రూపాయి
Rupai - Telugu Family Story | Manasa Reddy Chichili
రూపాయి - తెలుగు కుటుంబ కథ | మానస రెడ్డి చిచిలీ
Published in manatelugukathalu.com on 21/09/2026
“రూపాయి” డబ్బు కంటే మనిషి విలువ గొప్పదని చెప్పే హృదయస్పర్శి సామాజిక కథ. ఆస్తి ఉన్నప్పుడు చుట్టూ చేరిన బంధాలు, అన్నీ కోల్పోయినప్పుడు అండగా నిలిచిన మనుషుల మధ్య తేడాను రాఘవయ్య జీవిత ప్రయాణం చూపిస్తుంది. లక్ష్మమ్మ, చిన్నారి చింటూ, తల్లిదండ్రుల ద్వారా నిజమైన మానవత్వం విలువను ఈ కథ మనసుకు హత్తుకునేలా చెబుతుంది. రూపాయి సంపాదించాలి కానీ, రూపాయి కోసం మనిషిని కోల్పోకూడదనే గొప్ప సందేశాన్ని ఈ కథ అందిస్తుంది.
మనిషి విలువకు ధర ఉంటుందా?
ఆ ఊరి పేరు వెలుగులపల్లి. పేరు వెలుగులపల్లి అయినా, అక్కడి మనుషుల జీవితాల్లో వెలుగు కంటే నీడలే ఎక్కువ. ఆ ఊరిలో ప్రతి ఉదయం సూర్యుడు ఉదయించే ముందే ఒక శబ్దం వినిపించేది. “రూపాయి ఉందా?”
కూరగాయలు అమ్మేవాడు అడిగేది అదే. టీ కొట్టు వాడు అడిగేది అదే. పిల్లలు తల్లిని అడిగేవాలు. “రూపాయి ఉందా?” భర్త భార్యను అడిగేవాడు. “రూపాయి ఉందా?” బంధువులు ఒకరినొకరు పలకరించుకునే ముందు కూడా అడిగేది అదే. “డబ్బు ఎంత ఉంది?”
ఎవరూ బహిరంగంగా ఒప్పుకోరు. కానీ ఆ ఊరిలో మనిషి విలువను కొలిచే త్రాసు ఒక్కటే. రూపాయి.
రాఘవయ్య
రాఘవయ్య ఆ ఊరిలో పెద్ద మనిషి. పెద్ద ఇల్లు. పెద్ద గేటు. పెద్ద కారు. పెద్ద వ్యాపారం.
అతను బయటికి వస్తే, ఎదురుగా కనిపించిన ప్రతి మనిషి తన నడకను మార్చుకునేవాడు.
“రాఘవయ్యగారు వస్తున్నారు.” అంటే. చిన్నవాళ్లు నమస్కారం చేసేవారు. పెద్దవాళ్లు కుర్చిలో నుంచి లేచేవారు. బంధువులు ప్రేమగా పలకరించేవారు. “బావగారూ!” “మామయ్యగారూ!” “అన్నయ్యగారూ!” “మీరు లేకపోతే మేమేం చేసేవాళ్లం?” అంటూ ఉండేవాళ్ళు!
అతను నవ్వేవాడు. అది ప్రేమ చూసి వచ్చిన నవ్వు కాదు. తన దగ్గరున్న రూపాయిని చూసి ఇతరుల కళ్లలో కనిపించే గౌరవాన్ని చూసిన నవ్వు.
అతనికి ఇద్దరు పిల్లలు. కొడుకు విక్రమ్. కూతురు సౌమ్య. వాళ్లకు తండ్రి అంటే ప్రేమ కంటే, తండ్రి దగ్గరున్న డబ్బే ఎక్కువ భద్రత. తండ్రి ఇచ్చే డబ్బుతో కోరికలు నెరవేరేవి. అందుకే తండ్రి దగ్గర డబ్బున్నంతకాలం, “నాన్న” అనే మాటలో ప్రేమ ఉండేది.
రూపాయి ఉన్న ఇంట్లో బంధాలు
ఒకసారి రాఘవయ్య కూతురు సౌమ్యకు పెళ్లి జరిగింది. పెళ్లికి వచ్చిన బంధువుల సంఖ్య చూసి ఊరు ఆశ్చర్యపోయింది. ఎప్పుడూ కనిపించని మేనమామలు వచ్చారు. ఏళ్లుగా మాట్లాడని అత్తయ్యలు వచ్చారు. దూరపు బంధువులు కూడా, “మన రక్తం కదా!” అంటూ కన్నీళ్లు పెట్టుకున్నారు.
పెళ్లి అయిపోయింది. విందు అయిపోయింది. ఫోటోలు అయిపోయాయి. బహుమతులు అయిపోయాయి. అందరూ వెళ్లిపోయారు.
ఆ రాత్రి రాఘవయ్య ఒంటరిగా తన ఇంటి మేడమీద కూర్చున్నాడు. కిందికి చూశాడు. వందల మంది వచ్చిన ఆ ఇల్లు ఇప్పుడు ఖాళీగా ఉంది. అతని పక్కన కూర్చున్న భార్య అడిగింది, “ఏమైంది?” అని. రాఘవయ్య నెమ్మదిగా అన్నాడు. “ఇంతమంది మన వాళ్లు ఉన్నారని నాకు ఈరోజే తెలిసింది.”
భార్య నవ్వింది. “అది మంచిదే కదా?” రాఘవయ్య కాసేపు మౌనంగా ఉండి అన్నాడు. “కానీ... నా దగ్గర రూపాయి లేకపోతే వీళ్లలో ఎంతమంది ఉంటారో తెలుసుకోవాలనిపిస్తోంది.” ఆ మాట గాలిలో కలిసిపోయింది.
ఒక ఉదయం
కొన్ని నెలల తర్వాత రాఘవయ్య వ్యాపారంలో భారీ నష్టం వచ్చింది. ఒకటి కాదు. రెండు కాదు. అతని ఆస్తులు అన్నీ అమ్ముడయ్యాయి. కారు పోయింది. పెద్ద ఇల్లు పోయింది. బ్యాంకు ఖాతాలు ఖాళీ అయ్యాయి. అతని చేతిలో మిగిలింది. ఒక చిన్న ఇల్లు. కొన్ని పాత బట్టలు. మరియు... ఒక మనిషి గుండె.
అతను మొదటిసారి నిజంగా పేదవాడయ్యాడు.
రూపాయి పోయిన రోజు
మరుసటి రోజు రాఘవయ్య బంధువులకు ఫోన్ చేశాడు. “బావా... కొంచెం సహాయం కావాలి.” అవతల నుంచి సమాధానం వచ్చింది. “అయ్యో! పరిస్థితులు మాకు కూడా బాగోలేవు.”
మరో బంధువుకు ఫోన్ చేశాడు. “మామయ్యా...” “రాఘవయ్యా, ఇప్పుడు మా పిల్లల చదువుల ఖర్చులు చాలా ఉన్నాయి.”
ఇంకొకరికి ఫోన్ చేశాడు. “అన్నయ్యా...” “నువ్వు బాధపడకు. అన్నీ సర్దుకుంటాయి.” మాట మాత్రం వచ్చింది. మనిషి రాలేదు.
కొడుకు విక్రమ్ దగ్గరకు వెళ్ళాడు. కొడుకు తలుపు దగ్గరే ఆగిపోయాడు.
“నాన్నా... మీరు ఎందుకు వచ్చారు?”
“నిన్ను చూడాలని వచ్చాను.”
విక్రమ్ ముఖం తిప్పుకున్నాడు. “ఇప్పుడు నాకు చాలా బాధ్యతలు ఉన్నాయి నాన్నా.”
ఆ ఒక్క మాట రాఘవయ్య గుండెలో ఎన్నో తలుపులు మూసేసింది.
కూతురు సౌమ్య ఇంటికి వెళ్ళాడు. అతన్ని చూసి సౌమ్య కళ్లలో నీళ్లు వచ్చాయి. “నాన్నా...”
రాఘవయ్య ఆమె చేతిని పట్టుకున్నాడు. “నాకు డబ్బు అవసరం లేదు అమ్మా.”
“మరి?”
“నన్ను ఒకసారి మీ నాన్నగా చూడు చాలు.”
సౌమ్య ఏడ్చింది. కానీ ఆమె భర్త మాత్రం మెల్లగా అన్నాడు. “మన పరిస్థితులు కూడా అంత గొప్పగా లేవు.”
రాఘవయ్య బయటికి వచ్చాడు. వర్షం పడుతోంది. ఆ రోజు అతనికి అర్థమైంది. డబ్బు పోయింది కదా? డబ్బుతో పాటు తన చుట్టూ ఉన్న ముసుగులు కూడా పోయాయి.
ఇంటి పనివాళ్లు
రాఘవయ్య ఇంట్లో ఏళ్లుగా పని చేసిన లక్ష్మమ్మ అనే మహిళ ఉండేది. ఆమె ఉదయం వచ్చి ఇల్లు ఊడ్చేది. వంట చేసేది. పిల్లలను చూసుకునేది. ఎవరూ ఆమెను కుటుంబ సభ్యురాలిగా పిలవలేదు. “పనిమనిషి” అని మాత్రమే పిలిచేవారు.
రాఘవయ్య దగ్గర డబ్బున్నప్పుడు ఆమెకు జీతం ఇచ్చేవాడు. జీతం ఆలస్యమైతే ఆమె ఏమీ అనేది కాదు. ఒక రోజు రాఘవయ్య ఆమె ఇంటి ముందు నిలబడ్డాడు. లక్ష్మమ్మ ఆశ్చర్యపోయింది. “అయ్యగారూ! మీరు ఇక్కడికి?”
రాఘవయ్య తల వంచాడు. “లక్ష్మమ్మా... నాకు పని కావాలి.”
ఆమె కళ్లలో ఒక్క క్షణం ఆశ్చర్యం. తర్వాత చిరునవ్వు. “పని అడగడానికి మీరు రావాలా అయ్యగారూ?”
ఆమె తన ఇంట్లో ఉన్న ఒక చిన్న కుర్చీ తీసి పెట్టింది. “ముందు కూర్చోండి.”
రాఘవయ్య కూర్చున్నాడు. ఆమె అతనికి ఒక గ్లాసు నీళ్లు ఇచ్చింది. ఆ నీళ్లు తాగుతూ అతని కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి.
ఏళ్లుగా అతను వేల రూపాయలు ఖర్చు చేశాడు. వందల మందికి భోజనం పెట్టాడు. కానీ డబ్బు లేని రోజున తనను మనిషిగా చూసి ఒక గ్లాసు నీళ్లు ఇచ్చింది మాత్రం లక్ష్మమ్మ.
పిల్లలు
లక్ష్మమ్మ కొడుకు చిన్నవాడు. అతని పేరు చింటూ. రాఘవయ్యను చూసి అడిగాడు. “తాతయ్యా, మీరు ఎందుకు ఏడుస్తున్నారు?”
రాఘవయ్య నవ్వడానికి ప్రయత్నించాడు. “నా దగ్గర డబ్బు లేదు బాబూ.”
చింటూ అమాయకంగా అడిగాడు. “డబ్బు లేకపోతే ఏడవాలా తాతయ్యా?”
“మరి?”
“నా దగ్గర ఐదు రూపాయలు ఉన్నాయి.” చింటూ తన చిన్న జేబులోంచి ముడుచుకుపోయిన ఐదు రూపాయల నోటు తీసి రాఘవయ్య చేతిలో పెట్టాడు. “ఇది తీసుకోండి.”
రాఘవయ్య ఆ నోటును చూస్తూ ఉండిపోయాడు. అది ఐదు రూపాయలే. కానీ అతని జీవితంలో దానికి మించిన సంపద మరొకటి లేదు. అతను చింటూను దగ్గరకు తీసుకుని అన్నాడు. “బాబూ... నీ ఐదు రూపాయలు నాకు జీవితాంతం గుర్తుంటాయి.”
చింటూ నవ్వాడు. “అయితే మీరు నన్ను కూడా గుర్తుపెట్టుకుంటారా?”
రాఘవయ్య కళ్లలో కన్నీళ్లు. “డబ్బు ఇచ్చిన వాళ్లను కాదు బాబూ... మనిషిని చూసిన వాళ్లను మనసు ఎప్పటికీ మర్చిపోదు.”
తల్లిదండ్రులు
కొన్ని రోజులకు రాఘవయ్య తన వృద్ధ తల్లిదండ్రులను చూడటానికి వెళ్ళాడు. వాళ్లు పాత ఇంట్లోనే ఉన్నారు. తండ్రి మంచం మీద కూర్చుని ఉన్నాడు. తల్లి గోడకు ఆనుకుని ఉంది. రాఘవయ్య లోపలికి వెళ్లగానే తల్లి లేచి అతని దగ్గరకు వచ్చింది. “రా నాన్నా... చాలా రోజులకు వచ్చావు.”
రాఘవయ్య ఆమె ఒడిలో తల పెట్టాడు. చిన్న పిల్లాడిలా ఏడ్చాడు. “అమ్మా... నేను అన్నీ కోల్పోయాను.”
తల్లి అతని తల నిమిరింది. “ఏం కోల్పోయావురా?”
“డబ్బు.”
తండ్రి నవ్వాడు. “అది ఎప్పుడైనా నీదా?”
రాఘవయ్య తండ్రిని చూశాడు. “అర్థం కాలేదు నాన్నా.”
“మనిషి పుట్టినప్పుడు ఖాళీ చేతులతో వస్తాడు. చనిపోయేటప్పుడు కూడా ఖాళీ చేతులతోనే వెళ్తాడు. మధ్యలో చేతిలోకి వచ్చేది రూపాయి కాదు... బాధ్యత. రూపాయి నీ చేతిలో ఉండొచ్చు. కానీ నీ విలువ రూపాయిలో ఉండకూడదు.”
సంవత్సరాలు గడిచాయి
రాఘవయ్య మళ్లీ చిన్న వ్యాపారం మొదలుపెట్టాడు. ఈసారి అతని ఇల్లు చిన్నది. కారు లేదు. పెద్ద గేటు లేదు. కానీ ఇంటి తలుపు ఎప్పుడూ తెరిచే ఉండేది.
అతని దగ్గరికి వచ్చే మనిషిని చూసి మొదటి ప్రశ్న? “నీ దగ్గర ఎంత డబ్బుంది?” అది కాదు. “నీకు ఏం కావాలి?” అది.
ఒక రోజు అతని పాత బంధువుల్లో ఒకరు వచ్చారు. “రాఘవయ్యా... ఎలా ఉన్నావు?”
రాఘవయ్య నవ్వాడు. “ఇప్పుడు బాగున్నాను.”
“వ్యాపారం ఎలా ఉంది?”
“నడుస్తోంది.”
“ఎంత సంపాదిస్తున్నావు?”
రాఘవయ్య కాసేపు అతన్ని చూసి అన్నాడు. “ఇప్పుడు నేను సంపాదించేది డబ్బు కాదు.”
అతను ఆశ్చర్యపోయాడు. “మరి?”
రాఘవయ్య తలుపు బయట ఆడుకుంటున్న పిల్లలను చూపించాడు. “వాళ్లు నవ్వితే ఒక సంపాదన. అమ్మ నన్ను పిలిస్తే ఒక సంపాదన. నాన్న నాతో మాట్లాడితే ఒక సంపాదన. లక్ష్మమ్మ నన్ను మనిషిగా చూస్తే ఒక సంపాదన. నా దగ్గరకు సహాయం కోసం వచ్చినవాడు తిరిగి నవ్వుతూ వెళ్తే, అది నా పెద్ద సంపాదన.”
చివరి పరీక్ష
ఒక రాత్రి రాఘవయ్యకు తీవ్ర అనారోగ్యం వచ్చింది. ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లారు. పాత బంధువులకు వార్త తెలిసింది. కొంతమంది వచ్చారు. కానీ ఈసారి వాళ్లు అతని ఆస్తి కోసం రాలేదు. అతని పరిస్థితి చూసి నిజంగా బాధపడ్డారు.
విక్రమ్ కూడా వచ్చాడు. సౌమ్య కూడా వచ్చింది. లక్ష్మమ్మ కూడా వచ్చింది. చింటూ కూడా వచ్చాడు.
రాఘవయ్య కళ్లను తెరిచాడు. అందరినీ చూశాడు. తన జీవితాన్ని గుర్తు చేసుకున్నాడు. రూపాయి ఉన్న రోజుల్లో తన చుట్టూ ఉన్న జనాన్ని గుర్తు చేసుకున్నాడు. రూపాయి లేని రోజుల్లో తన పక్కన నిలిచిన మనుషులను గుర్తు చేసుకున్నాడు.
అతని పెదవులపై చిన్న నవ్వు వచ్చింది. “నాకు ఇప్పుడు అర్థమైంది...”
అందరూ దగ్గరకు వచ్చారు. “ఏమిటి నాన్నా?” అని విక్రమ్ అడిగాడు.
రాఘవయ్య మెల్లగా అన్నాడు. “రూపాయి మనిషి జీవితాన్ని నడిపిస్తుంది. కానీ రూపాయి మనిషి విలువను నిర్ణయించదు.”
అతను చింటూను చూశాడు. “ఆ ఐదు రూపాయలు గుర్తున్నాయా?”
చింటూ తల ఊపాడు.
“అవి నా జీవితంలోనే పెద్ద నోటు.”
అందరూ మౌనంగా నిలబడ్డారు. రాఘవయ్య చివరిగా అన్నాడు. “మన దగ్గర డబ్బు ఉన్నప్పుడు మన చుట్టూ ఎంతమంది ఉన్నారో లెక్కపెట్టకండి. మన దగ్గర ఏమీ లేనప్పుడు మన పక్కన ఎవరు నిలబడ్డారో గుర్తుపెట్టుకోండి. ఎందుకంటే రూపాయి మనిషిని, చుట్టూ జనాన్ని తీసుకురాగలదు... కానీ మనసు మాత్రమే మనిషిని మనిషితో కలుపుతుంది.”
ఆ మాటల తర్వాత గదిలో నిశ్శబ్దం. బయట వర్షం మొదలైంది. కిటికీ అద్దంపై వాన చినుకులు జారుతున్నాయి.
రాఘవయ్య కళ్లను మూశాడు. అతని చేతిలో రూపాయి లేదు. కానీ అతని చుట్టూ మనుషులు ఉన్నారు. ఆ రోజు అతనికి అర్థమైంది. జీవితంలో మనం కూడబెట్టేది సంపద కాదు... మన కోసం కన్నీరు పెట్టే మనుషులు.
రూపాయి పోతే జీవితం కొంత కష్టమవుతుంది. మనుషులు పోతే... జీవితం ఖాళీ అవుతుంది. అందుకే, “రూపాయిని సంపాదించు.” కానీ రూపాయి కోసం మనిషిని కోల్పోకు. ఎందుకంటే చివరికి నీ జేబులో మిగిలేది ఎంత అన్నది కాదు... నీ కోసం నిలిచిన హృదయాలు ఎన్ని అన్నదే నీ అసలైన సంపద.
***
పాఠకులు ఇప్పుడు మా వాట్సాప్ ఛానల్ ఉచితంగా ఫాలో చెయ్యడం ద్వారా మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో ప్రచురింపబడే అన్ని కథలు, కవితలు, ప్రత్యేక వ్యాసాలు, సీరియల్ ఎపిసోడ్స్ వీటన్నిటికి సంబంధించిన లింక్స్ చూసి, కావలసిన వాటిని క్లిక్ చేసి చదువుకోవచ్చును.
మా whaatsApp ఛానల్ ను ఫాలో చెయ్యండి. మీ సన్నిహితులకు షేర్ చెయ్యండి.
మానస రెడ్డి చిచిలీ గారి కొన్ని ఇతర రచనలు:
మానస రెడ్డి చిచిలీ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత్రి పరిచయం: https://manatelugukathalu.com/profile/manasa/profile
మానస రెడ్డి చిచిలీ తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని హైదరాబాద్కు చెందిన కవయిత్రి. ఆమె రచించిన హైకూ మరియు టాంకా కవితలు Under the Basho, Mainichi Haiku వంటి అనేక పత్రికల్లో ప్రచురించబడ్డాయి. ఆమె హైకూ 2025 సంవత్సరానికి సంబంధించిన Touchstone Award కు నామినేట్ చేయబడింది. అంతేకాకుండా, ఆమె నేరుగా జపనీస్ భాషలో కూడా హైకూ రచనలు చేసారు.
Comments