మైక్రోలెర్నింగ్: రీల్స్ యుగంలో అభ్యాసం
రీల్స్ యుగం, డిజిటల్ విద్య, ఆన్‌లైన్ లెర్నింగ్, విద్యార్థుల అభ్యాసం, స్పేస్డ్ రిపిటిషన్, యాక్టివ్ లెర్నింగ్, రిట్రీవల్ ప్రాక్టీస్, ఎడ్యుకేషన్ టెక్నాలజీ, డిజిటల్ లెర్నింగ్, విద్యా వ్యాసం, తెలుగు విద్య
Microlearning: Learning in the age of Reels - Special Article | Dr. Krishna Kumar Vepepakomma
మైక్రోలెర్నింగ్: రీల్స్ యుగంలో అభ్యాసం - ప్రత్యేక వ్యాసం | డా. కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ
Published in manatelugukathalu.com on 08/06/2026
డిజిటల్ యుగం మనం నేర్చుకునే విధానాన్ని గణనీయంగా మార్చింది. ఒకప్పుడు విద్యార్థులు గంటల తరబడి పుస్తకాల ముందు కూర్చొని చదివేవారు. నేడు సమాచారం కొన్ని సెకన్ల వ్యవధిలోనే మొబైల్ స్క్రీన్‌ల ద్వారా మన ముందుకు వస్తోంది. రీల్స్, షార్ట్ వీడియోలు, సోషల్ మీడియా ప్రభావంతో యువత వేగంగా సమాచారాన్ని స్వీకరించే అలవాటును పెంపొందించుకుంది. చాలామంది దీనిని ఏకాగ్రత లోపంగా భావించినప్పటికీ, వాస్తవానికి సమస్య అభ్యాస సామర్థ్యంలో కాదు; సమాచారాన్ని స్వీకరించే విధానంలో వచ్చిన మార్పులో ఉంది. ఈ మారుతున్న పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రాచుర్యం పొందుతున్న అభ్యాస విధానమే మైక్రోలెర్నింగ్.
మైక్రోలెర్నింగ్ అంటే పెద్ద విషయాలను చిన్న, స్పష్టమైన భాగాలుగా విభజించి నేర్చుకోవడం. సాధారణంగా ఐదు నుంచి పది నిమిషాల పాటు ఉండే చిన్న సెషన్లలో ఇది జరుగుతుంది. ప్రతి సెషన్ ఒకే కాన్సెప్ట్ లేదా నైపుణ్యంపై దృష్టి పెడుతుంది. ఈ విధానం మన మెదడు సమాచారాన్ని స్వీకరించే సహజ విధానానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. ఒకేసారి ఎక్కువ సమాచారం తీసుకుంటే ఏకాగ్రత చెదిరిపోతుంది, అలసట పెరుగుతుంది, జ్ఞాపకశక్తి తగ్గుతుంది. కానీ చిన్న భాగాలుగా నేర్చుకుంటే సమాచారం బాగా అర్థమవుతుంది మరియు ఎక్కువకాలం గుర్తుంటుంది. అందుకే మైక్రోలెర్నింగ్ కేవలం సమయాన్ని ఆదా చేసే పద్ధతి మాత్రమే కాదు, సమర్థవంతమైన అభ్యాస విధానం కూడా.
కాగ్నిటివ్ సైన్స్ పరిశోధనలు మైక్రోలెర్నింగ్ ప్రభావాన్ని మరింత బలపరుస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా “విరామాలతో పునశ్చరణ (Spaced Repetition)” మరియు “స్మరణ సాధన (Retrieval Practice)” వంటి పద్ధతులు దీర్ఘకాలిక జ్ఞాపకశక్తిని పెంపొందించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఒకే విషయాన్ని నిర్దిష్ట విరామాల తర్వాత మళ్లీ మళ్లీ పునశ్చరణ చేయడం, అలాగే పుస్తకం చూడకుండా గుర్తు చేసుకునే ప్రయత్నం చేయడం ద్వారా సమాచారం మెదడులో మరింత బలంగా నిలుస్తుంది. ఈ రెండు పద్ధతులను మైక్రోలెర్నింగ్‌తో కలిపి ఉపయోగించినప్పుడు అభ్యాస ఫలితాలు మరింత మెరుగవుతాయని అనేక అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.
మైక్రోలెర్నింగ్‌లో మరో ముఖ్యమైన అంశం యాక్టివ్ లెర్నింగ్. అంటే కేవలం వీడియో చూడటం లేదా చదవడం మాత్రమే కాదు; ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వడం, చిన్న క్విజ్‌లు పూర్తి చేయడం, నేర్చుకున్న విషయాన్ని ఇతరులకు వివరించడం వంటి చర్యలు కూడా ఇందులో ఉంటాయి. నిజమైన అభ్యాసం సమాచారాన్ని స్వీకరించడంలో కాదు, దానిని ఉపయోగించడంలో జరుగుతుంది. అలాగే చిన్న విరామాలు కూడా అభ్యాసాన్ని బలపరుస్తాయి. నిరంతరంగా గంటల తరబడి చదవడం కంటే, మధ్యలో విరామాలు తీసుకోవడం ద్వారా మెదడు నేర్చుకున్న సమాచారాన్ని మరింత బాగా నిల్వ చేస్తుంది.
మైక్రోలెర్నింగ్‌కు కొన్ని పరిమితులు కూడా ఉన్నాయి. సంక్లిష్టమైన విషయాలను పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవడానికి కొన్నిసార్లు లోతైన అధ్యయనం అవసరం అవుతుంది. అందుకే మైక్రోలెర్నింగ్‌ను పూర్తి ప్రత్యామ్నాయంగా కాకుండా, ఇతర అభ్యాస పద్ధతులకు తోడుగా ఉపయోగించాలి. ప్రయాణంలో ఒక కొత్త పదం నేర్చుకోవడం, విరామంలో ఒక కాన్సెప్ట్‌ను పునశ్చరణ చేయడం, ఐదు నిమిషాల క్విజ్ చేయడం లేదా ఒక చిన్న విద్యా వీడియో చూడడం ఇవన్నీ దీనికి ఉదాహరణలు. మైక్రోలెర్నింగ్ నిజమైన శక్తి దాని సమయ పరిమాణంలో కాదు; ఏకాగ్రతలో ఉంది. చిన్న చిన్న కేంద్రీకృత ప్రయత్నాల నిరంతర అభ్యాసమే దీర్ఘకాలిక విజయానికి దారి తీస్తుంది.
———————————
డా. కృష్ణకుమార్ వేపకొమ్మ
***
డా. కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ గారి కొన్ని ఇతర రచనలు:
డా. కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
మేము నిర్వహించే వివిధ పోటీలలో రచయితలకు బహుమతులు అందించడంలో భాగస్వాములు కావాలనుకునే వారు వివరాల కోసం story@manatelugukathalu.com కి మెయిల్ చెయ్యండి.
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx/docs రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత పరిచయం:
నమస్కారం,
నేను డా. వేపకొమ్మ కృష్ణకుమార్, జువాలజీ లో డాక్టరేట్ పొందిన విశ్రాంతి ప్రొఫెసర్; మాజీ ప్రిన్సిపల్. విద్యారంగంలో 30 సంవత్సరాల పైగా అనుభవం కలిగి, పుస్తక రచయిత, పరిశోధక, విద్యా నిపుణుడిగా సేవలందించాను. ప్రస్తుతం పలు ప్రముఖ పత్రికల్లో కాలమిస్టుగా సామాజిక, విద్యా, సమకాలీన అంశాలపై విశ్లేషణాత్మక వ్యాసాలు రాస్తూ ప్రజల్లో చైతన్యం కలిగిస్తున్నాను.
మీ సంస్థలో నా అనుభవాన్ని ఉపయోగించి గుణాత్మక, ఆసక్తికర వ్యాసాలు అందించగలనని తెలియజేయడం నాకు సంతోషంగా ఉంది.
డాక్టర్ కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ
ప్రొఫెసర్ & ప్రిన్సిపాల్ (రిటైర్డ్)
వార్తాపత్రిక కాలమిస్ట్
రాజీవ్ నగర్, హైదరాబాద్
Comments