నూలిపోగు
- Varalakshmi Yanamandra
- 1 hour ago
- 4 min read
Noolipogu - Telugu Inspirational Story | Varalakshmi Yanamandra
నూలిపోగు - తెలుగు ప్రేరణాత్మక కథ | వరలక్ష్మి యనమండ్ర
Published in manatelugukathalu.com on 23/08/2026
“నూలిపోగు” కథ తెలంగాణ గ్రామీణ జీవితం, చేనేత సంప్రదాయం, కుటుంబ అనుబంధాలు, మహిళా సాధికారతను హృదయానికి హత్తుకునేలా ఆవిష్కరించే ప్రేరణాత్మక సామాజిక కథ. పాత మగ్గాన్ని తన జీవితానికి ప్రతీకగా భావించే లచ్చమ్మ, కాలంతో పాటు కనుమరుగవుతున్న చేనేత కళకు కొత్త ఊపిరి పోస్తుంది. యువత సహకారం, సోషల్ మీడియా, ఆధునిక మార్కెటింగ్తో సంప్రదాయ వృత్తికి కొత్త అవకాశాలు ఎలా సృష్టించవచ్చో ఈ కథ చక్కగా చెబుతుంది. “పాతదంతా చెత్త కాదు; కొన్ని పాతవి మన వేర్లు” అనే భావన ఈ కథకు ప్రధాన సందేశంగా నిలుస్తుంది.
కరీంనగర్ దిక్కు ఒక చిన్న పల్లె, కొండాపూర్. ఆ ఊర్లనే ఉండేది లచ్చమ్మ. వయసు డెబ్బైకి దగ్గర. మొగుడు చచ్చిపోయి పాతికేండ్లు అయింది. కొడుకు రమేష్ హైదరాబాద్లో సాఫ్ట్వేర్ ఉద్యోగం. ఏడాదికోసారి వస్తాడు. మూడు రోజులుండి వెళ్లిపోతాడు.
లచ్చమ్మకు ఉన్న ఒక్క ఆస్తి పాత తాటాకిల్లు. ఇంటి పెరట్లో ఒక మగ్గం. అది ఆమె ముత్తవ్వ నుంచి వస్తుంది. పాతికేండ్ల కిందటి దాకా ఊర్లో అందరూ ఆమె నేసిన చీరలే కట్టుకునేటోళ్లు. మంగళగిరి కాటన్, పోచంపల్లి పట్టు లాగా ఆమె చేతి నేతకు అంత పేరు.
కానీ ఇప్పుడు కాలం మారింది. రెడీమేడ్ చీరలు, మిషన్ మీద నేసినవి అడ్డగోలుగా వచ్చినయ్. లచ్చమ్మ మగ్గం మూలకు పడింది. సాలెగూళ్లు పట్టింది.
ఒకరోజు రమేష్ ఫోన్ చేసిండు.
"అమ్మా! నేను వచ్చే నెల అమెరికా పోతున్న. అక్కడే సెటిల్ అయిపోతా. నిన్ను కూడా తీసుకపోదామనుకుంటున్న. ఇక్కడ ఇల్లు అమ్మేస్తే నీకు పాస్పోర్ట్, టికెట్ ఖర్చులు అవుతయ్."
లచ్చమ్మ గుండె ఝల్లుమంది. "అయ్యో బిడ్డా! నేను ఆ దేశం రాలేను. నా బతుకంత గీ మట్టిలోనే. ఈ మగ్గమే నా ప్రాణం."
"అమ్మా! ఆ పాత మగ్గం ఏం చేస్తావ్? అది తుక్కు కింద అమ్మినా వెయ్యి రూపాయలు రావు. అమెరికాల హాయిగా ఉందువు. వాషింగ్ మిషన్, ఏసీ, అన్నీ ఉంటయ్" అన్నడు రమేష్.
లచ్చమ్మ మాట్లాడలేదు. ఫోన్ పెట్టేసింది. ఆ రాత్రంతా నిద్ర పట్టలేదు. తెల్లారి లేచి, మూలకు పడ్డ మగ్గం దగ్గరికి పోయింది. దుమ్ము దులిపింది. సాలెగూడు తీసింది. కర్రలు పట్టుకొని చూసింది. చెదలు పట్టలేదు.
అప్పుడే పక్కింటి పోరి సుమ వచ్చింది. ఇంటర్ చదువుతుంది.
"అవ్వా, ఏం చేస్తున్నావు?" అని అడిగింది.
"ఏం లేదమ్మా! మగ్గం సూత్తున్న. మా రమేష్ అమెరికా రమ్మంటున్నడు. ఇల్లు అమ్మమంటున్నడు."
సుమ కళ్ళు పెద్దవి చేసింది. "అయ్యో అవ్వా! నువ్వు పోతే ఈ మగ్గం ఎవరు నడుపుతారు? మా అమ్మమ్మ చెప్పేది నీ చేతి చీర కడితే లచ్చిదేవి ఇంట్ల ఉన్నట్టే ఉంటదని" అన్నది.
లచ్చమ్మ నవ్వి "ఇప్పుడు ఎవరు కొంటరు తల్లీ? అందరూ ఫ్యాన్సీ చీరలు కావాలంటున్నరు" అన్నది.
"అవ్వా! నీకు ఒకటి చెప్పనా? మా కాలేజీలో 'సంస్కృతి' అని ఒక కాంపిటీషన్ ఉంది. చేనేత బట్టల మీద. నువ్వు ఒక చీర నేస్తే నేను మోడల్లా వేసుకొని ర్యాంప్ మీద నడుస్తా. ఫస్ట్ ప్రైజ్ వస్తే పదివేలు ఇస్తరు" అన్నది సుమ.
లచ్చమ్మకు ఆశ్చర్యం. "నేనా? ఈ ముసల్దాన్ని? నావల్ల అవుతదా?"
"అవుతది అవ్వా. నీ వేళ్లల్లో మంత్రం ఉంది. నువ్వు నేయి, నేను అమ్ముతా" అంది సుమ కళ్ళు మెరిపిస్తూ.
ఆ మాటతో లచ్చమ్మలో ఏదో కదిలింది. మర్నాడే సంతకు పోయి నూలు, రంగులు తెచ్చింది. పాతికేండ్ల తర్వాత మగ్గం మీద కూర్చుంది. మొదట్లో వేళ్లు వణికినయ్. నూలు తెగిపోయింది. కానీ రెండు రోజుల్లో పాత లయ దొరికింది. టకటకా మగ్గం శబ్దం ఇంటినిండా నిండింది.
పదిహేను రోజులు కష్టపడి ఒక లేత ఆకుపచ్చ రంగు కాటన్ చీర నేసింది. అంచు మీద బతుకమ్మ పువ్వులు, కొంగు మీద గొలుసుకట్టు చెరువు. చూస్తే కండ్లు తిప్పుకోబుద్ధి కాదు.
సుమ ఆ చీర కట్టుకొని కాలేజీకి పోయింది. కాంపిటీషన్ రోజు ర్యాంప్ మీద నడిచింది. జడ్జీలు లేచి నిలబడి చప్పట్లు కొట్టిరి.
"ఇది చీర కాదు, తెలంగాణ సంస్కృతి" అన్నడు ఒక జడ్జి.
సుమకు ఫస్ట్ ప్రైజ్ వచ్చింది. పదివేల రూపాయలు. పేపర్లో ఫోటో వచ్చింది: "ముసలవ్వ నేసిన చీరకు యువత ఫిదా" అని.
ఆ వార్త చూసి రమేష్ ఫోన్ చేసిండు. "అమ్మా, నువ్వు ఇంత పని చేస్తవని అనుకోలేదు. నన్ను క్షమించు."
లచ్చమ్మ నవ్వింది. "బిడ్డా, అమెరికా పోయి డాలర్లు సంపాదించడం తప్పు కాదు. కానీ కన్నతల్లిని, కన్నమట్టిని మరిచిపోతే ఎట్లా? ఈ మగ్గం మన బతుకుదెరువు మాత్రమే కాదు, మన పరువు గదయ్యా!" అన్నది.
ఆ తర్వాత ఊర్లో మార్పు వచ్చింది. సుమ ఫ్రెండ్స్ అందరూ లచ్చమ్మ దగ్గరికి వచ్చిరి. "అవ్వా! మాకు కూడా నీవు నేసిన చీరలు కావాలనే" అని కొనడం మొదలుపెట్టిండ్రు.
కొంతకాలానికి "మేము కూడా చీరలు నేస్తాం. ఇన్స్టాగ్రామ్లో, ఫేస్బుక్లో అమ్ముతాం" అన్నరు.
లచ్చమ్మకు కొత్త ఉత్సాహం వచ్చింది. ఇంటి ముందు "లచ్చమ్మ చేనేత కేంద్రం" అని బోర్డు పెట్టింది. ఐదుగురు ఆడపిల్లలకు మగ్గం నేర్పించడం మొదలుపెట్టింది.
ఆరు నెలల్లో పదిమంది పిల్లలు చేరిన్రు. హైదరాబాద్ నుంచి ఒక ఎన్జీవో వాళ్ళు వచ్చిండ్రు. "అవ్వా! మీ చీరలు మేము ఆన్లైన్లో అమ్ముతాం. 'తెలంగాణ మగ్గం' పేరుతో బ్రాండ్ పెడదాం" అన్నరు.
ఇప్పుడు లచ్చమ్మ ఇంటి ముందు రోజూ టకటకా మగ్గాల శబ్దం. పదిహేను మంది ఆడపిల్లలు నేస్తారు. నెలకు ఒక్కొక్కరికి పదిహేను వేలు దాకా వస్తున్నయ్.
రమేష్ అమెరికా నుంచి వచ్చిండు. ఇల్లు చూసి నోరు వెళ్లబెట్టిండు. "అమ్మా! నిన్న తుక్కు అనుకున్న మగ్గం ఇవాళ బంగారం అయింది."
లచ్చమ్మ కొడుకు తల నిమిరింది. "బిడ్డా! పాతదంతా చెత్త కాదు. కొన్ని పాతవి మన వేర్లు. వేర్లు తెగ్గొడితే చెట్టు ఎట్లా బతుకుతది? మన నేత, మన మాట, మన కట్టు, మన యాస. ఇవన్నీ మన వేర్లు. వీటిని బతికిస్తేనే మనం బతుకుతాం."
రమేష్ తల దించుకున్నడు. "అమ్మా! నేను కూడా ఉద్యోగం మానేసి ఇక్కడే ఉంటా. ఈ కేంద్రాన్ని పెద్ద కంపెనీ చేస్తా. మన ఊరి పేరు ప్రపంచానికి తెలిసేలా చేస్తా."
ఆ రోజు లచ్చమ్మ కండ్లలో నీళ్లు. అవి దుఃఖపు కన్నీళ్లు కావు. గెలిచిన కన్నీళ్లు.
కొండాపూర్ ఊర్లో ఇప్పుడు ప్రతి ఇంట్లో మగ్గం శబ్దం. ప్రతి ఆడపిల్ల చేతిలో నూలిపోగు. ఆ నూలిపోగు కేవలం చీరను నేయడం లేదు; ఒక సంస్కృతిని, ఒక జాతి ఆత్మగౌరవాన్ని నేస్తుంది.
***
వరలక్ష్మి యనమండ్ర గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
విజయదశమి 2026 కథల పోటీల వివరాల కోసం
ఉగాది షడ్రుచుల కథల పోటీల వివరాల కోసం
మేము నిర్వహించే వివిధ పోటీలలో రచయితలకు బహుమతులు అందించడంలో భాగస్వాములు కావాలనుకునే వారు వివరాల కోసం story@manatelugukathalu.com కి మెయిల్ చెయ్యండి.
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
పరిచయం: వరలక్ష్మి యనమండ్ర
పేరు: శ్రీమతి వరలక్ష్మి యనమండ్ర
కలం పేరు: లేదు
స్వస్థలం: అద్దంకి,ప్రకాశం జిల్లా
ప్రస్తుత నివాసం: హైదరాబాద్
వృత్తి: విశ్రాంత ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయిని
విద్యార్హత: యం.ఏ., బి.ఎడ్.
ప్రచురిత రచనలు / పుస్తకాలు: 6 పుస్తకాలు
1. భారత వాణి (బాల సాహిత్యం, బాల పంచపదులు సంపుటి)
2. వరాల వీరితోట (వంద కవితల సంపుటి)
3. వరాల గోరుముద్దలు (బాలసాహిత్యం, బాలగేయాల సంపుటి)
తెలుగు యూనివర్సిటీ వారు ఈ పుస్తకానికి పదివేల రూపాయల నగదు పారితోషకం ఇచ్చారు. గిడుగు రామ్మూర్తి పంతులు గారి పురస్కారం ఈ పుస్తకానికి దక్కింది.
కొనిరెడ్డి ఫౌండేషన్ వారి జాతీయ పురస్కారం
4. శ్రీ కృష్ణపదులు(200 ఇష్టపదుల సంపుటి)
5. మిఠాయి పొట్లం (బాల సాహిత్యం,బాలగేయాల సంపుటి)
6. యనమండ్ర మౌక్తికాలు (పాఠశాల విద్యార్థుల కొరకు నీతి పద్య మాలిక)
(400 ఆటవెలది పద్య సంపుటీ)
7. అమ్మమ్మ కథలు (బాల సాహిత్యం, బాలల కథలు)
అనేక సంకలనాలలో నా కవితలు ప్రచురితమయ్యాయి.
పొందిన పురస్కారాలు / సత్కారాలు: వివిధ సమూహాల నుండి పలు పురస్కారాలు, సత్కారాలు, బిరుదులు
కొన్ని సమూహాలను నిర్వహణ, కొన్ని సమూహాలలో సమీక్షణం
యనమండ్ర సాహితీ వేదిక .. వ్యవస్థాపక అధ్యక్షురాలను
నేను వ్రాయుచున్న ప్రక్రియలు: వచన కవితలు, బాల గేయాలు,బాలల కథలు , పెద్దల కథలు, పద్యాలు, రుబాయిలు, అష్టాక్షరి గీతికలు, యశోదమ్మ పదాలు(రూపకర్తను), మధురిమలు, చిమ్నీలు, హరివిల్లులు, మణిపూసలు, పంచపదులు, సున్నితాలు, అష్టాక్షరీ గీతాలు, గజల్స్, గేయాలు,పాటలు, అనేక లఘు ప్రక్రిలు వ్రాస్తున్నాను.
ఇష్టాలు: సాహిత్య పఠనం, లేఖనం, పెన్సిల్ డ్రాయింగ్స్, తోటపని మొదలగునవి.
జీవితాశయం: చేతనైనంత సాయం చేయటం.
Comments