మహా శివరాత్రి - ఎందుకు - ఎప్పుడు?
- P. V. Padmavathi Madhu Nivrithi
- Feb 16
- 6 min read
Updated: Feb 17
#PVPadmavathiMadhuNivrithi, #పివిపద్మావతిమధునివ్రితి, #MahaSivarathri, #మహాశివరాత్రి, #TeluguSpecialArticle
మహా శివరాత్రి:- ఎందుకు? ఎప్పుడు? ఎలా? ఏమిటి?
Maha Sivarathri Enduku Eppudu - New Telugu Article Written By P V Padmavathi Madhu Nivrithi Published In manatelugukathalu.com On 16/02/2026
మహా శివరాత్రి - ఎందుకు - ఎప్పుడు? - తెలుగు వ్యాసం
రచన: పి. వి. పద్మావతి మధు నివ్రితి
---------- 1వ భాగం -----------
1)
*ఎందుకు?
i) మహా శివరాత్రి విశ్వంలోని రెండు గొప్ప శక్తులైన శివుడు మరియు శక్తి కలయికను జరుపుకున్న రోజు.
ii) శివుడు ఈ రోజున పార్వతిని వివాహం చేసుకున్నాడు
iii) ఈ రాత్రి శివుడు నృత్యం తాండవం చేసాడు.
v) వీటిని స్మరించుకోడానికి వేడుక గా పండుగ గా జరుపుకుంటారు ... ప్రతి సంవత్సరం శివరాత్రిని.
-------------------
2)
*ఏమిటీ?
మహా శివరాత్రి అంటే 'శివుని గొప్ప రాత్రి' అని అర్థం
------------------
3)
*ఎప్పుడు?
ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరి మరియు మార్చి మధ్య శివుడిని ఆరాధించడానికి జరుపుకునేహిందూ పండుగ .
హిందూ క్యాలెండర్ ప్రకారం, ఫాల్గుణ మాసంలో
( ఫిబ్రవరి-మార్చి) వస్తుంది. ఇది కృష్ణ పక్ష చతుర్దశి నాడు - క్షీణిస్తున్న చంద్రుని 13వ రోజున / 14వ రోజున జరుపుకుంటారు.
ఇది శివుడు మరియు పార్వతి దేవి యొక్క దైవిక వివాహాన్ని సూచిస్తుంది.
హిందూ క్యాలెండర్ చాంద్రమానం కాబట్టి, ఖచ్చితమైన తేదీ ప్రతి సంవత్సరం మారుతుంది.
------------------------------------------------------
4)
*ఎలా (జరుపుకుంటారు భక్తులు)?
ఈ రోజున ఉపవాసం ఉండి, రాత్రి జాగరణ
శివ నామ స్మరణ - ధ్యానంతో ... చేస్తే ... పుణ్యం దక్కుతుందని భక్తులు ప్రగాఢంగా నమ్ముతారు.
శివరాత్రి వ్రతాన్ని నిజాయితీగా మరియు భక్తితో ఆచరిస్తే శివుని కృప లభిస్తుందని + కోరికలు నెరవేరుతాయి ... అని ... భక్తులు ప్రగాఢంగా నమ్ముతారు.
----------------------------------------------------
5)
* ఉపవాసం (+ శివనామ స్మరణ) ఎందుకు?
ఉపవాసం శరీరం మరియు మనస్సు రెండింటినీ శుభ్రపరచడానికి ఒక మార్గం .
ఈ కాలంలో కొన్ని ఆహారాలను నివారించడం వల్ల శరీరాన్ని ఆధ్యాత్మిక అభ్యాసాలతో సమలేఖనం చేయడంలో సహాయపడుతుందని, నిర్విషీకరణ మరియు పునరుజ్జీవన సమయాన్ని అందిస్తుందని చాలామంది నమ్ముతారు.
"భక్తులు వారి హృదయ ఆలయంలో దేవుని ప్రేమను కనుగొనండి" అనే ఇతివృత్తం చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి,
ఇది భక్తులను లోపలికి తిరిగి ఆధ్యాత్మికంగా మేల్కొలపడానికి ప్రోత్సహిస్తుంది.
------------------------------------------------------
6)
* ఉపవాసం ఎలా?
పూర్తి ఉపవాసం ఉంటె మరీ మంచిది. మంచి నీరు తాగ వచ్చు.
భక్తులు పూర్తి ఉపవాసం ఉండలేకపోతే ...
,గింజలు, పండ్లు, పాలు మరియు వెన్న వంటి పాల ఉత్పత్తులు మరియు ఎంపిక చేసిన పిండిని తినవచ్చు
(బుక్వీట్ పిండి, (నీటి చెస్ట్నట్ పిండి, ఉసిరికాయ పిండి
వంటివి.
--------------------------------------------------
7)
*భక్తులు యే రంగు దుస్తులను ధరించాలి?
కొత్త ప్రారంభం, సంతానోత్పత్తి, పెరుగుదల, పునర్జన్మ మరియు శక్తిని సూచించే ఆకుపచ్చ రంగు దుస్తులను ధరించాలని సూచించారు.
ఈ రంగు దుస్తులను ధరిస్తే భక్తుల జీవితంలో ఆనందం కలుగుతుంది.
--------------------------------------------------
8)
(ఉపవాసం + జాగరణ + శివుని ధ్యానం) ... ఎందుకు?
మహా శివరాత్రి మీలోని దివ్య చైతన్యాన్ని మేల్కొలిపి, నిస్వార్థ ప్రేమ, వినయం మరియు శివునిపై అచంచల విశ్వాసం యొక్క మార్గంలో మిమ్మల్ని నడిపించ గలడు అని భక్తులు నమ్ముతారు.
ఈ పవిత్ర రాత్రి, మహాదేవుని శాశ్వత కృప దక్కుతుందని విశ్వశిష్టారు భక్తులు.
--------- X X X --------- X X X --------- X X X ---------
---------------- 2వ భాగం -----------------
9)
*ఉపవాసం + జాగారం ఎందుకు? ... ఎలా ... వచ్చింది?
ఆ పరమేశ్వరుడు లోక రక్షణార్థం హలహలం(విషం) మింగిన సందర్భంలో ఆయనకు మెలకువ తెప్పించడానికి దేవతలు రాత్రంతా నిద్రపోకుండా జాగారం చేశారు. దీనికి గుర్తుగా ప్రతి సంవత్సరం భక్తులు మహాశివరాత్రి నాడు ఉపవాసం ఉంటూ రాత్రంతా "శివ - సంకీర్తనతో" జాగారం చేస్తారని కొన్ని చోట్ల పేర్కోనబడింది.
--------------------------------------------
10)
* శివుడికి అంకితం రోజు?
సోమవారం శివుడికి అంకితం చేయబడింది. శివుడు సులభంగా ప్రసన్నుడని అంటారు. అందుకే చాలా మంది సోమవారం ఉపవాసం పాటిస్తారు. ఉపవాసం ఉండే భక్తులు ఒక్కసారి మాత్రమే ఆహారం తింటారు.
--------------------------------------------
11)
*శివునికి 19 అవతారాలు ... యేవి?
నిజానికి శివునికి 19 అవతారాలు ఉన్నాయి. దేవుని యొక్క సంతతికి చెందిన ఈ అవతారాలు ఉద్దేశపూర్వకంగా భూమిపై మానవ రూపంలో ఉంటాయి. సాధారణంగా అవతారం ప్రధాన ఉద్దేశ్యం చెడును నాశనం చేయటం మరియు మానవుల యొక్క జీవితాన్ని సులభతరం చేయటానికి ఉంటుంది. శివుని గురించి మాట్లాడితే,19 అవతారాలలో చాలా కొన్ని మాత్రమే తెలుసు.
శివుడు బాధ్యత వహించి పదకొండు రుద్రులుగా జన్మించాడు. శివ పురాణంలో పేర్కొనబడిన 11 రుద్రులు: 1) కపాలి, 2) పింగల్, 3) భీమ్, 4) విరూపాక్ష, 5) విలోహిత, 6) శాస్త్రం, 7) అజపాద్, 8) అహిర్బుధ్న్య, 9) శంభు, 10) చంద్, మరియు 11) రూపమండన మరియు విశ్వకర్మశిల్పం
--------------------------------------------
12)
* శివుని పురాణ (తెలుగు) సినిమాలు
I) ధక్ష యజ్ఞం
(శివుడి ఆగ్రహం, వీరభద్రుడి సృష్టి నేపథ్యంలో సినిమా)
Ii) వినాయక విజయం
*శివ భక్తుల సినిమాలు:-
Iii)శ్రీకాళహస్తి మహత్యం
Iv) మల్లమ్మ కథ
V) భక్త కన్నప్ప
Vi) మంజునాథ
--------------------------------------------
13)
* భారతదేశం లో. శివుని ప్రసిద్ధ క్షేత్రాలు - ప్రదేశాలు-
తెలుగు రాష్ట్రాలు, వారణాసి, కేదార్నాథ్, రామేశ్వరం ఇత్యాది.
--------------------------------
I)
*తెలుగు రాష్ట్రాలు (తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ లో)
---- తెలంగాణ లో:- -----
i)
వేములవాడ (రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లాలోని) రాజరాజేశ్వరస్వామి ఆలయం.
దీనిని "దక్షిణ కాశి"గా పిలుస్తారు.
ii) కొమురవెల్లి (మల్లికార్జున స్వామి),
iii) కీసరగుట్ట (రామలింగేశ్వర స్వామి),
iv) కాళేశ్వరం (ముక్తేశ్వర స్వామి).
------- ఆంధ్రప్రదేశ్ లో:- -----
V) శ్రీశైలం: ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలలో ఒకటైన మల్లికార్జున స్వామి ఆలయం.
Vi)
శ్రీకాళహస్తి (చిత్తూరు జిల్లా): పంచభూత స్థలాలలో ఒకటి (వాయులింగం).
Vii) లేపాక్షి (అనంతపురం జిల్లా): వీరభద్ర స్వామి ఆలయం, అద్భుతమైన శిల్పకళకు ప్రసిద్ధి
----------------------------------------------------------------
II)
*ఇతర రాష్ట్రాల శివుని ప్రసిద్ధ క్షేత్రాలు - ప్రదేశాలు-
Viii) కాశీ (వారణాసి: ఉత్తర ప్రదేశ్): గంగానది ఒడ్డున ఉన్న అత్యంత పవిత్రమైన కాశీ విశ్వనాథ ఆలయం.
Ix) కేదార్నాథ్ (ఉత్తరాఖండ్):
హిమాలయాల్లోని ప్రసిద్ధ జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రం.
-------------------------------------------------
X) రామనాథస్వామి ఆలయo
(రామేశ్వరం: తమిళనాడులో)
గమనిక:
[శివుని 12 జ్యోతిర్లింగాలలో ఒకటైన ప్రసిద్ధ నిలయం: రామనాథస్వామి ఆలయo.
రావణుడిని సంహరించిన పాపం పోగొట్టుకోవడానికి శ్రీరాముడు ... ఇసుకతో లింగాన్ని ... ప్రతిష్ఠించాడని పురాణాల కథనం - నమ్ముతారు.
హనుమంతుడు కైలాసం నుండి తెచ్చిన 'విశ్వలింగం' మరియు రాముడు ప్రతిష్ఠించిన 'రామలింగం' ఇక్కడ ఉన్నాయి.
ఆలయంలో 22 పవిత్ర జల వనరులు (తీర్థాలు) ఉన్నాయి, (ఇక్కడ భక్తులు స్నానం చేస్తారు)
ప్రపంచంలోనే అత్యంత పొడవైన స్తంభాల కారిడార్ ఈ ఆలయ ప్రత్యేకత .... అత్యంత ప్రసిద్ధి.
ఈ క్షేత్రం రామసేతు నిర్మాణం జరిగిన ప్రదేశంగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది ... (రావణ రాజ్యo శ్రీలంకకు వెల్లటానికి, అతడి చేత
అపహరింప బడ్డ సీతమ్మను రక్షించి తీసుకు రావటానికి)
ఇది కాశీ యాత్రను పూర్తి చేసే చార్ ధామ్ యాత్రలో అంతర్భాగం.]
14)
*చార్ధామ్ యాత్ర (chardham yatra) వివరణ
i) యేమిటి ???
ఈ యాత్ర సాధారణంగా హరిద్వార్ లేదా రిషికేశ్ నుండి ప్రారంభమై
...
ఉత్తరాఖండ్లోని హిమాలయాల్లో ఉన్న నాలుగు (4) పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రాలైన i) యమునోత్రి, ii) గంగోత్రి, iii) కేదార్నాథ్, మరియు iv) బద్రీనాథ్ల ... దర్శన ... క్రమంలో జరుగుతుంది,
ii) యెందుకు ?
ఇది ఆత్మ ప్రశాంతతను మరియు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుందని హిందూవుల నమ్మకం. ... పవిత్ర యాత్రగా భావిస్తారు.
iii) ప్రధాన చార్ధామ్ (4) క్షేత్రాల వివరణ:-
**గంగోత్రి (Gangotri): గంగా నది (భాగీరథి) జన్మస్థలం. ఇక్కడ #గంగామాత దేవాలయం ఉంది.
***కేదార్నాథ్ (Kedarnath): హిమాలయాల్లోని రుద్రప్రయాగ్ జిల్లాలో ఉన్న అత్యంత #పవిత్రమైన శివాలయం, 12 జ్యోతిర్లింగాలలో ఒకటి ... (#గుప్తకాశీ/గౌరీకుండ్)
**బద్రీనాథ్ (Badrinath): అలకనంద నది ఒడ్డున ఉన్న విష్ణుమూర్తి క్షేత్రం, (చివరిది)
----------------------------------------------------
15)
*12 జ్యోతిర్లింగాలు యేవి ???
భారతదేశంలో పరమశివుడు వెలసిన అత్యంత పవిత్రమైన 12 జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రాలు (ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలు) ఇక్కడ ఉన్నాయి:
1st) (మొదటి జ్యోతిర్లింగం): సోమనాథ్ (గుజరాత్)
2nd) మల్లికార్జున (శ్రీశైలం, ఆంధ్రప్రదేశ్): (శక్తిపీఠం కూడా)
3rd) మహాకాళేశ్వర్ (ఉజ్జయినీ, మధ్యప్రదేశ్)
4th) ఓంకారేశ్వర్ (మధ్యప్రదేశ్): నర్మదా నది ఒడ్డున ఉంది.
5th) వైద్యనాథ్ (దేవ్ఘర్, జార్ఖండ్)
6th) భీమశంకర్ (మహారాష్ట్ర): పూణే సమీపంలో ఉంది.
7th) రామేశ్వరం (తమిళనాడు)
8th) నాగేశ్వర్ (ద్వారక, గుజరాత్)
9th) కాశీ విశ్వనాథ్ (వారణాసి, ఉత్తర ప్రదేశ్)
10th) త్రయంబకేశ్వర్ (నాసిక్, మహారాష్ట్ర): గోదావరి నది మూలం.
11th) కేదార్నాథ్ (ఉత్తరాఖండ్): హిమాలయాల్లో ఉంది.
12th) ఘృష్ణేశ్వర్ (ఎల్లోరా, మహారాష్ట్ర)
*
States wise ... రాష్ట్రాల వారిగా
[గుజరాత్: 2 ... మహారాష్ట్ర: 3 ... ఉత్తర ప్రదేశ్: 1 ... జార్ఖండ్: 1 ... ఉత్తరాఖండ్: 1 ... మధ్యప్రదేశ్: 2 ... తమిళనాడు: 1 ... ఆంధ్రప్రదేశ్: 1]
*ఈ క్షేత్రాలను దర్శించడం వల్ల (పాపాలు పోయి) ... పుణ్యo - మోక్షం కలుగుతుందని భక్తుల నమ్మకం.
------- X X X ----- చిన్న వ్యాసం సమాప్తం ----- X X X -------
పి. వి. పద్మావతి మధు నివ్రితి గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
విజయదశమి 2025 కథల పోటీల వివరాల కోసం
కొసమెరుపు కథల పోటీల వివరాల కోసం
మేము నిర్వహించే వివిధ పోటీలలో రచయితలకు బహుమతులు అందించడంలో భాగస్వాములు కావాలనుకునే వారు వివరాల కోసం story@manatelugukathalu.com కి మెయిల్ చెయ్యండి.
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx/docs రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత పరిచయం:
నేను స్నేహపూరిత ఎడ్యుకేటర్ [Friendly Educator cum (1 to 1 cum TEAM'S) HAPPY Developer] ను. బౌధ్ధ నగర్, సికింద్రాబాద్ లో ఉంటాను. స్పీడ్ వేదిక్ మాథ్స్ (Speed vedic Maths), గణితం (regular Maths), ఇతర విషయాలు బోధిస్తాను.
మా బృందం (team), వివిధ విషయాల పై, ప్రపంచానికంతా సబ్జెక్టివ్ క్విజ్ (పాఠాలు) (Subjective) క్విజ్ అందిస్తుంది ఉచితంగా [*P V Madhu - World - Theoretical (Subjective) Quiz Teachers TEAM ద్వారా]. (వేల సంఖ్య లో పాఠాలు - అధ్యాయాలు అందించాము ఇప్పటిదాకా).
మా విద్యార్థులు ఆబ్జెక్టివ్ (Objective) క్విజ్ అందిస్తారు ఉచితంగా ప్రపంచానికంతటా [*Miss Nivriti Sreelekha World (Objectives) Quiz Teachers TEAM ద్వారా]. (ఇప్పటికీ వందల సంఖ్యలో అందించారు)
నేను, మా విద్యార్థులు, మా తల్లి - దండ్రులు, కుటుంబ సభ్యులు... అనేక అంశాల పై (సమాజ సమస్యలకు పరిష్కారాలు, ప్రోత్సాహకరపు సంతోష కరపు నిర్వాహకము, తేలికగా విద్య - బోధన పద్ధతులు... ఇతరత్రా విషయాలపై)... ఆంగ్ల - తెలుగు దిన - మాస పత్రికలకు... తరచూ లేఖలు వ్రాస్తాము. వందల సంఖ్య లో మా లేఖలు ప్రచురణ అయ్యాయి.
మా విద్యార్థుల బృందం (*Miss Nivriti Sreelekha World (Objectives) Quiz Teachers' TEAM)... ఇప్పటివరకు Bill Gates Notes Blog కు 550 పై చిలుకు లేఖలు వ్రాసింది. (సమాజాన్ని ఉద్ధరించే అంశాలపై, పరిష్కారాల సూచనలు, ప్రోత్సాహపు - నిర్వహణ పై).
మా (+ మా విద్యార్థుల) బృందం యొక్క క్విజ్ లు ప్రతి వారం డెక్కన్ క్రానికల్ ఆదివారం సంచిక (Deccan Chronicle daily newspaper Sunday edition) లో ప్రచురణ అవుతాయి (వందల సంఖ్యలో ఇప్పటిదాకా అయ్యాయి). మా - మా విద్యార్థుల బృందాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్న అన్ని పత్రికలకు ధన్యవాదాలు.
మా - మా విద్యార్థుల బృందానికి నోబెల్ లారేట్ ల మరియు ప్రపంచ నాయకుల వద్ద నుండి (ప్రశంస - ప్రోత్సాహపు) లేఖలు వచ్చాయి. అవి మా అందరికీ ఎన లేని ఉత్తేజం - ఉల్లాసం - శక్తి ఇచ్చాయి.
మాకు విద్య పై, తెలుగు మరియు గణితం పుస్తకాలు, పత్రికలు చదవడం పై (చిన్నపటి నుండి) మక్కువ - ఇష్టం కలిగించింది మా అమ్మ గారు (పి. వి. పద్మావతి). ఆవిడ ఒక గణిత విశ్రాంతి టీచర్. మా మనసుల్లో - గుండెల్లో ఎప్పటికీ ఉంటారు. మాకు చిన్నపటి నుండి ఇంట్లో అన్ని విషయాలలో పాఠాల - సందేహాల సృష్టీకరణ చేసేవారు. చిట్కాలు చెప్పేవారు. ఒక పెద్ద భరోసా గా ఉండేవారు.
ఆవిడ ప్రోత్సాహం వల్లనే మేము చిన్న తెలుగు కథలు వ్రాసాము. వ్రాస్తున్నాము... ఇప్పటికీ. కొన్ని బాలభారతం, బొమ్మరిల్లు, చంద్ర ప్రభ, సాహితీ కిరణం, ఇతరత్ర పత్రికల్లో ప్రచురణ అయ్యాయి.
మా నాన్న గారు ఒక విశ్రాంత ఉద్యోగి. మాకు ఆంగ్లం మరియు సాంఘీక శాస్త్రం పై మక్కువ వచ్చేలా ప్రోత్సహించారు. వారి (మరియు కుటుంబ సభ్యుల) ప్రోత్సాహం - చలువ వల్లనే నేను ఇంజనీరింగ్, పి. జి చేయగలిగాను.
ధన్యవాదాలు "మా తెలుగు కథలు" టీమ్ - బృందానికి. వారి ప్రోత్సాహం - సంతోష పూరిత నిర్వహణ - awards - rewards స్ఫూర్తి దాయక నిర్వాహకానికి. ఇది No. 1 website అవ్వాలి ప్రపంచంలో అని ఆశిస్తూ...
పి. వి. పద్మావతి మధు నివ్రితి
(సికింద్రాబాద్, తెలంగాణ, భారత్)
ఈ: pvmadhu39@gmail. com
(మా theoretical subjective క్విజ్, మా విద్యార్థుల Objective క్విజ్ కావలసిన వారు మాకు మా ఈమెయిల్ ద్వారా తెలియ జేయ వచ్చు. ఉచితంగా ఈమెయిల్ ద్వారా పంపిస్తాము).
Comments