ఎల్ నినో: భారత వాతావరణంపై దాని ప్రభావం
- Dr. Krishna Kumar Vepakomma
- Apr 15
- 3 min read
El Niño: Impact on India’s Climate - Special Article | Dr. Krishna Kumar Vepepakomma
ఎల్ నినో: భారత వాతావరణంపై దాని ప్రభావం - ప్రత్యేక వ్యాసం | డా. కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ
Published in manatelugukathalu.com on 15/04/2026
ప్రపంచ వాతావరణాన్ని ప్రభావితం చేసే ముఖ్యమైన ప్రక్రియల్లో ఒకటి El Niño.
ఇది భారతదేశంలో వర్షపాతం, వ్యవసాయం, ఆర్థిక వ్యవస్థపైఎలా ప్రభావం చూపుతుందో ఈ వ్యాసంలో తెలుసుకుందాం.
El Niño అనేది ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసే అత్యంత ముఖ్యమైన సహజ వాతావరణ నమూనాల్లో ఒకటి. పసిఫిక్ మహాసముద్రం మధ్య మరియు తూర్పు భాగంలో సముద్ర ఉపరితల జలాలు అసాధారణంగా వేడెక్కినప్పుడు ఈ పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. ఇది ఒక్కసారి జరిగే స్థిరమైన ఘటన కాదు; ప్రతి సంఘటన తీవ్రత, వ్యవధి, ప్రభావాల పరంగా భిన్నంగా ఉంటుంది. ఇటీవల శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనలు సూచిస్తున్న దాని ప్రకారం వాతావరణ మార్పుల (climate change) ప్రభావంతో El Niño ప్రవర్తన మరింత అనిశ్చితంగా మారే అవకాశం ఉంది, దాంతో ప్రపంచ వాతావరణ నమూనాలు కూడా ముందుగా ఊహించడం కష్టమవుతోంది.
El Niño–Southern Oscillation (ENSO) వ్యవస్థలో ఈ మార్పులు మరింత సంక్లిష్టతను తీసుకొచ్చాయి. కొన్ని సంవత్సరాల్లో El Niño వేగంగా బలపడుతుండగా, మరికొన్ని సంవత్సరాల్లో బలహీనంగా ఉండటం లేదా తటస్థ స్థితికి చేరడం కనిపిస్తోంది. దీని ప్రభావంగా వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతలు, ప్రపంచ వాతావరణ సమతుల్యతలో అస్థిరత పెరుగుతోంది. ఫలితంగా, వాతావరణ అంచనాలు గతంతో పోలిస్తే మరింత జాగ్రత్తగా, అవకాశాల ఆధారంగా చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ప్రపంచ స్థాయిలో El Niño ప్రభావాలు విస్తృతంగా కనిపిస్తాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో తీవ్రమైన వర్షాలు, వరదలు సంభవిస్తే, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో దీర్ఘకాలిక వర్షాభావం, ఎండ పరిస్థితులు ఏర్పడతాయి. ఆసియా, ఆస్ట్రేలియా ప్రాంతాల్లో ఇది వ్యవసాయ ఉత్పత్తిపై ప్రభావం చూపుతుంది. అలాగే దక్షిణ అమెరికా తీర ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల వల్ల సముద్ర జీవవ్యవస్థలు బలహీనపడతాయి. ఇదే సమయంలో ప్రపంచ సగటు ఉష్ణోగ్రతలు తాత్కాలికంగా పెరగడం కూడా గమనించబడుతుంది.
భారతదేశానికి వస్తే, El Niño ప్రభావం ప్రధానంగా నైరుతి రుతుపవనాలపై (Southwest Monsoon) కనిపిస్తుంది. భారతదేశంలో మొత్తం వార్షిక వర్షపాతం లో సుమారు 70% ఈ రుతుపవనాల ద్వారానే లభిస్తుంది కాబట్టి, ఈ వ్యవస్థలో చిన్న మార్పు కూడా వ్యవసాయం, ఆర్థిక వ్యవస్థపై పెద్ద ప్రభావం చూపుతుంది. సాధారణంగా El Niño సమయంలో తేమ గాలుల ప్రవాహం బలహీనపడటం వల్ల రుతుపవనాలు ఆలస్యమవడం లేదా వర్షాలు తగ్గిపోవడం జరుగుతుంది.
ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) దీర్ఘకాల సగటు (Long Period Average - LPA) కు సమీపంగా లేదా స్వల్పంగా తక్కువ వర్షపాతం ఉండే అవకాశం ఉందని సూచిస్తోంది. అయితే ఇది సంవత్సరం నుంచి సంవత్సరానికి వాతావరణ పరిస్థితులపై ఆధారపడి మారవచ్చు. ముఖ్యంగా ఆగస్టు, సెప్టెంబర్ నెలల్లో వర్షపాతం అసమానతలు కనిపించే అవకాశం ఉంది.
ఈ పరిస్థితుల ప్రభావం అత్యంతగా వ్యవసాయ రంగంలో కనిపిస్తుంది. ఖరీఫ్ పంటలు అయిన వరి, చెరకు, పప్పులు, నూనె గింజల ఉత్పత్తి తగ్గే ప్రమాదం ఉంది. దీనివల్ల ఆహార సరఫరా తగ్గి ధరలు పెరగడం, ద్రవ్యోల్బణం (inflation) పెరగడం వంటి ఆర్థిక ప్రభావాలు కనిపించవచ్చు. గ్రామీణ ఆదాయం తగ్గడం వల్ల వినియోగ వస్తువుల డిమాండ్ కూడా తగ్గి, ఆర్థిక వృద్ధిపై ఒత్తిడి పెరగవచ్చు.
అదేవిధంగా ఉష్ణోగ్రతలు పెరుగుతున్న ధోరణి ఉండటంతో ఉత్తర, మధ్య భారతదేశంలో తీవ్రమైన వేడి తరంగాలు ఎక్కువగా సంభవించే అవకాశం ఉంది. నీటి వనరుల రీచార్జ్ తగ్గిపోవడం వల్ల రిజర్వాయర్లు, భూగర్భ జలాలు తగ్గి తాగునీరు, సాగునీటి సమస్యలు పెరుగుతాయి.
అయితే ఈ ప్రతికూల ప్రభావాన్ని కొంతమేర తగ్గించగల సహజ సమతుల్య వ్యవస్థ కూడా ఉంది. Indian Ocean Dipole (IOD) కొన్ని సందర్భాల్లో El Niño ప్రభావాన్ని సమతుల్యం చేస్తుంది. ముఖ్యంగా “positive IOD” పరిస్థితుల్లో పశ్చిమ భారత మహాసముద్రం వేడిగా ఉండటం వల్ల భారతదేశానికి వర్షాలు మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుంది. గతంలో కొన్ని సంవత్సరాల్లో ఈ సహజ సమతుల్యత El Niño వల్ల కలిగే వర్షాభావాన్ని తగ్గించిన ఉదాహరణలు ఉన్నాయి.
El Niño అనేది భారతదేశ వాతావరణం, ఆర్థిక వ్యవస్థపై కీలక ప్రభావం చూపే సహజ వాతావరణ చక్రం. దీని ప్రభావ తీవ్రత ప్రతి సంవత్సరం El Niño–Southern Oscillation (ENSO) మరియు Indian Ocean Dipole (IOD) మధ్య ఉన్న పరస్పర సమతుల్యతపై ఆధారపడి మారుతుంది.
భవిష్యత్తులో El Niño ప్రభావాలను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కోవాలంటే మెరుగైన వాతావరణ అంచనా వ్యవస్థలు, నీటి వనరుల నిర్వహణ, పంటల వైవిధ్యీకరణ (crop diversification), వాతావరణ సహన వ్యవసాయ విధానాలు అవసరం. ఇవి మాత్రమే El Niño వల్ల వచ్చే అనిశ్చితతలను తగ్గించి, దేశ ఆహార మరియు ఆర్థిక భద్రతను బలపరచగలవు.
———————————
డా. కృష్ణకుమార్ వేపకొమ్మ
👉 మీ ప్రాంతంలో వర్షపాతం మార్పులు గమనించారా? మీ అనుభవం కామెంట్ చేయండి!
***
డా. కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
విజయదశమి 2026 కథల పోటీల వివరాల కోసం
ఉగాది షడ్రుచుల కథల పోటీల వివరాల కోసం
మేము నిర్వహించే వివిధ పోటీలలో రచయితలకు బహుమతులు అందించడంలో భాగస్వాములు కావాలనుకునే వారు వివరాల కోసం story@manatelugukathalu.com కి మెయిల్ చెయ్యండి.
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx/docs రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత పరిచయం:
నమస్కారం,
నేను డా. వేపకొమ్మ కృష్ణకుమార్, జువాలజీ లో డాక్టరేట్ పొందిన విశ్రాంతి ప్రొఫెసర్; మాజీ ప్రిన్సిపల్. విద్యారంగంలో 30 సంవత్సరాల పైగా అనుభవం కలిగి, పుస్తక రచయిత, పరిశోధక, విద్యా నిపుణుడిగా సేవలందించాను. ప్రస్తుతం పలు ప్రముఖ పత్రికల్లో కాలమిస్టుగా సామాజిక, విద్యా, సమకాలీన అంశాలపై విశ్లేషణాత్మక వ్యాసాలు రాస్తూ ప్రజల్లో చైతన్యం కలిగిస్తున్నాను.
మీ సంస్థలో నా అనుభవాన్ని ఉపయోగించి గుణాత్మక, ఆసక్తికర వ్యాసాలు అందించగలనని తెలియజేయడం నాకు సంతోషంగా ఉంది.
డాక్టర్ కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ
ప్రొఫెసర్ & ప్రిన్సిపాల్ (రిటైర్డ్)
వార్తాపత్రిక కాలమిస్ట్
రాజీవ్ నగర్, హైదరాబాద్
Comments