అష్టావక్రుడు
- Ch. Pratap
- Jun 1
- 4 min read
Ashravakrudu - Telugu Mythological Story | Ch. Pratap
అష్టావక్రుడు - తెలుగు ఇతిహాస కథ | Ch. ప్రతాప్
Published in manatelugukathalu.com on 01/06/2026
శరీరం వికృతంగా ఉన్నా, ఆత్మజ్ఞానం అపారంగా ఉండొచ్చని ప్రపంచానికి నిరూపించిన మహర్షి అష్టావక్రుడు. తన తండ్రిని విముక్తి చేసి, జనక మహారాజుకు అద్వైత సత్యాన్ని బోధించిన ఈ బాల ముని జీవితం ప్రతి మనిషికి ఆత్మవిశ్వాసం, జ్ఞానం, వినమ్రత ఎంత ముఖ్యమో తెలియజేస్తుంది.
“ఎనిమిది వంకరలతో పుట్టిన బాలుడు… రాజులకే గురువయ్యాడు!”
సి.హెచ్.ప్రతాప్ గారి అష్టావక్రుడు కథ వినండి
ప్రాచీన భారతవర్షంలో ఒక అసాధారణ బాలుడి జననం జరిగింది. ఆ శిశువు శరీరం ఎనిమిది చోట్ల వంకరలు తిరిగి ఉండటంతో అతనికి "అష్టావక్రుడు" అనే పేరు స్థిరపడింది. అయితే ఆ వికృత రూపం వెనుక అగాధమైన వేద విజ్ఞానం, అచంచలమైన ఆత్మవిశ్వాసం దాగి ఉన్నాయని ఆనాడు ఎవరూ ఊహించలేదు.
అష్టావక్రుడు మహర్షి కహోళుని కుమారుడు. తల్లి గర్భంలో ఉన్నప్పుడే తన తండ్రి ఉచ్చరించే వేద మంత్రాలను అత్యంత శ్రద్ధతో వినేవాడు. ఒకసారి కహోళుడు వేద పఠనంలో పొరపాటు చేయగా, గర్భం నుండే ఆ శిశువు తండ్రిని సరిదిద్దింది. తన పాండిత్యాన్ని ఒక శిశువు ప్రశ్నించాడనే అహంకారంతో కహోళుడు ఆగ్రహించి, "నీవు ఎనిమిది వంకరలతో జన్మిస్తావు" అని శాపమిచ్చాడు. తండ్రి ఇచ్చిన ఆ శాపమే అష్టావక్రుని బాహ్య రూపానికి కారణమైంది.
కాలక్రమేణా కహోళుడు మిథిలా నగర రాజైన జనకుని ఆస్థానంలో వంది అనే పండితుడితో వాదానికి దిగి ఓడిపోయాడు. ఆనాటి నిబంధన ప్రకారం ఓడిపోయిన కహోళుడిని సముద్ర గర్భంలో బంధించారు. ఈ విషయం తెలుసుకున్న అష్టావక్రుడు తన పన్నెండవ ఏటనే తండ్రిని విముక్తి చేయాలనే పట్టుదలతో జనక మహారాజు సభకు బయలుదేరాడు.
ఒక చిన్న బాలుడు, అందులోనూ వంకరలు తిరిగిన శరీరంతో రాజసభలోకి అడుగుపెడుతుంటే అక్కడ ఉన్న పండితులు, సభాసదులు ఒక్కసారిగా వికటహాసం చేశారు. ఆ నవ్వులు సభామందిరమంతా ప్రతిధ్వనించినా అష్టావక్రుడి ముఖంలో ఇసుమంతైనా చలనం కలగలేదు. పైగా అతను కూడా వారితో కలిసి బిగ్గరగా నవ్వడం మొదలుపెట్టాడు.
అష్టావక్రుని నవ్వు చూసి ఆశ్చర్యపోయిన జనక మహారాజు, "బాలుడా! అందరూ నిన్ను చూసి నవ్వుతుంటే, నీవు ఎందుకు నవ్వుతున్నావు?" అని ప్రశ్నించాడు.
అప్పుడు అష్టావక్రుడు గంభీర స్వరంతో ఇలా అన్నాడు, "రాజా! నీ సభలో గొప్ప జ్ఞానులు ఉంటారని విన్నాను. కానీ ఇక్కడ ఉన్నవారంతా కేవలం చర్మాన్ని చూసి నిర్ణయాలు తీసుకునే చర్మకారులని నాకు ఇప్పుడు అర్థమైంది. అందుకే నవ్వుతున్నాను. వంకరగా ఉన్న చెరకు గడలో తీపి వంకరగా ఉండదు, నది వంకరగా ప్రవహించినా నీరు వంకరగా ఉండదు. అలాగే నా శరీరం వంకరగా ఉన్నంత మాత్రాన నా ఆత్మ వంకరగా ఉండదు. మీరంతా నా శరీరాన్ని చూస్తున్నారే తప్ప నాలోని జ్ఞానాన్ని చూడలేకపోతున్నారు."
ఈ మాటలు విన్న సభ ఒక్కసారిగా నిశ్శబ్దమైపోయింది. జనక మహారాజు ఆ బాలుడిలోని మహోన్నత జ్ఞానాన్ని గుర్తించి ఆసనం నుండి దిగి వచ్చి పాదాభివందనం చేశాడు.
అనంతరం అష్టావక్రుడు అజేయుడైన వందిని వాదనలో ఓడించి, తన తండ్రిని బంధ విముక్తుడిని చేశాడు. ఆ అద్భుత ఘట్టం తర్వాత జనక మహారాజు అష్టావక్రుడిని తన గురువుగా స్వీకరించి ఆత్మజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించమని కోరాడు. ఆ సందర్భంలో వారిద్దరి మధ్య జరిగిన సంభాషణే జగత్ప్రసిద్ధమైన "అష్టావక్ర గీత"గా అవతరించింది.
అష్టావక్రుడు తన ఉపదేశంలో, "నీవు శరీరం కాదు, మనస్సు కాదు, నీవు కేవలం నిర్మలమైన చైతన్యం. బంధనాలన్నీ నీ ఆలోచనల సృష్టే. నిన్ను నీవు సాక్షిగా గుర్తించినప్పుడే ముక్తి లభిస్తుంది" అని బోధించాడు. బాహ్య రూపానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చే ఈ లోకంలో, నిజమైన అందం ఆత్మలో ఉంటుందని చాటిన మహనీయుడు అష్టావక్రుడు.
ఈ దివ్యబోధన విన్న జనక మహారాజు అహంకారం పూర్తిగా నశించి, వినమ్రుడై అష్టావక్రుని పాదాలపై పడ్డాడు. రూపాన్ని చూసి జ్ఞానాన్ని తక్కువ అంచనా వేయడం ఎంతటి పొరపాటో ఆ సభలోని పండితులందరికీ అర్థమైంది. అష్టావక్రుడు తన తండ్రిని విముక్తి చేయడమే కాకుండా, లోకానికి అత్యంత క్లిష్టమైన అద్వైత వేదాంతాన్ని అత్యంత సరళంగా వివరించాడు.
ఆత్మ ఎప్పుడూ స్వచ్ఛమైనదేనని, కేవలం మనస్సులోని మాలిన్యాలే మనల్ని బంధీలుగా చేస్తాయని ఆయన చాటిచెప్పారు. వికృతమైన శరీరంలోనే ఇంతటి మహోన్నతమైన ప్రకాశం దాగి ఉంటుందని నిరూపించిన అష్టావక్రుడి జీవితం, ప్రతి ఒక్కరికీ ఆత్మవిశ్వాసాన్ని ఇచ్చే గొప్ప స్ఫూర్తిదాయక గాథ.
ఆయన చివరగా ఇలా పలికాడు: "రాజా! బాహ్యంగా కనిపించే ప్రతిదీ అనిత్యం, కానీ నీ లోపల ఉన్న చైతన్యం శాశ్వతం. ఆ సత్యాన్ని గ్రహించి, మనస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచుకున్నవాడే నిజమైన ముక్తుడు."
అష్టావక్రుడి కథ మనకు ఒక గొప్ప జీవన సత్యాన్ని నేర్పుతుంది. శారీరక లోపాలు లేదా బాహ్య రూపం మనిషి విలువను ఏమాత్రం తగ్గించలేవు. అచంచలమైన ఆత్మవిశ్వాసం, నిరంతర జ్ఞాన తృష్ణ ఉంటే సామాన్యులు కూడా అసామాన్యులుగా ఎదగవచ్చు. లోకం మనల్ని ఎలా చూస్తుందన్నది ముఖ్యం కాదు, మనల్ని మనం ఎలా చూసుకుంటున్నాం అన్నదే ప్రధానం.
అష్టావక్రుడు తన శాపాన్నే తన శక్తిగా మార్చుకుని లోకానికి ఆత్మజ్ఞానాన్ని పంచిన ధీశాలి. జ్ఞానం ఎక్కడ ఉంటే అక్కడే నిజమైన గౌరవం ఉంటుందని ఆయన జీవితం నిరూపించింది. ముగింపుగా ఆయన ఒక మాట చెప్పాడు: "రాజా! సత్యం తెలుసుకోవడానికి బాహ్య నేత్రాలు కాదు, అంతర్దృష్టి కావాలి. ఆ దృష్టి ఉన్నవాడికి ఈ విశ్వమంతా ఆ పరమాత్మ స్వరూపంగానే కనిపిస్తుంది. శరీరం అనేది కేవలం ఆత్మ నివసించే తాత్కాలిక నిలయం మాత్రమే అని గుర్తించినవాడే నిజమైన జ్ఞాని. ఈ సత్యాన్ని తెలుసుకుని అహంకారాన్ని వీడినప్పుడే మనిషికి సంపూర్ణమైన స్వేచ్ఛ లభిస్తుంది."
సమాప్తం
***
Ch. ప్రతాప్ గారి కొన్ని ఇతర రచనలు( కథ పేరు పైన క్లిక్ చేయండి.):
Ch. ప్రతాప్ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
విజయదశమి 2026 కథల పోటీల వివరాల కోసం
ఉగాది షడ్రుచుల కథల పోటీల వివరాల కోసం
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత పరిచయం: https://www.manatelugukathalu.com/profile/pratap
నేను వృత్తిరీత్యా ఒక సివిల్ ఇంజనీర్ అయినప్పటికీ, నా నిజమైన ఆసక్తి, నా జీవనసారం సాహిత్యానికే అంకితం. తెలుగు పుస్తకాల సువాసన నా జీవితంలో 1984 నుంచే పరిమళించింది. అప్పటి నుంచి పఠనం నా అలవాటుగా కాక, నా జీవనశైలిగా మారింది. పుస్తకాలు నా మనసును తీర్చిదిద్దాయి, ఆ పఠనమే క్రమంగా రచనగా రూపాంతరం చెందింది. ఆలోచనల రూపం, అనుభవాల ప్రతిబింబం, హృదయానికి స్వరం — అదే నా రచన.
ఆధ్యాత్మికత, మానవ సంబంధాల లోతులు, సామాజిక స్పృహ, ప్రజాసేవ పట్ల నాలో ఉన్న మమకారం ప్రతి రచనలోనూ ప్రతిఫలిస్తుంది. నేను రాసే ప్రతి వాక్యం పాఠకునితో చేసే ఒక మౌన సంభాషణ. నా కలం కేవలం అక్షరాలు కాదు; అది జీవనాన్ని గ్రహించే ఒక మార్గం.
ఇప్పటివరకు నేను రచించినవి రెండు వందలకుపైగా కథలు, ఐదు నవలలు, రెండు వేల వ్యాసాలు. ఇవి పలు దిన, వార, మాస పత్రికలలో, అలాగే డిజిటల్ వేదికలలో వెలువడి విభిన్న వయస్సుల పాఠకులను చేరాయి. ప్రతి రచన నా అనుభవాల సారాన్ని పాఠకుని మనసుతో కలిపే ఒక మాధ్యమంగా నిలిచింది.
సాహిత్యం నాకు హాబీ కాదు — అది నా జీవిత యానం. కొత్త ఆలోచనలను అన్వేషించడం, తెలుగు భాషా సౌందర్యాన్ని కొత్త రూపాల్లో వ్యక్తపరచడం, సమాజానికి ఉపయోగపడే మార్గాలను వెతకడం — ఇవే నా సాహిత్య సాధనకు మూలాధారం. రచన ద్వారా మనసులను మేల్కొలపడం, మనసుల్లో విలువల జ్యోతిని వెలిగించడం నా నిశ్చయం.
ఇటీవల నా కృషికి గాను ఒక ప్రముఖ సంస్థ గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేయడం నా జీవితంలో ఒక విశిష్ట ఘట్టం. అది కేవలం గుర్తింపే కాదు, మరింత బాధ్యతను జోడించిన ప్రేరణ.
మన పురాణాలు, ఉపనిషత్తులు, వేద వాక్యాలలో దాగి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని ఆధునిక పాఠకులకు అందించడం, వాటి సారాన్ని సమాజానికి చేరవేయడం నా సాహిత్య లక్ష్యం. ఆ దిశగా ప్రతి రచన ఒక నూతన యత్నం, ఒక అంతర్ముఖ ప్రయాణం.
సాహిత్యం నా కోసం కేవలం అభిరుచి కాదు; అది నా ఆత్మ స్వరూపం. నా కలం నా ఆలోచనలకు శ్వాస, నా రచన నా జీవితయానం.
Comments