పక్షుల స్మార్ట్ సిటీ

Pakshula Smart City - Telugu Nature Story | Varalakshmi Yanamandra

పక్షుల స్మార్ట్ సిటీ - తెలుగు ప్రకృతి కథ | వరలక్ష్మి యనమండ్ర  

Published in manatelugukathalu.com on 12/08/2026

అనగనగా ఒక అందమైన ఊరు. ఆ ఊరిలో ఒక పాఠశాల.  అందులో ఒక చిన్న మామిడి తోట ఉండేది. ఆ తోట మధ్యలో ఉన్న ఒక చెట్టు చాలా ప్రత్యేకం. ఎందుకంటే ఆ చెట్టు మీద కాకి కిట్టు, దాని స్నేహితులు నివసించేవారు. కిట్టు మామూలు కాకి కాదు. చాలా తెలివైనది. ఎప్పుడూ ఏదో ఒక కొత్త ఆలోచన చేస్తూనే ఉండేది.

అది ఎండాకాలం. ఆ  సంవత్సరం ఎండలు విపరీతంగా కాస్తున్నాయి. మే నెల రాకముందే భూమి నిప్పుల కొలిమిలా మారింది. చెరువులు ఎండిపోయాయి. కుంటలు ఆవిరైపోయాయి. పక్షులకు తాగడానికి చుక్క నీరు కూడా దొరకడం లేదు. కాకి కిట్టు, దాని స్నేహితుడు బంటు, టోపీ పెట్టుకునే టింకు, ఇంకా పక్క చెట్టు మీద ఉండే చిలుక చిన్ని అన్నీ దాహంతో అల్లాడిపోతున్నాయి.

ఒకరోజు మధ్యాహ్నం కిట్టు ఎండకు తట్టుకోలేక ఒక పాత నిచ్చెన మీద నిలబడి ఆకాశం వైపు చూసింది. "ఇలా అయితే మనం బతకడం కష్టం. ఏదైనా చేయాలి" అని గట్టిగా అన్నది. పక్కనే ఎర్ర పెట్టె మీద కూర్చున్న బంటు "ఏం చేస్తాం కిట్టూ? మనుషులే నీటి కోసం కొట్టుకుంటున్నారు. మన మాట ఎవరు వింటారు?" అని నిరాశగా అన్నాడు.

అప్పుడే టోపీ పెట్టుకున్న టింకు ఒక పూలకొమ్మ పట్టుకొని వచ్చాడు. "నేను ఈ పూలతీగెను మన గూటికి కడదామని తెచ్చాను. చూడటానికి అందంగా ఉంటుంది" అన్నాడు. కిట్టుకి ఒక్కసారిగా మెదడులో బల్బు వెలిగింది. "టింకూ, నువ్వు చెప్పింది కరెక్ట్. అందంగా ఉండటమే కాదు, మనం హాయిగా ఉండేలా మన ఇల్లు మనమే కట్టుకుంటే ఎలా ఉంటుంది?" అంది.

"ఇల్లా! చెట్టు మీదనా?" అని బంటు ఆశ్చర్యపోయాడు. "అవును. మామూలు గూడు కాదు. మనందరికీ నీడనిచ్చేది, నీళ్లు ఉండేది, పండ్లు దొరికేది, పూలు ఉండేది. అంటే ఒక చిన్న 'స్మార్ట్ సిటీ' లాంటిది" అంది కిట్టు కళ్ళు మెరిపిస్తూ.

ఈ మాటలు వింటున్న చిలుక చిన్ని తల బయటపెట్టి "నేను కూడా మీతో చేరనా? నేను కూడా ఎండ తట్టుకోలేను" అంది."తప్పకుండా చిన్నీ! ఇది అందరి ఇల్లు" అని కిట్టు నవ్వింది.

వెంటనే పని మొదలైంది. కానీ ఎలా కట్టాలి? అందరూ డిజైన్ ఎలా వేయాలా....అని ఆలోచిస్తుండగా, కింద నుండి "కీచ్ కీచ్" అని శబ్దం వినిపించింది. చూస్తే కోతి బావ మంకీ. వాడి చేతిలో ఒక పెద్ద కాగితం, దాని మీద గీతల్లాంటివి ఉన్నాయి. తల మీద టోపీ, డ్రెస్ వేసుకొని, ముచ్చటగా ఉన్నాడు.

"ఏమిటి మంకీ బావా! అది?" అని కిట్టు అడిగింది. "ఇది బ్లూప్రింట్ కిట్టూ! నేను నిన్న పక్క స్కూల్లో పిల్లలు 'పర్యావరణం' పాఠం వింటుంటే నేను కూడా విన్నాను. చెట్లు, నీరు ఎంత ముఖ్యమో చెప్పారు. అప్పుడే అనుకున్నా, మన పక్షుల కోసం ఒక మంచి ఇల్లు డిజైన్ చేద్దామని" అన్నాడు మంకీ బావ గర్వంగా.

అంతే! కిట్టు గ్యాంగ్‌కి రెక్కలొచ్చినంత ఆనందం. మంకీ బావ సూపర్‌వైజర్ అయ్యాడు. కిట్టు లీడర్. అందరూ కలిసి పని మొదలుపెట్టారు. మనుషులు పారేసిన చెక్క పెట్టెలను ముక్కలుగా చేసి తెచ్చారు. అవే గదులు అయ్యాయి. పాత నిచ్చెన ఒకటి దొరికింది. అది అన్ని గూళ్లకు కనెక్ట్ చేసే మెట్ల వంతెన అయింది.

టింకు తన టోపీలో పూల విత్తనాలు దాచుకున్నాడు. వాటిని చిన్న చిన్న పాత కుండల్లో నాటాడు. చిలుక చిన్ని తన ముక్కుతో రంగురంగుల దారాలు తెచ్చి గూళ్లకు అలంకరించింది. బంటు చాలా బలమైనవాడు. పెద్ద పెద్ద కొమ్మలను మోసుకొచ్చి సపోర్ట్‌గా కట్టాడు.

ఇంతలో పెద్ద సమస్య వచ్చింది. నీళ్లు ఎలా దొరుకుతాయాన్నది!  కిట్టుకి ఒక ఆలోచన వచ్చింది.  స్కూల్ పిల్లాడు చింటూ మంచివాడు. వాడికి చెప్పాలి. వెంటనే కిట్టు, చిన్ని కలిసి స్కూల్ దగ్గరికి వెళ్లాయి. చింటూ లంచ్ చేస్తున్నాడు. కిట్టు వెళ్లి "కా కా" అని అరిచి, రెక్కతో తమ చెట్టు వైపు చూపించింది. చిన్ని "చిలుక పలుకులు" తో "నీళ్లు నీళ్లు" అంది.

చింటూ చాలా తెలివైనవాడు. వాటి బాధ అర్థం చేసుకున్నాడు. "మీకు దాహంగా ఉందా? ఆగండి" అని పరిగెత్తుకెళ్లి స్కూల్లో పాడైపోయిన వాటర్ పైపు ఒకటి, పెద్ద బకెట్ తీసుకొచ్చాడు. 'వాచ్‌ మన్' తాత సహాయంతో స్కూల్ బోర్‌కి ఆ పైపు కనెక్ట్ చేసి, వాళ్ల చెట్టు దగ్గర ఉన్న కుండలోకి నీళ్లు వచ్చేలా ఏర్పాటు చేశాడు. "ఇక నుండి రోజూ ఈ కుండ నిండుతుంది. మీరంతా హాయిగా తాగండి" అన్నాడు చింటూ.

కాకుల, చిలుక ఆనందానికి అవధులు లేవు. అవి చింటూ చుట్టూ తిరుగుతూ థ్యాంక్స్ చెప్పాయి. అలా 'పక్షుల స్మార్ట్ సిటీ' పూర్తయింది. ఆ చెట్టు ఇప్పుడు మామూలు చెట్టు కాదు. అది ఒక అందమైన కాలనీ. ప్రతి గూటికి ఒక పేరు. 'కిట్టు విల్లా', 'బంటు బస', 'టింకు టెర్రస్', 'చిన్ని కాటేజ్'. గూళ్ల ముందు పూల కుండీలు, పై నుండి వేలాడే పండ్లు,  రోజంత నీళ్లతో నిండిన  కుండ, నిచ్చెన దారి.

ఈ విషయం అందరికీ తెలిసింది. స్కూల్ ప్రిన్సిపాల్, పిల్లలు, వాచ్‌మన్ తాత అందరూ వచ్చి చూశారు. "అద్భుతం! పక్షులు కూడా ఇంత తెలివిగా బతుకుతున్నాయి. మనుషులం మనం వాటి నుండి నేర్చుకోవాలి" అని మెచ్చుకున్నారు. ఆ స్ఫూర్తితో గ్రామ పంచాయతీ వాళ్లు ఊరిలో ఉన్న ప్రతి పెద్ద చెట్టు కింద 'పక్షుల కోసం నీటి తొట్టె'లు, 'చిన్న గూళ్లు' కట్టించారు.

కోతి మంకీ బావ ఇప్పుడు ఆ ఊరికి 'ఇంజనీర్'. ఏ పక్షికి ఏ సహాయం కావాలన్నా డిజైన్ గీసి ఇస్తాడు. కిట్టు 'స్మార్ట్ సిటీ'కి మేయర్ అయింది. ప్రతి రోజు ఉదయం అన్ని పక్షులతో మీటింగ్ పెడుతుంది. "మన ఇల్లు శుభ్రంగా ఉంచుకోవాలి. నీళ్లు వృధా చేయకూడదు. కొత్తగా వచ్చే పక్షులకు సాయం చేయాలి" అని చెబుతుంది.

ఒకరోజు చాలా గాలివాన వచ్చింది. ఊర్లో చాలా చెట్లు విరిగిపోయాయి. కానీ కాకుల స్మార్ట్ సిటీ చెట్టు గట్టిగా నిలబడింది. ఎందుకంటే అన్ని గూళ్లు, కొమ్మలు తాళ్లతో గట్టిగా కట్టి ఉంచారు. లోపల ఉన్న పక్షి పిల్లలు, గుడ్లు అన్నీ క్షేమంగా ఉన్నాయి. వాన వెలిసిన తర్వాత చుట్టుపక్కల చెట్ల మీద గూళ్లు కోల్పోయిన పిచుకలు, మైనాలు, రామచిలుకలు అన్నీ కిట్టు దగ్గరికి వచ్చాయి.

కిట్టు నవ్వుతూ "భయపడకండి. మన స్మార్ట్ సిటీలో అందరికీ చోటు ఉంది. మనం కలిసి ఉంటే ఏ కష్టం మనల్ని ఏమీ చేయదు" అని చెప్పి వాటికి తన గూట్లో చోటు ఇచ్చింది. టింకు, బంటు, చిన్ని అన్నీ కలిసి వాటికి గింజలు, నీళ్లు ఇచ్చి సపర్యలు చేశాయి.

ఆ రోజు నుండి ఆ మామిడి చెట్టుకు 'ఐక్యతా చెట్టు' అని పేరు వచ్చింది. చింటూ, అతని స్నేహితులు రోజూ స్కూల్ అయ్యాక ఆ చెట్టు దగ్గరికి వచ్చి పక్షులతో ఆడుకునేవారు. పక్షుల కిలకిలారావాలు, పిల్లల కేరింతలతో ఆ చిన్న తోట ఎప్పుడూ సందడిగా ఉంటోంది.

 ***

వరలక్ష్మి యనమండ్ర గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు 

 ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

విజయదశమి 2026 కథల పోటీల వివరాల కోసం

 ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

  ఉగాది షడ్రుచుల కథల పోటీల వివరాల కోసం

 ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

మేము నిర్వహించే వివిధ పోటీలలో రచయితలకు బహుమతులు అందించడంలో భాగస్వాములు కావాలనుకునే వారు వివరాల కోసం story@manatelugukathalu.com కి మెయిల్ చెయ్యండి.

మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.

లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.

 మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.

దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).

https://www.youtube.com/channel/UCP4xPLpOxrVz33eo1ZjlesQ 

మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.

https://www.facebook.com/ManaTeluguKathaluDotCom

గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.

పరిచయం: వరలక్ష్మి యనమండ్ర

https://manatelugukathalu.com/profile/varalakshmiy//profile

పేరు: శ్రీమతి వరలక్ష్మి యనమండ్ర 

కలం పేరు: లేదు

స్వస్థలం: అద్దంకి,‌ప్రకాశం జిల్లా

ప్రస్తుత నివాసం: హైదరాబాద్ 

వృత్తి: విశ్రాంత ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయిని 

విద్యార్హత: యం.ఏ., బి.ఎడ్.

ప్రచురిత రచనలు / పుస్తకాలు: 6 పుస్తకాలు

1. భారత వాణి (బాల సాహిత్యం, బాల పంచపదులు సంపుటి) 

2. వరాల వీరితోట (వంద కవితల సంపుటి) 

3. వరాల గోరుముద్దలు (బాలసాహిత్యం, బాలగేయాల సంపుటి) 

        తెలుగు యూనివర్సిటీ వారు ఈ పుస్తకానికి పదివేల రూపాయల నగదు పారితోషకం ఇచ్చారు. గిడుగు రామ్మూర్తి పంతులు గారి పురస్కారం ఈ పుస్తకానికి దక్కింది. 

కొనిరెడ్డి ఫౌండేషన్ వారి జాతీయ పురస్కారం

4. శ్రీ కృష్ణపదులు(200 ఇష్టపదుల సంపుటి) 

5. మిఠాయి పొట్లం (బాల సాహిత్యం,బాలగేయాల సంపుటి)

6. యనమండ్ర మౌక్తికాలు (పాఠశాల విద్యార్థుల కొరకు నీతి పద్య మాలిక) 

          (400 ఆటవెలది పద్య సంపుటీ)

   7. అమ్మమ్మ కథలు (బాల సాహిత్యం, బాలల కథలు) 

అనేక సంకలనాలలో నా కవితలు ప్రచురితమయ్యాయి. 

పొందిన పురస్కారాలు / సత్కారాలు: వివిధ సమూహాల నుండి పలు పురస్కారాలు, సత్కారాలు, బిరుదులు 

కొన్ని సమూహాలను నిర్వహణ,‌ కొన్ని సమూహాలలో సమీక్షణం 

యనమండ్ర సాహితీ వేదిక .. వ్యవస్థాపక అధ్యక్షురాలను 

నేను వ్రాయుచున్న ప్రక్రియలు: వచన కవితలు, బాల గేయాలు,‌బాలల కథలు , పెద్దల కథలు, పద్యాలు, రుబాయిలు, అష్టాక్షరి గీతికలు, యశోదమ్మ పదాలు(రూపకర్తను), మధురిమలు, చిమ్నీలు, హరివిల్లులు, మణిపూసలు, పంచపదులు, సున్నితాలు, అష్టాక్షరీ గీతాలు, గజల్స్, గేయాలు,పాటలు, అనేక లఘు ప్రక్రిలు వ్రాస్తున్నాను.

ఇష్టాలు: సాహిత్య పఠనం, లేఖనం, పెన్సిల్ డ్రాయింగ్స్, తోటపని మొదలగునవి.

జీవితాశయం: చేతనైనంత సాయం చేయటం.