జాతీయ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్ — నూతన శక్తి దిశగా భారత్ ప్రయాణం
- Dr. Krishna Kumar Vepakomma
- Apr 16
- 3 min read
National Green Hydrogen Mission—India's Journey towards New Energy - Special Article | Dr. Krishna Kumar Vepepakomma
జాతీయ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్ — నూతన శక్తి దిశగా భారత్ ప్రయాణం - ప్రత్యేక వ్యాసం | డా. కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ
Published in manatelugukathalu.com on 16/04/2026
భారత్ శక్తి రంగంలో ఒక పెద్ద మార్పు దశలో ఉంది.
👉 గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఆ మార్పుకు కేంద్రబిందువుగా మారుతోంది.
భారతదేశం ప్రస్తుతం శక్తి రంగంలో ఒక కీలకమైన మార్పు దశలోకి ప్రవేశిస్తోంది. సంప్రదాయ ఇంధనాలపై ఆధారాన్ని తగ్గిస్తూ పునరుత్పాదక శక్తి వనరుల వినియోగాన్ని పెంచడం ద్వారా దేశం శుభ్రమైన, స్థిరమైన అభివృద్ధి వైపు ముందుకు సాగుతోంది. ఈ పరివర్తన 2047 నాటికి అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మారడం, 2070 నాటికి నెట్ జీరో ఉద్గారాల లక్ష్యాన్ని సాధించడం అనే దీర్ఘకాలిక జాతీయ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా కొనసాగుతోంది.
ఈ మార్పులో గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఒక కీలకమైన శక్తి ప్రత్యామ్నాయంగా ఎదుగుతోంది. కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించడం కష్టమైన పరిశ్రమల్లో కూడా శుభ్రమైన ఇంధన మార్పును సాధించే సామర్థ్యం దీనికి ఉంది. అదే సమయంలో శిలాజ ఇంధనాల దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించి దేశ శక్తి భద్రతను బలోపేతం చేసే అవకాశం కూడా కల్పిస్తుంది.
గ్రీన్ హైడ్రోజన్ అనేది సౌర శక్తి, గాలి శక్తి వంటి పునరుత్పాదక వనరులను ఉపయోగించి నీటిని ఎలక్ట్రోలిసిస్ ప్రక్రియ ద్వారా విడగొట్టి ఉత్పత్తి చేసే శుభ్రమైన ఇంధనం. ఈ ప్రక్రియలో కార్బన్ ఉద్గారాలు దాదాపు లేకపోవడం వల్ల ఇది పర్యావరణానికి అనుకూలమైన ప్రత్యామ్నాయంగా పరిగణించబడుతోంది. ఉక్కు తయారీ, పెట్రోలియం శుద్ధి, ఎరువుల తయారీ, రవాణా, నౌకాయాన రంగాల్లో దీని వినియోగం భవిష్యత్తులో గణనీయమైన మార్పును తీసుకురావచ్చని అంచనా వేయబడుతోంది. అయితే ప్రస్తుత దశలో ఇది విస్తృత వినియోగానికి కాకుండా అభివృద్ధి, ప్రయోగ దశలోనే ఉంది.
ఈ దిశగా భారత ప్రభుత్వం 2023లో జాతీయ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్ను ప్రారంభించింది. భారత్ను గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి, వినియోగం, ఎగుమతులలో గ్లోబల్ హబ్గా తీర్చిదిద్దడం ఈ మిషన్ ప్రధాన లక్ష్యం. అదే సమయంలో శుభ్రమైన శక్తి ద్వారా ఆత్మనిర్భరతను సాధించడం, శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారాన్ని తగ్గించడం దీని దీర్ఘకాలిక ఉద్దేశ్యం.
ఈ మిషన్ ప్రారంభమైనప్పటికీ ప్రస్తుత వాస్తవ పరిస్థితి ప్రకారం ఇది ఇంకా ప్రారంభ దశలోనే ఉంది. ఉత్పత్తి సామర్థ్యం పరిమిత స్థాయిలోనే కొనసాగుతోంది; అనేక ప్రాజెక్టులు పైలట్ స్థాయిలో అమలవుతున్నాయి. పెద్ద స్థాయి వాణిజ్య ఉత్పత్తి ఇంకా పూర్తిగా వేగం అందుకోలేదు. అయినప్పటికీ విధాన స్థాయిలో, పెట్టుబడుల పరంగా ఇది ఒక బలమైన ప్రారంభంగా పరిగణించబడుతోంది.
ఈ మిషన్ కింద ప్రభుత్వం ఎలక్ట్రోలైజర్ తయారీకి ప్రోత్సాహం ఇవ్వడం, తీర ప్రాంతాల్లో గ్రీన్ హైడ్రోజన్ హబ్ల అభివృద్ధి చేయడం, పరిశ్రమల్లో పైలట్ ప్రాజెక్టులు అమలు చేయడం వంటి చర్యలను చేపడుతోంది. అదే సమయంలో నాణ్యత, ధృవీకరణ ప్రమాణాల అభివృద్ధి ద్వారా ఉత్పత్తి వ్యవస్థను మరింత పారదర్శకంగా, విశ్వసనీయంగా మార్చే ప్రయత్నం జరుగుతోంది. పరిశ్రమలు, పరిశోధనా సంస్థలు, విద్యాసంస్థల మధ్య సహకారం కూడా పెరుగుతోంది.
అయితే ఈ రంగానికి సంబంధించి కొన్ని వాస్తవ సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. అధిక ఉత్పత్తి ఖర్చు, మౌలిక వసతుల కొరత, నిల్వ, రవాణా సమస్యలు, అలాగే సాంకేతిక పరిపక్వత ఇంకా పూర్తిగా సాధించకపోవడం వంటి అంశాలు విస్తృత వినియోగానికి ఆటంకంగా ఉన్నాయి. ఈ కారణంగా గ్రీన్ హైడ్రోజన్ విస్తృత స్థాయిలో వినియోగం ఇంకా సమయం తీసుకుంటోంది.
ఈ పరిస్థితుల మధ్య కూడా గ్రీన్ హైడ్రోజన్ భారతదేశ శుభ్రమైన శక్తి వ్యూహంలో ఒక కీలక స్థానాన్ని సంపాదిస్తోంది. ఇది దేశాన్ని తక్కువ కార్బన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ వైపు నడిపిస్తూ, భవిష్యత్తులో శక్తి భద్రతను బలోపేతం చేసే ఒక వ్యూహాత్మక మార్పుగా నిలుస్తోంది. సాంకేతిక పురోగతి, పెట్టుబడుల పెరుగుదల, విధాన అమలు వేగవంతమైతే భారత్ నిజంగా గ్లోబల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ కేంద్రంగా ఎదగగలదు.
———————————
డా. కృష్ణకుమార్ వేపకొమ్మ
ఈ ఆర్టికల్ మీకు ఉపయోగపడితే SHARE చేయండి 🌱
***
డా. కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
విజయదశమి 2026 కథల పోటీల వివరాల కోసం
ఉగాది షడ్రుచుల కథల పోటీల వివరాల కోసం
మేము నిర్వహించే వివిధ పోటీలలో రచయితలకు బహుమతులు అందించడంలో భాగస్వాములు కావాలనుకునే వారు వివరాల కోసం story@manatelugukathalu.com కి మెయిల్ చెయ్యండి.
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx/docs రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత పరిచయం:
నమస్కారం,
నేను డా. వేపకొమ్మ కృష్ణకుమార్, జువాలజీ లో డాక్టరేట్ పొందిన విశ్రాంతి ప్రొఫెసర్; మాజీ ప్రిన్సిపల్. విద్యారంగంలో 30 సంవత్సరాల పైగా అనుభవం కలిగి, పుస్తక రచయిత, పరిశోధక, విద్యా నిపుణుడిగా సేవలందించాను. ప్రస్తుతం పలు ప్రముఖ పత్రికల్లో కాలమిస్టుగా సామాజిక, విద్యా, సమకాలీన అంశాలపై విశ్లేషణాత్మక వ్యాసాలు రాస్తూ ప్రజల్లో చైతన్యం కలిగిస్తున్నాను.
మీ సంస్థలో నా అనుభవాన్ని ఉపయోగించి గుణాత్మక, ఆసక్తికర వ్యాసాలు అందించగలనని తెలియజేయడం నాకు సంతోషంగా ఉంది.
డాక్టర్ కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ
ప్రొఫెసర్ & ప్రిన్సిపాల్ (రిటైర్డ్)
వార్తాపత్రిక కాలమిస్ట్
రాజీవ్ నగర్, హైదరాబాద్
Comments