ఆధునిక జీవితంలో దూరమవుతున్న మనసులు
- Ch. Pratap
- 7 days ago
- 3 min read
Adhunika jeevithamlo Duramavuthunna Manasulu - Telugu Article | Ch. Pratap
ఆధునిక జీవితంలో దూరమవుతున్న మనసులు - తెలుగు వ్యాసం | Ch. ప్రతాప్
Published in manatelugukathalu.com on 12/05/2026
ఒకప్పుడు భారతీయ కుటుంబ వ్యవస్థ ప్రపంచానికే ఆదర్శప్రాయంగా నిలిచింది. ప్రేమ, అనురాగం, పరస్పర గౌరవం, నిస్వార్థమైన త్యాగాలతో కూడిన కుటుంబ బంధాలు సమాజానికి పటిష్టమైన పునాదిగా ఉండేవి. ముఖ్యంగా 1960, 1970వ దశకాలలో కుటుంబ సభ్యుల మధ్య అనుబంధాలు ఎంతో గాఢంగా, ఆత్మీయంగా సాగేవి. పెద్దల పట్ల విధేయత, చిన్నవారి పట్ల వాత్సల్యం, కష్టసుఖాలలో ఒకరికొకరు అండగా నిలవడం ఆనాటి జీవనశైలిలో అంతర్భాగం. అయితే ఆధునిక కాలంలో సాంకేతిక విప్లవం, యాంత్రిక జీవనం, వ్యక్తికేంద్రీకృత ఆలోచనల ప్రభావంతో కుటుంబాల్లో భావోద్వేగ దూరం ప్రమాదకర స్థాయికి చేరుకుంటోంది.
గత శతాబ్దపు అరవయ్యవ, డెబ్బయ్యవ దశకాలలో ఉమ్మడి కుటుంబ వ్యవస్థ అత్యంత బలంగా ఉండేది. ఒకే పైకప్పు కింద తాతలు, అవ్వలు, తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు కలిసి ఒకే ప్రాణంగా జీవించేవారు. కుటుంబ సభ్యుల మధ్య నిరంతర సంభాషణలు సాగేవి. అందరూ కలిసి భోజనం చేయడం ఒక సంప్రదాయంగా ఉండేది. పండుగలు, శుభకార్యాలు లేదా కష్టకాలాలు ఏవైనా అవి కుటుంబ సమిష్టి అనుభవాలుగా ఉండేవే తప్ప వ్యక్తిగత విషయాలుగా ఉండేవి కావు. ఆ కాలంలో ఆర్థిక లాభాల కంటే రక్తసంబంధాలకే అత్యధిక ప్రాధాన్యం ఇచ్చేవారు. పిల్లలు పెద్దల నీడలో పెరుగుతూ సంస్కారం, నీతి, సహనం, సామాజిక బాధ్యత వంటి విలువలను సహజంగానే ఒంటబట్టించుకునేవారు. అప్పటి ఇంటి వాతావరణం ప్రతి ఒక్కరికీ మానసిక భద్రతను, ధైర్యాన్ని ప్రసాదించేది.
నేడు పరిస్థితులు పూర్తిగా తలకిందులయ్యాయి. ఉమ్మడి కుటుంబాల స్థానంలో అణు కుటుంబాలు రాజ్యమేలుతున్నాయి. ఒకే ఇంట్లో నివసిస్తున్నప్పటికీ, సభ్యుల మధ్య మనసులు కలవడం లేదు. సాంకేతిక పరికరాల అతివాడకం కుటుంబ సంభాషణలను నిశ్శబ్దం చేసింది. సాయంత్రం వేళల్లో ఊసులాడుకునే సమయాన్ని నేడు మొబైల్ ఫోన్లు, టెలివిజన్లు, సామాజిక మాధ్యమాలు హరించేశాయి. తల్లిదండ్రులు ఉద్యోగ బాధ్యతలు, ఆర్థిక ఒత్తిడిలో మునిగిపోతుంటే, పిల్లలు డిజిటల్ మాయాలోకంలో బందీలవుతున్నారు. ముఖాముఖి మాట్లాడుకోవడం తగ్గిపోవడం వల్ల భావోద్వేగ అనుబంధం క్రమంగా బలహీనపడుతోంది.
వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ అనే ముసుగులో స్వార్థపూరిత ధోరణులు పెచ్చురిల్లుతున్నాయి. కుటుంబ బాధ్యతలను విస్మరించి "నా జీవితం - నా ఇష్టం" అనే భావజాలం బలపడుతోంది. దీని ఫలితంగానే వృద్ధుల పట్ల ఆదరణ కరువై, వృద్ధాశ్రమాల సంఖ్య నానాటికీ పెరుగుతోంది. చిన్నపాటి అపార్థాలకే బంధాలను తెంచుకోవడం, విడాకుల సంఖ్య పెరగడం వంటివి సామాజిక ఆందోళనగా మారాయి. ఒంటరితనం వల్ల కలిగే మానసిక ఒత్తిడి నేటి తరాన్ని కుంగదీస్తోంది.
కుటుంబ వ్యవస్థ బలహీనపడటం సమాజంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. కుటుంబం నుండి అందాల్సిన నైతిక మద్దతు లేకపోవడంతో యువత మద్యానికి, మాదకద్రవ్యాలకు, సైబర్ వ్యసనాలకు బానిసలవుతున్నారు. మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలు, ఆత్మవిశ్వాస లోపం సమాజాన్ని పట్టి పీడిస్తున్నాయి. దేశాభివృద్ధికి క్రమశిక్షణ కలిగిన పౌరులు అవసరం. అటువంటి పౌరులను తీర్చిదిద్దే మొదటి పాఠశాల కుటుంబమే. కుటుంబాలు విచ్ఛిన్నమైతే సామాజిక అస్థిరత ఏర్పడి, దేశ ప్రగతి కుంటుపడుతుంది. విలువలు లేని అభివృద్ధి కేవలం భౌతికమైనదే తప్ప, అది సమాజానికి శాశ్వతమైన ఆనందాన్ని ఇవ్వలేదు.
ఈ సంక్షోభాన్ని నివారించాలంటే ప్రతి ఒక్కరూ కుటుంబానికి నాణ్యమైన సమయాన్ని కేటాయించాలి. సాంకేతికతను పరిమితం చేసి, మానవ సంబంధాలకు ప్రాణం పోయాలి. కలిసి భోజనం చేయడం, మనసు విప్పి మాట్లాడుకోవడం, పండుగలను సమిష్టిగా జరుపుకోవడం వంటి అలవాట్లను పునరుద్ధరించాలి. ప్రేమ, ఆప్యాయత, పరస్పర గౌరవం ఉన్న చోటే నిజమైన సుఖశాంతులు లభిస్తాయి. రక్తసంబంధాలలోని తీపిని గుర్తించి, ఒకరి అభిప్రాయాలను మరొకరు గౌరవించుకుంటూ ముందుకెళ్లాలి. అప్పుడే మన సంస్కృతి మనుగడ సాగిస్తుంది. కుటుంబ బంధాలు పటిష్టంగా ఉన్నప్పుడే ఆరోగ్యకరమైన సమాజం, శక్తివంతమైన దేశం సాధ్యమవుతాయి. అశాశ్వతమైన ఆటల కోసం దానిని పణంగా పెట్టకూడదని గుర్తించడం అవసరం.
సమాప్తం
Ch. ప్రతాప్ గారి కొన్ని ఇతర రచనలు( కథ పేరు పైన క్లిక్ చేయండి.):
Ch. ప్రతాప్ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
విజయదశమి 2026 కథల పోటీల వివరాల కోసం
ఉగాది షడ్రుచుల కథల పోటీల వివరాల కోసం
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత పరిచయం: https://www.manatelugukathalu.com/profile/pratap
నేను వృత్తిరీత్యా ఒక సివిల్ ఇంజనీర్ అయినప్పటికీ, నా నిజమైన ఆసక్తి, నా జీవనసారం సాహిత్యానికే అంకితం. తెలుగు పుస్తకాల సువాసన నా జీవితంలో 1984 నుంచే పరిమళించింది. అప్పటి నుంచి పఠనం నా అలవాటుగా కాక, నా జీవనశైలిగా మారింది. పుస్తకాలు నా మనసును తీర్చిదిద్దాయి, ఆ పఠనమే క్రమంగా రచనగా రూపాంతరం చెందింది. ఆలోచనల రూపం, అనుభవాల ప్రతిబింబం, హృదయానికి స్వరం — అదే నా రచన.
ఆధ్యాత్మికత, మానవ సంబంధాల లోతులు, సామాజిక స్పృహ, ప్రజాసేవ పట్ల నాలో ఉన్న మమకారం ప్రతి రచనలోనూ ప్రతిఫలిస్తుంది. నేను రాసే ప్రతి వాక్యం పాఠకునితో చేసే ఒక మౌన సంభాషణ. నా కలం కేవలం అక్షరాలు కాదు; అది జీవనాన్ని గ్రహించే ఒక మార్గం.
ఇప్పటివరకు నేను రచించినవి రెండు వందలకుపైగా కథలు, ఐదు నవలలు, రెండు వేల వ్యాసాలు. ఇవి పలు దిన, వార, మాస పత్రికలలో, అలాగే డిజిటల్ వేదికలలో వెలువడి విభిన్న వయస్సుల పాఠకులను చేరాయి. ప్రతి రచన నా అనుభవాల సారాన్ని పాఠకుని మనసుతో కలిపే ఒక మాధ్యమంగా నిలిచింది.
సాహిత్యం నాకు హాబీ కాదు — అది నా జీవిత యానం. కొత్త ఆలోచనలను అన్వేషించడం, తెలుగు భాషా సౌందర్యాన్ని కొత్త రూపాల్లో వ్యక్తపరచడం, సమాజానికి ఉపయోగపడే మార్గాలను వెతకడం — ఇవే నా సాహిత్య సాధనకు మూలాధారం. రచన ద్వారా మనసులను మేల్కొలపడం, మనసుల్లో విలువల జ్యోతిని వెలిగించడం నా నిశ్చయం.
ఇటీవల నా కృషికి గాను ఒక ప్రముఖ సంస్థ గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేయడం నా జీవితంలో ఒక విశిష్ట ఘట్టం. అది కేవలం గుర్తింపే కాదు, మరింత బాధ్యతను జోడించిన ప్రేరణ.
మన పురాణాలు, ఉపనిషత్తులు, వేద వాక్యాలలో దాగి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని ఆధునిక పాఠకులకు అందించడం, వాటి సారాన్ని సమాజానికి చేరవేయడం నా సాహిత్య లక్ష్యం. ఆ దిశగా ప్రతి రచన ఒక నూతన యత్నం, ఒక అంతర్ముఖ ప్రయాణం.
సాహిత్యం నా కోసం కేవలం అభిరుచి కాదు; అది నా ఆత్మ స్వరూపం. నా కలం నా ఆలోచనలకు శ్వాస, నా రచన నా జీవితయానం.
Comments