామస్తులు నవ్వుతూ, "అరే బాబూ, ఎంత పెద్దవాడైపోయాడు మాస్టారూ మీ మనవడు!" అని అభినందించారు.


రాత్రి భోజనాలు అయ్యాక, ఇంటి వెనుక ఉన్న పెరట్లో నులక మంచం వేసుకుని పడుకున్నారు ఇద్దరూ. ఆకాశంలో మిరుమిట్లు గొలిపే లెక్కలేనన్ని నక్షత్రాలు, చెట్ల మధ్య నుంచి వినిపించే మిడతల చప్పుడు, చల్లటి గాలి... పట్నంలో ఏసీ గదుల్లో లభించని ప్రశాంతత అక్కడ నిండుగా పరిమళిస్తోంది.


తాతయ్య తన చేత్తో రాఘవ తల నిమురుతూ అడిగారు— "ఏంట్రా రాఘవా, ముఖం అలా పాలిపోయింది? సిటీ ఉద్యోగం నిన్ను బాగా పిండేస్తోందా? మొన్న ఫోన్లో కూడా నీ గొంతులో ఏదో అలసట వినిపించింది."


రాఘవ దీర్ఘంగా నిట్టూర్చాడు. "అవును తాతయ్యా... సిటీ జీవితం ఒక యాంత్రిక పరుగు. ఉదయం లేచింది మొదలు ల్యాప్‌టాప్ స్క్రీన్, టార్గెట్లు, ప్రెజెంటేషన్లు. ఎంత సంపాదించినా, సాయంత్రానికి మనంటూ ఎవరూ లేనట్టు ఒక ఒంటరితనం. అసలు ఈ పరుగు దేనికో, ఎక్కడికో నాకే అర్థం కావడం లేదు."


సత్యమూర్తి గారు మృదువుగా నవ్వి, పెరట్లోని మట్టిని చేతిలోకి తీసుకుని మెల్లగా అన్నారు— "మనిషి ఎక్కడికి వెళ్ళినా, ఎంత పైకి ఎదిగినా తన వేర్లు ఎక్కడ ఉన్నాయో మరచిపోకూడదు రా. ఈ మట్టికి ఒక గొప్ప శక్తి ఉంది. అది మనిషిని మనిషిలా బతకమని నేర్పుతుంది. సిటీ నీకు డబ్బు ఇస్తుంది, హోదా ఇస్తుంది... కానీ మనశ్శాంతిని, నిజమైన ఆనందాన్ని ఇవ్వలేదు."


తాతయ్య చెప్పిన ఆ మాటలు రాఘవ గుండెల్లోకి దిగంబడ్డాయి. రాత్రంతా ఆ మట్టి వాసన మధ్య, ఆలోచనలతోనే గడిచింది.


మరుసటి రోజు ఉదయం కోడికూతతో నిద్రలేచాడు రాఘవ. పట్నంలో ఉదయం అంటే అలారం మోత, కాఫీ పొగలు, ట్రాఫిక్ హోరు... కానీ ఇక్కడ ఉదయం ఎంత ప్రశాంతంగా ఉందో! పెరట్లో సూర్యోదయపు లేత కిరణాలు చెట్ల ఆకుల మధ్య నుంచి పడుతుంటే ఆ దృశ్యం కనులవిందుగా ఉంది.


తాతయ్యతో కలిసి కాఫీ తాగుతుంటే, ఊళ్లో నుంచి ఒక వార్త వచ్చింది. గ్రామ మధ్యలో ఉన్న పాత ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల భవనం శిథిలావస్థకు చేరిందని, నిధులు లేక పంచాయతీ దాన్ని కూల్చివేసి ఆ స్థలంలో వేరే నిర్మాణం చేపడతామని నోటీస్ ఇచ్చారట. ఆ బడిలోనే అప్పట్లో ఎంతోమంది పేద పిల్లలకు ఉచితంగా చదువు చెప్పారు సత్యమూర్తి మాస్టర్. ఆ బడితో ఆ పెద్దాయనకు ప్రాణాలతో సమానమైన అనుబంధం ఉంది.


ఈ విషయం తెలిసిన క్షణంలో సత్యమూర్తి ముఖం వాడిపోయింది. ఆయన కళ్లలో నీరు తిరగడం రాఘవ గమనించాడు.


"ఏంటి తాతయ్యా, అంత బాధపడుతున్నారు? ఆ పాత బడి కోసం ఇంతలా కుంగిపోవాలా?" ఆశ్చర్యంగా అడిగాడు రాఘవ.


సత్యమూర్తి గారు గొంతు సవరించుకుంటూ, మడత పడిన తన కళ్లద్దాలు తుడిచి మెల్లగా అన్నారు— "రాఘవా... ఆ బడి కేవలం గోడలు, సున్నాలు కాదు రా. ఈ ఊరి పిల్లల తలరాతలను మార్చిన దేవాలయం. నేను రిటైర్ అయ్యాక కూడా రోజూ అక్కడికి వెళ్లి పిల్లలకు చదువు చెప్పడానికి కారణం, ఈ మట్టి రుణం తీర్చుకోవడమే. ఆ బడి కూలిపోతే, ఈ ఊరి జ్ఞాపకాలు కూడా కూలిపోయినట్టే..."


ఆ మాటలు విన్న రాఘవ గుండెల్లో ఏదో తెలియని బరువెక్కింది. పట్నంలో లక్షలు సంపాదిస్తున్న తాను, ప్రతిరోజూ టార్గెట్లు అని పరిగెడుతున్న తాను... ఇక్కడ ఒక రిటైర్డ్ మాస్టర్ తన ఊరి కోసం, పిల్లల భవిష్యత్తు కోసం పడుతున్న తపన ముందు ఎంత చిన్నగా కనిపిస్తున్నాడో అతనికి అర్థమైంది. డబ్బు, హోదా మాత్రమే జీవితం కాదని, తోటి మనుషుల కోసం నిలబడటంలోనే అసలైన సంతృప్తి ఉంటుందని ఆ క్షణంలో అతనికి బోధపడింది.


ఆ క్షణంలో రాఘవ ఒక పెద్ద నిర్ణయం తీసుకున్నాడు. తన ల్యాప్‌టాప్ ఓపెన్ చేసి, పట్నం ఆఫీస్‌కు ఒక మెయిల్ టైప్ చేశాడు— "నేను ఈ ప్రాజెక్ట్ నుంచి తప్పుకుంటున్నాను, నా ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేస్తున్నాను" అని.


ఆ తర్వాత తాతయ్య చేతులు పట్టుకుని అన్నాడు— "తాతయ్యా, నువ్వు ఒంటరి కాదు. ఆ బడి కూలడానికి నేను ఒప్పుకోను. నా దగ్గర ఉన్న సేవింగ్స్, నా టెక్నాలజీ అనుభవంతో ఈ ఊళ్లోనే ఉండి ఈ బడిని ఆధునీకరిస్తాను. పిల్లలకు డిజిటల్ విద్యను అందిస్తాను. ఈ మట్టి రుణం నేను తీర్చుకుంటాను."


మనవడి నిర్ణయం చూసి సత్యమూర్తి గారి కళ్లలో ఆనందభాష్పాలు ఉప్పొంగాయి. మనవడిని దగ్గరకు హత్తుకుని ఆశీర్వదించారు.

ఆ ఘటన జరిగి ఆరు నెలలు గడిచాయి.


పట్నం హోరు, కాలుష్యం, నిద్రలేని రాత్రులు... వీటన్నింటికీ దూరంగా, సీతారామపురం గ్రామంలో ఇప్పుడు ఉదయం ఎంతో ప్రశాంతంగా, ఉత్సాహంగా తెల్లారింది. ఊరి మధ్యలో ఉన్న ఆ పాత ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాల రూపురేఖలు పూర్తిగా మారిపోయాయి. రాఘవ తన కార్పొరేట్ ఉద్యోగాన్ని వదిలి, కేవలం ఒక మాజీ ఉద్యోగిగా మాత్రమే ఇక్కడ మిగిలిపోలేదు; ఆ బడిని ఒక ఆధునిక విజ్ఞాన కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దాడు.


తాతయ్య సత్యమూర్తి మాస్టర్ కన్న కలలను నిజం చేస్తూ, ఆ బడి గోడలకు కొత్త రంగులు వేయించి, డిజిటల్ తరగతి గదులను ఏర్పాటు చేశాడు. పట్నంలో తాను సంపాదించిన అనుభవాన్ని, కొంత సాంకేతికతను జోడించి గ్రామీణ పిల్లలకు కంప్యూటర్ విద్యను చేరువ చేశాడు. ఇప్పుడు ఆ బడి పిల్లల కిలకిలలతో కళకళలాడుతోంది. రోజూ ఉదయం బడికి వచ్చే పిల్లలు సత్యమూర్తి మాస్టర్‌ను చూడగానే గౌరవంగా దండం పెట్టడం, వాళ్ళ వెంటే ఉన్న రాఘవ వాళ్ళకి కొత్త పాఠాలు చెబుతుండటం ఆ ఊరికే ఒక పండుగలా మారింది.


సంద్యా సమయం... పెరట్లోని మామిడి చెట్టు కింద నులక మంచం మీద కూర్చుని ఉన్నారు సత్యమూర్తి గారు. ఆయన పక్కనే కూర్చుని టీ తాగుతున్నాడు రాఘవ. సూర్యుడు అస్తమిస్తుంటే పచ్చని పొలాల మీదుగా వీస్తున్న చల్లటి గాలి వారిని తాకుతోంది.


చేతిలో ఉన్న టీ కప్పును పక్కన పెట్టి, మనవడి భుజం మీద చేయి వేసారు సత్యమూర్తి గారు. ఆయన కళ్లలో కనిపించే తృప్తి, ముఖంలో వెలిగే ప్రశాంతత చూసి రాఘవ మనసు తేలికపడింది.


"ఏంట్రా రాఘవా... ఆ పట్నం పెద్ద ఉద్యోగం, లక్షల జీతం వదిలేసి ఇక్కడ ఈ చిన్న పల్లెటూరిలో ఉండిపోయావని ఎప్పుడైనా బాధనిపించిందా?" అడిగాడు సత్యమూర్తి గారు చిరునవ్వుతో.


రాఘవ మృదువుగా నవ్వి, పెరట్లోని మట్టిని తన చేతుల్లోకి తీసుకుని కొద్దిగా తాకాడు. ఆ మట్టి వాసన అతని నాసికను తాకగానే ఒళ్లంతా ఒక సరికొత్త శక్తి ప్రవహించినట్లనిపించింది.


"తాతయ్యా... పట్నంలో ఉన్నప్పుడు నేను సంపాదించింది కేవలం డబ్బు మాత్రమే. కానీ ఇక్కడ ఈ మట్టి మధ్య, ఈ పిల్లల నవ్వుల మధ్య నాకు నిజమైన జీవితం దొరికింది. నా వేర్లు ఎక్కడ ఉన్నాయో నాకు తెలిసొచ్చింది. అసలైన ఆనందం అంటే ఇదేనని ఇప్పుడు అర్థమైంది" అన్నాడు రాఘవ గర్వంగా, ఆత్మవిశ్వాసంతో.


అది విని సత్యమూర్తి గారు మాట్లాడలేకపోయారు. మనవడిని గుండెలకు హత్తుకున్నారు. దూరంగా పొలాల గట్ల మీద వెలుతురు తగ్గుతున్నా, ఆ ఊరి భవిష్యత్తు కోసం ఆ తాతా మనవళ్ళు వేసిన అడుగులు మాత్రం ఉజ్వలంగా వెలుగుతూనే ఉన్నాయి.


*** 


పాఠకులు ఇప్పుడు మా వాట్సాప్ ఛానల్ ఉచితంగా ఫాలో చెయ్యడం ద్వారా మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో ప్రచురింపబడే అన్ని కథలు, కవితలు, ప్రత్యేక వ్యాసాలు, సీరియల్ ఎపిసోడ్స్ వీటన్నిటికి  సంబంధించిన లింక్స్ చూసి, కావలసిన వాటిని క్లిక్ చేసి చదువుకోవచ్చును.

మా whaatsApp ఛానల్ ను ఫాలో చెయ్యండి. మీ సన్నిహితులకు షేర్ చెయ్యండి.



మున్నంగి శ్రీనివాస్ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు 



మేము నిర్వహించే వివిధ పోటీలలో రచయితలకు బహుమతులు అందించడంలో భాగస్వాములు కావాలనుకునే వారు వివరాల కోసం story@manatelugukathalu.com కి మెయిల్ చెయ్యండి.


మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.

లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.


 మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.

దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).



మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.



గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.



భరద్వాజ్ రేమణి

రచయిత పరిచయం: నా పేరు మున్నంగి శ్రీనివాస్.

నేను హైదరాబాద్‌లో నివసిస్తున్నాను. సాహిత్యంపై మక్కువతో సమాజం, మానవ సంబంధాలు, మరియు గ్రామీణ నేపథ్యాల ఆధారంగా కథలు, నవలలు రచించడం నా ఆసక్తి

Comments

Rated 0 out of 5 stars.
No ratings yet

Add a rating
bottom of page