మొలిచిన మానవత్వం

Molichina Maanavathvam - Telugu Inspirational Stories | Varalakshmi Yanamandra
మొలిచిన మానవత్వం - తెలుగు ప్రేరణాత్మక కథలు | వరలక్ష్మి యనమండ్ర
Published in manatelugukathalu.com on 17/11/2026
తుఫాను, వరదల కష్టాల్లో ఒకరికొకరు అండగా నిలిచిన మనుషుల కథే “మొలిచిన మానవత్వం”. ఆపదలో మనిషికి మనిషి తోడుగా నిలవడమే నిజమైన మానవత్వమని ఈ కథ చాటి చెబుతుంది.
తుఫాను మూడో రోజు కూడా వర్షం తగ్గలేదు. శేఖర్ మూడో అంతస్తు బాల్కనీ నుంచి కిందికి చూశాడు.
అపార్ట్మెంట్ చుట్టూ మోకాలి లోతు నీరు. ఎదురుగా కాలువ ఒడ్డున గుడిసెలు సగం మునిగి ఉన్నాయి.
గాలికి తాటాకులు ఎగిరిపోయి, దూరంగా ఎక్కడో కుక్కలు కూడా వణుకుతూ అరుస్తున్నాయి. రోడ్డు మీద బస్సులు లేవు, దుకాణాలు మూతపడ్డాయి.
ఏటీఎంలో డబ్బు లేదట, పాల ప్యాకెట్ కోసం ఉదయమనగా వెళ్లిన పక్కింటి కుర్రాడు ఖాళీ చేతులతో తిరిగొచ్చాడు.
"కరెంటు లేదు, పాలు లేవు, ఫోన్లో ఛార్జింగ్ పది శాతమే. జీతం కూడా ఇంకా రాలేదు ఉషా" అన్నాడు నిస్సత్తువగా.
ప్రైవేటు స్కూల్లో టీచర్ అతను. ఇంటి లోన్ ఈఎంఐ, పిల్లల ఫీజులు, అన్నీ ఒక్కసారి గుర్తొచ్చి దుఃఖం వచ్చింది.
"ఉన్నదాంట్లో సర్దుకుందాం. బియ్యం, పప్పు వారం రోజులకు సరిపోతాయి" అంది ఉష.
"సరిపోతాయా ఉషా?" అని గొణిగాడు శేఖర్.
అప్పుడే కింద గేటు దగ్గర ఎవరో పిలుస్తున్న శబ్దం వినిపించింది. శేఖర్ గొడుగు పట్టుకుని దిగుతున్నాడు.
గేటు బయట నడుం లోతు నీళ్లలో సరోజ నిలబడి ఉంది. రోజూ ఉదయం ఈ గేటు ముందే ఇడ్లీ బండి పెట్టేది.
చంకలో నాలుగేళ్ల కూతురు, పక్కన భర్త రామయ్య, తలపై ఒక తడిసిన సంచీ. నిన్న రాత్రి కాలువ పొంగినప్పుడు, పదేళ్లుగా ఉన్న ఇడ్లీ బండి కళ్లముందే కొట్టుకుపోయింది.
రామయ్య పాపను చేతుల్లో పట్టుకుని, సరోజ ఒక సంచీని మాత్రమే పట్టుకుని బయటపడ్డారు.
శేఖర్ మనసులో చిన్న చిరాకు మెరిసింది. రోజూ ఇడ్లీ ధర దగ్గర బేరమాడేవాడు.
'రెండు రూపాయలు తగ్గించమ్మా, రోజూ తీసుకునే వాణ్ణి కదా' అనేవాడు. ఉష కూడా కిందికి వచ్చింది.
"శేఖర్ బాబూ, ఒక్క రాత్రి మెట్ల కింద తలదాచుకోనివ్వండి. మా గుడిసె కాలువలో కొట్టుకుపోయింది" అంది సరోజ గొంతు వణుకుతూ.
శేఖర్, "అపార్ట్మెంట్ వాళ్లు ఒప్పుకోరమ్మా... అయినా ఇక్కడ ఎక్కడ ఉంటారు?" అని తడబడుతూ అన్నాడు.
రామయ్య తల వంచుకున్నాడు. "మూడు రోజులుగా అడ్డా దగ్గర పని లేదు. పాప జ్వరంతో వణుకుతోంది, అందుకే వచ్చాం బాబూ."
శేఖర్ మాట రాక నిలబడిపోయాడు. అంతలో వెనక నుంచి ఉష వచ్చి పాపను పట్టుకుని చూసి, "అయ్యో, పిల్ల ఒళ్లు కాలిపోతోంది! లోపలికి రండి" అంది.
"ఉషా, కమిటీ..." అన్నాడు శేఖర్.
"కమిటీ సంగతి తర్వాత. పాపకు ముందు ఉపశమనం" అంది ఉష నిశ్చయంగా.
మెట్ల కింద చోటులో గోనె పట్టా పరిచారు. ఉష పాపకు జ్వరం మాత్ర, ఒక పొడి టవల్ తెచ్చి ఇచ్చి, తన దగ్గరున్న శాలువా కప్పింది.
మిగతా ఫ్లాట్ల వాళ్లు చూసి గుసగుసలాడారు.
"ఎవరో బయటివాళ్లను లోపల పెట్టుకున్నారు. రేపు ఏదైనా పోతే ఎవరు బాధ్యులు?" అన్నాడు సెక్రటరీ గారు కోపంగా.
శేఖర్ గొంతు సవరించుకున్నాడు. "సార్, పిల్లకు జ్వరం. మనం మనుషులమే కదా."
"మనుషులమే. కానీ జాగ్రత్త కూడా అవసరం."
"జాగ్రత్త అంటే తలుపులు మూసుకోవడం కాదు సార్" అన్నాడు శేఖర్. ఆ మాట తన నోటి నుంచే వచ్చిందా అని అతనికే ఆశ్చర్యమనిపించింది.
పైకి వచ్చి కూర్చున్నాక ఉష మెల్లగా అంది, "మనకు జీతం రాకపోతే మనం ఇబ్బంది పడతాం శేఖర్. కానీ వాళ్లకు రేపటి అన్నం ఉంటుందో లేదో తెలియదు. మన కష్టం పెద్దదే, కానీ వాళ్లది ప్రాణాల మీదికి వచ్చే కష్టం."
"నిజమే ఉషా. రోజూ గేటు దగ్గర చూస్తాం కానీ ఇలా కాదుకదా. ఇవాళే మొదటిసారి వాళ్ల ముఖాలు సరిగ్గా చూశాను" అన్నాడు శేఖర్ సిగ్గుతో.
పది గంటలకు శేఖర్ మళ్లీ కిందికి వచ్చాడు. సరోజ తన తడిసిన సంచీ విప్పి చూస్తోంది. అందులో కొద్దిగా బియ్యం, ఒక చిన్న గ్యాస్ స్టవ్, పొడి కట్టెల ముక్కలు ఉన్నాయి.
"ఇవన్నీ నా బండి నుంచి రక్షించుకున్నవి బాబూ. ఇడ్లీ పిండి తడిసిపోయింది, పారేయక తప్పలేదు" అంది.
"మరి మీరు ఏం తింటారు?"
సరోజ నవ్వింది, ఆ నవ్వులో కన్నీళ్లు కలిశాయి. "నా సంగతి కాదు బాబూ. ఇక్కడ చాలా మంది పిల్లలు ఉన్నారు కదా.
ఎవరూ వండుకునే పరిస్థితి లేదు. ఈ స్టవ్తో గంజైనా కాస్తే..."
శేఖర్ గుండె కదిలింది. ఇంట్లో కొద్దిగా నిల్వ ఉన్న బియ్యం, పప్పు గుర్తొచ్చాయి. 'ఏరోజుకారోజు పనిచేస్తేనే కానీ గడవని సరోజ ఇలా ఇతరుల కోసం ఆలోచిస్తోంది, తన ఆకలి మర్చిపోయి' అని ఆలోచించి సిగ్గుపడ్డాడు.
"సరోజా, కాస్త ఆగండి" అని పైకి పరుగెత్తాడు. కాసేపటికి బియ్యం, పప్పు, కొవ్వొత్తులు, పెద్ద గిన్నె, ఉప్పుతో తిరిగి వచ్చాడు.
"బాబూ, ఇది మీ ఇంటి సరుకు..." అంది సరోజ సంకోచంగా.
"కాదమ్మా, ఇది అందరి సరుకు. కిచిడీ వండు. అందరం తిందాం" అన్నాడు.
వాన కాస్త వెలిసింది. మెట్ల కింద మాత్రం ఒక చిన్న స్టవ్ మంట అందరి ముఖాలపై వెచ్చని వెలుగు పరుస్తోంది.
చలిగాలి మెట్ల సందుల్లోంచి దూసుకొస్తోంది, అయినా అక్కడ ఎంతో వెచ్చదనం ఉంది. మెట్ల కింద కొవ్వొత్తి వెలుగులో కిచిడీ ఉడకడం మొదలైంది. వాసనకు మిగతా ఫ్లాట్ల వాళ్లు ఒక్కొక్కరే దిగివచ్చారు.
పెన్షన్ డబ్బు బ్యాంకులో ఉన్నా తీసుకోలేక ఇబ్బంది పడుతున్న నాలుగో అంతస్తు సుబ్బారావు గారు "మా ఇంట్లో ఆవకాయ ఉంది" అంటూ జాడీ తెచ్చారు.
పక్క ఫ్లాట్ రాధమ్మ గారు తన మనవడి కోసం దాచుకున్న పాలపొడి డబ్బా పట్టుకొచ్చారు.
"మా వాడికి రేపు చూద్దాం లెండి, ఈ పసిపిల్లకు ఇద్దాం" అన్నారు నవ్వుతూ. కోపంగా ఉన్న సెక్రటరీ గారు కూడా నెమ్మదిగా వచ్చి, తన ఇంట్లోని కొవ్వొత్తుల పెట్టె అందించారు.
"శేఖర్, నువ్వన్న మాట నిజమే. తలుపులు మూసుకోవడం జాగ్రత్త కాదు, అది భయం" అన్నారాయన తల వంచుకుని.
కాలువ ఒడ్డు నుంచి మరో పదిమంది కూలీ కుటుంబాలు వచ్చి చేరారు. రోడ్డు పక్కన తోపుడు బండిపై పళ్లమ్మే అప్పన్న, వరదలో మిగిలిన అరటిపళ్ల గెలను భుజాన మోసుకొచ్చాడు.
"అమ్మితే రేపు డబ్బు, పంచితే ఇవాళ పుణ్యం. పళ్లన్నీ రేపటికి కుళ్లిపోతాయి సార్" అన్నాడు.
రామయ్య నీళ్లు మోసుకొచ్చాడు. అపార్ట్మెంటులో ఒకరు ఇస్తరాకులు, ఒకరు గ్లాసులు ఇలా అన్నీ సమకూరాయి అక్కడికి. ఇద్దరు ముగ్గురు అమ్మాయిలు వడ్డన మొదలుపెట్టారు.
ఆ రాత్రి మెట్ల కింద నలభై మంది కూర్చుని ఒకే వరుసలో కిచిడీ తిన్నారు. ఎవరు ఫ్లాట్ ఓనర్, ఎవరు కూలీ అనే తేడా ఎవరికీ కనిపించలేదు.
శేఖర్ పక్కన కూర్చున్న రామయ్య మెల్లగా అన్నాడు, "బాబూ, మేం రోజూ పని దొరికితే తింటాం, లేకుంటే లేదు. వర్షం ఇలా కొనసాగితే వారం రోజులు పని ఉండదు. మా లాంటి వాళ్లకు తుఫాను పోయినా ఆకలి పోదు."
"మాలాంటి వాళ్లకూ అంతే రామయ్యా" అన్నాడు శేఖర్ నెమ్మదిగా. "జీతం ఆలస్యమైతే మా లెక్కలూ తప్పుతాయి. కాకపోతే మేం బయటికి చెప్పుకోం, అంతే తేడా."
"రోజూ ఉదయం ఐదింటికే అడ్డా దగ్గర నిలబడతాం బాబూ. పని దొరికితే రెండొందలు, లేకుంటే ఖాళీ చేతులు. వర్షం వస్తే మేస్త్రీలు రారు.
అప్పుడు సరోజ ఇడ్లీ బండి ఒక్కటే మా ఇంటికి ఆధారం. ఇప్పుడు అదీ పోయింది" అన్నాడు రామయ్య.
"ఇకపై అలా ఉండదులే రామయ్యా. ఒక్కరే పడితే భారం, అందరం పంచుకుంటే బరువు తెలియదు" అన్నాడు శేఖర్.
రామయ్య తల ఎత్తి చూశాడు. "అందుకే బాబూ, నీళ్లు గోడల్ని తడిపినట్టే, అందరి మనసుల్నీ తడిపితే బాగుండు."
శేఖర్ కాసేపు మౌనంగా ఉండి, తన ఇంట్లో రోజూ మిగిలి పారేసే అన్నం గురించి సిగ్గుతో తలచుకుని, నిద్రలోకి జారుకున్న సరోజ కూతురి వైపు చూశాడు. జ్వరం తగ్గి, ప్రశాంతంగా నిద్రపోతోంది ఆ పాప.
తెల్లవారేసరికి వాన ఇంకాస్త తగ్గింది. మెట్ల కింద అపార్ట్మెంట్ పిల్లలు, కూలీల పిల్లలు కలిసి కాగితం పడవలు వదులుతూ నవ్వుతున్నారు. 'వాళ్లకు తేడాలు తెలియవు, పెద్దలే వాటిని నేర్పుతారు' అనిపించింది శేఖర్కు.
మూడు రోజుల తర్వాత నీళ్లు తగ్గాయి. కాలువ ఒడ్డున గుడిసెల వాళ్లు తిరిగి వెళ్లేటప్పుడు శేఖర్ వెనక నుంచి పిలిచాడు. అతనితో పాటు సుబ్బారావు గారు, సెక్రటరీ గారు, మరో నలుగురు ఒక సంచీ పట్టుకుని నిలబడ్డారు.
"సరోజమ్మా, ఇందులో మేమంతా కలిపిన డబ్బు ఉంది. ఇది దానం కాదు, కొత్త బండికి పెట్టుబడి. మళ్లీ మా గేటు ముందే పెట్టాలి.
ఇడ్లీ రేటు మీరే చెప్పండి, నేను బేరమాడను."
సరోజ కళ్లు నీళ్లతో, కృతజ్ఞతతో నిండాయి. "బాబూ, మీరు ఇచ్చింది పెట్టుబడి కాదు, మా మీద నమ్మకం. ఆ రాత్రి మీరు తలుపు తెరవకపోతే నా పాప ఈ రోజు ఉండేదో లేదో. మీ రుణం ఎలా తీర్చుకోను?"
"రుణం కాదమ్మా, మనిషికి మనిషి చేయాల్సిన పని ఇది. రేపు నాకు కష్టం వస్తే నువ్వూ ఇలాగే చేస్తావు కదా!" అన్నాడు శేఖర్ నవ్వుతూ.
సెక్రటరీ గారు రామయ్య భుజం తట్టారు. "రామయ్యా, రేపటి నుంచి మన అపార్ట్మెంట్లో రిపేర్ పని ఉంది. నువ్వే చూడాలి."
రామయ్య మాట్లాడలేక చేతులు జోడించాడు.
పది రోజుల్లో కొత్త ఇడ్లీ బండి గేటు ముందు నిలిచింది. అప్పన్న కూడా రెండు రోజుల్లో బండి సరిచేసుకుని పక్కనే నిలబడ్డాడు. మొదటి రోజు శేఖర్ వచ్చి పది ఇడ్లీలు తీసుకుని, అడిగిన ధర కంటే ఐదు రూపాయలు ఎక్కువ ఇచ్చాడు.
"బాబూ, ఇది ఎక్కువ" అంది సరోజ. 'ఇది ఎక్కువ కాదమ్మా, చాలా కాలం బాకీ ఉన్నదిలే' అనుకున్నాడు మనసులో శేఖర్.
తర్వాత నెలల్లో ఆ అపార్ట్మెంట్ వాళ్లు ఒక కొత్త నియమం పెట్టుకున్నారు. ప్రతి ఆపదలో మెట్ల కింద ఉమ్మడి వంట, ప్రతి నెలా ఒక చిన్న ఉమ్మడి నిధి.
జీతం రాగానే శేఖర్ మొదటగా ఆ నిధిలో తన వాటా వేసేవాడు. ఆ గోడపై ఎవరో ఇలా రాశారు.
దారిన వెళ్లే ప్రతి ఒక్కరూ ఒక క్షణం ఆగి చదివి, తమకు తెలియకుండానే చిరునవ్వుతో ముందుకు సాగేవారు. అందులో ఇలా ఉంది:
"వరద గోడలను, ఇళ్లను కూల్చింది, అంతరాలను కూడా కూల్చింది. ఆ కూలినచోటే మనిషితనం మొలిపించింది."
📢 మనతెలుగుకథలు.కామ్ WhatsApp ఛానల్ను ఉచితంగా ఫాలో అవ్వండి!
మనతెలుగుకథలు.కామ్లో ప్రచురించే కథలు • కవితలు • ప్రత్యేక వ్యాసాలు • సీరియల్ ఎపిసోడ్స్ - వాటి తాజా లింక్స్ను మా WhatsApp ఛానల్లో పొందవచ్చు.
✅ ఛానల్ను Follow చేయండి✅ WhatsAppలో Updates → Channels ద్వారా మా పోస్టులు చూడండి✅ మీకు నచ్చిన కథ లేదా పోస్టు లింక్పై క్లిక్ చేసి చదవండి✅ కొత్త పోస్టులు మిస్ కాకుండా Notifications 🔔 ON చేసుకోండి✅ మీ స్నేహితులు, సన్నిహితులతో మా ఛానల్ను Share చేయండి
👉 మా WhatsApp ఛానల్: https://whatsapp.com/channel/0029VbE7RFB3mFY84MHHSb3y
వరలక్ష్మి యనమండ్ర గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
మేము నిర్వహించే వివిధ పోటీలలో రచయితలకు బహుమతులు అందించడంలో భాగస్వాములు కావాలనుకునే వారు వివరాల కోసం story@manatelugukathalu.com కి మెయిల్ చెయ్యండి.
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.

పరిచయం: వరలక్ష్మి యనమండ్ర
పేరు: శ్రీమతి వరలక్ష్మి యనమండ్ర
కలం పేరు: లేదు
స్వస్థలం: అద్దంకి,ప్రకాశం జిల్లా
ప్రస్తుత నివాసం: హైదరాబాద్
వృత్తి: విశ్రాంత ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయిని
విద్యార్హత: యం.ఏ., బి.ఎడ్.
ప్రచురిత రచనలు / పుస్తకాలు: 6 పుస్తకాలు
1. భారత వాణి (బాల సాహిత్యం, బాల పంచపదులు సంపుటి)
2. వరాల వీరితోట (వంద కవితల సంపుటి)
3. వరాల గోరుముద్దలు (బాలసాహిత్యం, బాలగేయాల సంపుటి)
తెలుగు యూనివర్సిటీ వారు ఈ పుస్తకానికి పదివేల రూపాయల నగదు పారితోషకం ఇచ్చారు. గిడుగు రామ్మూర్తి పంతులు గారి పురస్కారం ఈ పుస్తకానికి దక్కింది.
కొనిరెడ్డి ఫౌండేషన్ వారి జాతీయ పురస్కారం
4. శ్రీ కృష్ణపదులు(200 ఇష్టపదుల సంపుటి)
5. మిఠాయి పొట్లం (బాల సాహిత్యం,బాలగేయాల సంపుటి)
6. యనమండ్ర మౌక్తికాలు (పాఠశాల విద్యార్థుల కొరకు నీతి పద్య మాలిక)
(400 ఆటవెలది పద్య సంపుటీ)
7. అమ్మమ్మ కథలు (బాల సాహిత్యం, బాలల కథలు)
అనేక సంకలనాలలో నా కవితలు ప్రచురితమయ్యాయి.
పొందిన పురస్కారాలు / సత్కారాలు: వివిధ సమూహాల నుండి పలు పురస్కారాలు, సత్కారాలు, బిరుదులు
కొన్ని సమూహాలను నిర్వహణ, కొన్ని సమూహాలలో సమీక్షణం
యనమండ్ర సాహితీ వేదిక .. వ్యవస్థాపక అధ్యక్షురాలను
నేను వ్రాయుచున్న ప్రక్రియలు: వచన కవితలు, బాల గేయాలు,బాలల కథలు , పెద్దల కథలు, పద్యాలు, రుబాయిలు, అష్టాక్షరి గీతికలు, యశోదమ్మ పదాలు(రూపకర్తను), మధురిమలు, చిమ్నీలు, హరివిల్లులు, మణిపూసలు, పంచపదులు, సున్నితాలు, అష్టాక్షరీ గీతాలు, గజల్స్, గేయాలు,పాటలు, అనేక లఘు ప్రక్రిలు వ్రాస్తున్నాను.
ఇష్టాలు: సాహిత్య పఠనం, లేఖనం, పెన్సిల్ డ్రాయింగ్స్, తోటపని మొదలగునవి.
జీవితాశయం: చేతనైనంత సాయం చేయటం.










Comments