అనిత్యం
- Venkat Manthripragada
- May 17
- 3 min read
అనిత్యం, Buddhist Telugu story, Telugu spiritual story, philosophical Telugu story, Telugu emotional literature, Buddhist monk story Telugu
Anithyam - Telugu Emotional Story | Venkat Manthripragada
అనిత్యం - తెలుగు భావోద్వేగ కథ | వెంకట్ మంత్రిప్రగడ
Published in manatelugukathalu.com on 17/05/2026
హిమాలయాల అడవుల మధ్యలో ఒక చిన్న బౌద్ధ విహారం ఉండేది.
మంచు పర్వతాల నీడలో, మేఘాల మధ్య దాగిన ఆ విహారం పేరు “శాంతవనం”.
ఆ విహారంలో ఒక వృద్ధ భిక్షువు ఉండేవాడు — ఆనందసిరి.
తలపై తెల్లబడిన వెంట్రుకలు లేవు. ఎందుకంటే ఎన్నాళ్ల క్రితమే వాటిని త్యజించాడు. కానీ అతని కళ్లలో మాత్రం ఎన్నో జన్మల అలసట కనిపించేది.
ప్రతిరోజూ ఉదయం సూర్యుడు ఉదయించే ముందు లేచి, విహారం మధ్యలో వెలిగే చిన్న నూనె దీపం ముందు కూర్చుని ధ్యానం చేసేవాడు. ఆ దీపం గురించి అక్కడి గ్రామస్తులు ఒక మాట చెప్పుకునేవారు.
“ఆ దీపం నూనెతో కాదు… మనుషుల దుఃఖంతో వెలుగుతుంది” అని.
ఆనందసిరి చిన్నప్పుడు సాధారణ బాలుడే.
తండ్రి రైతు. తల్లి భక్తురాలు. చిన్న గ్రామంలో పేదరికం మధ్య పెరిగాడు. కానీ అతని హృదయంలో చిన్నప్పటి నుంచే ఒక ప్రశ్న మండుతూనే ఉండేది.
“మనిషి ఎందుకు ఎప్పుడూ అసంతృప్తిగా ఉంటాడు?”
పెరిగే కొద్దీ అతను ప్రపంచాన్ని చూశాడు.
డబ్బున్నవాళ్లలో భయం.
పేదవాళ్లలో బాధ.
ప్రేమలో అసూయ.
విజయంలో ఒంటరితనం.
ఒకరోజు అతని తల్లి చనిపోయింది.
ఆమె మృతదేహం దగ్గర కూర్చుని అతను మొదటిసారి జీవితం ఎంత నిశ్శబ్దమో అర్థం చేసుకున్నాడు. ఏడుస్తున్న వాళ్ల మధ్య కూడా, మరణం మాత్రం ప్రశాంతంగా నిలబడింది.
అప్పుడే అతను అన్నిటినీ వదిలి బౌద్ధసంఘంలో చేరిపోయాడు.
ఏళ్ల తరబడి ధ్యానం చేశాడు.
సూత్రాలు చదివాడు.
నిశ్శబ్దాన్ని వినడం నేర్చుకున్నాడు.
కానీ ఒక విషయం మాత్రం అతనికి ఎప్పుడూ అర్థం కాలేదు.
“మనిషి బాధను నిజంగా విడిచిపెట్టగలడా?”
కాలం మారింది.
విహారం దగ్గర ఉన్న గ్రామం ఇప్పుడు చిన్న పట్టణమైంది. యువత నగరాలకు వెళ్లిపోయింది. మొబైల్ ఫోన్లు, సోషల్ మీడియా, ఉద్యోగాల పరుగులు… అందరికీ సమయం తగ్గిపోయింది.
విహారానికి వచ్చే వాళ్లు కూడా తగ్గిపోయారు.
ఒకప్పుడు బుద్ధుని ఉపదేశాలు వినడానికి గంటల తరబడి కూర్చునే జనాలు… ఇప్పుడు ఐదు నిమిషాల నిశ్శబ్దాన్ని భరించలేకపోయారు.
ఆనందసిరికి ఒక శిష్యుడు ఉండేవాడు — రాహుల్.
చాలా తెలివైన యువకుడు.
కానీ అతని మనసు ఎప్పుడూ అస్థిరంగా ఉండేది.
“గురూజీ… ఈ ధ్యానం, ఈ వైరాగ్యం… ఇవన్నీ ఈ కాలానికి పనికిరావు. ప్రపంచం ముందుకు పరిగెడుతోంది,” అని ఒకరోజు అన్నాడు.
ఆనందసిరి చిరునవ్వు నవ్వాడు.
“ప్రపంచం ఎప్పుడూ పరిగెడుతూనే ఉంటుంది రాహుల్. కానీ మనిషి మనసు మాత్రం ఎక్కడికీ చేరదు.”
కొన్ని నెలల తర్వాత రాహుల్ నగరానికి వెళ్లిపోయాడు.
మొదట్లో లేఖలు వచ్చేవి. తర్వాత అవి కూడా ఆగిపోయాయి.
ఆనందసిరి మాత్రం ప్రతి సాయంత్రం ఆ చిన్న దీపాన్ని వెలిగించేవాడు.
ఒక వర్షపు రాత్రి, విహారం పైకప్పుపై వాన బలంగా పడుతుండగా, అతను ఒంటరిగా బుద్ధుని విగ్రహం ముందు కూర్చున్నాడు.
ఆ రాత్రి అతనికి విచిత్రమైన ఖాళీ అనిపించింది.
“నేను జీవితమంతా ఏమి కాపాడాను?” అని తనను తాను ప్రశ్నించుకున్నాడు.
ఆ సమయంలో అతనికి తన గురువు చెప్పిన మాట గుర్తొచ్చింది.
“ధర్మం అనేది ప్రపంచాన్ని మార్చడం కాదు ఆనందసిరి…
మనిషి హృదయం పూర్తిగా చీకటిలో మునిగిపోకుండా కాపాడటం.”
అతని కళ్లలో నీళ్లు చేరాయి.
ఎందుకంటే అతను ఒక్కసారిగా అర్థం చేసుకున్నాడు —
బుద్ధుడు దుఃఖాన్ని తొలగిస్తానని చెప్పలేదు.
దానిని అర్థం చేసుకోవాలని మాత్రమే చెప్పాడు.
కొన్ని రోజుల తర్వాత ఒక యువతి విహారానికి వచ్చింది. ఆమెతో పాటు ఐదేళ్ల చిన్నబాబు.
ఆమె రాహుల్ భార్య.
“గురూజీ… ఆయన ఇక లేరు,” అంది కన్నీళ్లు తుడుచుకుంటూ.
నగర జీవితపు ఒత్తిడి, ఒంటరితనం, వైఫల్యాలు… చివరికి రాహుల్ ను లోపలి నుంచే ఖాళీ చేశాయి.
ఆమె చిన్నబాబును ముందుకు నెట్టింది.
“ఇతనికి ప్రశాంతంగా నిద్రపోవడం నేర్పించండి గురూజీ.”
ఆ మాట విన్నాక ఆనందసిరి గుండె బరువైంది.
అతను ఆ చిన్నబాబును తీసుకుని దీపం ముందు కూర్చోబెట్టాడు.
“కళ్లు మూసుకో బాబూ,” అన్నాడు మృదువుగా.
“ఏమి వినిపిస్తోంది?”
“వాన శబ్దం…”
“ఇంకా?”
“గాలి…”
“ఇంకా?”
కొద్దిసేపటి తర్వాత బాలుడు మెల్లగా అన్నాడు.
“నా ఊపిరి…”
ఆనందసిరి చిరునవ్వు నవ్వాడు.
“అదే జీవితం బాబూ.
బయట ఎంత తుఫాను ఉన్నా…
మన ఊపిరి నిశ్శబ్దంగా వస్తూ పోతూనే ఉంటుంది.”
ఆ రాత్రి అతను చివరిసారి దీపం ముందు కూర్చున్నాడు.
మంట మెల్లగా కదులుతోంది.
అది ఇప్పుడు అతనికి కేవలం దీపంలా కనిపించలేదు.
అది బుద్ధుని కరుణలా…
మనిషి దుఃఖంలా…
తరతరాలుగా నిశ్శబ్దంగా ముందుకు వస్తున్న జీవితంలా కనిపించింది.
అతను కళ్లు మూసుకున్నాడు.
“బుద్ధం శరణం గచ్చామి…
మనుషులు మారిపోతారు.
కాలాలు మారిపోతాయి.
కానీ ఒక మనసు ఇంకో మనసుకు కొంచెం శాంతిని ఇవ్వాలనుకునేంత వరకు…
ధర్మం చనిపోదు.”
బయట తెల్లవారుతోంది.
హిమాలయాల మీద మొదటి సూర్యకిరణం పడింది.
విహారం లోపల ఆ చిన్న దీపం ఇంకా వెలుగుతూనే ఉంది.
ఎవరో దాన్ని కాపాడుతున్నందుకు కాదు…
ఈ ప్రపంచంలో ఇంకా ఎవరో ఒకరు నిశ్శబ్దాన్ని వెతుకుతున్నందుకు.
*****
వెంకట్ మంత్రిప్రగడ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
మేము నిర్వహించే వివిధ పోటీలలో రచయితలకు బహుమతులు అందించడంలో భాగస్వాములు కావాలనుకునే వారు వివరాల కోసం story@manatelugukathalu.com కి మెయిల్ చెయ్యండి.
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత పరిచయం: వెంకట్ మంత్రిప్రగడ
పుట్టి పెరిగింది విశాఖపట్నంలో, స్థిరపడింది హైదరాబాద్ లో, చాలా కాలంగా బెంగళూరు లో ఉంటున్నాను...సాహిత్యాభిలాష చదవడం వరకే పరిమితమైంది...లాక్ డౌన్ సందర్భంగా కొంచం రాయడం కూడా ప్రారభించేసిన ఔత్సాహిక రచయితను...తెలుగు సాహిత్య ప్రపంచంలో గురజాడ, కుటుంబరావు, రావి శాస్త్రి, ముళ్ళపూడి, జ్యేష్ఠ, భరాగో, గొల్లపూడి, జలంధర, కేశవరెడ్డి గార్లు అభిమాన రచయితలు, శ్రీ శ్రీ గారు, సిరివెన్నెల వారూ అభిమాన కవులు...
ఇతర భాషా సాహిత్యాలలో మున్షీ ప్రేమ్ చంద్, మాక్సిం గోర్కీ, దోస్తోయ్వస్కీ, మొరావియా, ఆల్బర్ట్ కామూ, పౌలో కొయిలో, కన్నడం లో భైరప్ప లు కూడా చాలా ఇష్టమైన రచయితలు...
ఆధునిక రచయితల్లో యువల్ నోవా హరారీ, రాజా ఇవటూరి, సత్యం మందపాటి, అనిల్ అనంతస్వామి అభిమాన రచయితలు ...
Comments