ధర్మో దేవో భవ

నిజాయితీ, త్యాగం, నిస్వార్థ సేవ—ఈ మూడు విలువలతో జీవించిన ఒక సాధారణ మనిషి అసాధారణ జీవితం ఇది. కుటుంబం కోసం చేసిన త్యాగాలు, సమాజం కోసం చేసిన సేవలు, చివరికి పొందిన గౌరవం—ఈ కథ మనసును కదిలిస్తుంది.                                               

Dharmo Devo Bhava - Telugu Inspirational Story | Ch. Pratap

ధర్మో దేవో భవ - తెలుగు ప్రేరణాత్మక కథ | Ch. ప్రతాప్   

Published in manatelugukathalu.com on 08/04/2026

ఆ రోజు అనాథ శరణాలయంలో ఉదయపు సూర్యుడు సాధారణం కంటే కాస్త ఎక్కువ వెలుగును పంచుతున్నాడు. కారణం, ఆ శరణాలయంలోని నివాసి, అందరికీ ఆత్మీయుడైన రాఘవయ్య గారికి సరిగ్గా ఎనభై ఏళ్లు నిండాయి. ఉదయం నుంచే ఆయనలో ఓ అసాధారణ ఉత్సాహం, ఆనందం నిండి ఉంది. ఆయన శరీరం వృద్ధాప్యపు చాయలు చూపినా, ఆ మనసు మాత్రం నవయవ్వనంగా ఉరకలేస్తోంది. చురుకుగా ఉదయపు నడక పూర్తి చేసి, చన్నీటి స్నానం చేసి, ఆ శరణాలయం ఆవరణలోని చిన్న ఆలయంలో స్వామిని అత్యంత భక్తితో ధ్యానించారు.

ఆ తర్వాత రాఘవయ్య గారు చేసిన పని అందరి గుండెలను తాకింది. ఆయన ప్రతి గదికీ స్వయంగా నడుచుకుంటూ వెళ్లారు. అక్కడ ఒంటరిగా, నిస్సత్తువగా ఉన్న తన సహ నివాసులను పలకరించారు. వారి చేతిలో పండ్లు, ప్రత్యేకంగా చేయించిన పంచదార లేని మిఠాయిలు ఉంచి, ఆప్యాయంగా వారిని ఆశీర్వదించారు. 80 ఏళ్ల వయసులో ఆయన కనబరుస్తున్న ఆ చైతన్యం, ఆ శక్తి చూసి అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు. ఎముకలు అరిగినా, ఆయన ఆత్మ ఏనాడూ వృద్ధాప్యం చెందలేదని నిరూపించారు.

ఆయన సంతోషం కేవలం తన వరకే పరిమితం కాలేదు. తన పుట్టినరోజు సందర్భంగా, సమీపంలోని అనాథ బాలుర ఆశ్రమంలోని దాదాపు 100 మంది పిల్లలకు ప్రత్యేక విందు ఏర్పాటు చేయించారు. తన కుటుంబం పక్కన లేకపోయినా, ఈ అనాథత్వంలో దొరికిన అపురూపమైన ఆప్యాయతే ఆయనకు నిజమైన బంధుత్వం. సాయంత్రం, శరణాలయం నివాసుల మధ్య నవ్వుల మధ్య కేక్ కట్ చేసి, ఆ తర్వాత ఎప్పటిలాగే సాయంత్రం 7 గంటల నుండి ఒక గంట పాటు సత్సంగ్ (సమూహ ధ్యానం, భజనలు) నిర్వహించారు. భక్తి పాటల మధ్య, ఆయన భగవద్గీతలోని జీవిత సత్యాలను గురించి వివరించి, అందరి మనసులకు శాంతిని అందించారు. ఆ రోజు రాత్రి భోజనం పూర్తిచేసి, ఆ నిండు జీవితపు తృప్తితో తన గదిలో విశ్రాంతి తీసుకున్నారు.

గదిలోకి వెళ్లే ముందు ఆయన స్నేహితుడు ఆయన్ని ఆపారు. "రాఘవయ్యా గారూ, ఈ రోజు మీ పుట్టినరోజు కదా, మీ పిల్లల నుంచి కానీ, స్నేహితుల నుంచి కానీ ఏమైనా ఫోన్లు వచ్చాయా?" అని అడిగారు. ఆయన చిరునవ్వుతో బదులిచ్చారు: "నా దగ్గర చరవాణి లేదు. ఎవరైనా నన్ను చూడాలనుకుంటే, నేరుగా ఈ ఆశ్రమానికే వచ్చి కలవాలి." వెంటనే ఆయన స్నేహితుడు, "మరి వాళ్లు చివరిసారిగా ఎప్పుడు వచ్చారు?" అని అడిగారు. రాఘవయ్య గారు ఒక్క క్షణం ఆలోచించి, "సరిగ్గా ఐదేళ్ల క్రితం," అన్నారు. "ఎందుకు?" అని మిత్రుడు ఆశ్చర్యంగా అడిగాడు. రాఘవయ్య గారి సమాధానం ఆయన నిశ్చలమైన ఆత్మవిశ్వాసాన్ని చూపింది: "ఎందుకంటే, గత ఐదేళ్లుగా నేను చాలా బిజీగా ఉన్నాను కాబట్టి, వారికి అపాయింట్‌మెంట్ ఇవ్వలేదు!" ఆ మాట చెప్పి, ఆయన తన గదిలోకి వెళ్లి విశ్రాంతి తీసుకున్నారు. ఆ రోజు కూడా, గత ఐదేళ్లుగా ఆయన ఈ వృద్ధాశ్రమంలో చేరినప్పటి నుంచి పొందుతున్నట్లే, ఆయనకు అపారమైన సంతృప్తిని ఇచ్చింది. ఆ ప్రశాంతమైన సంతృప్తిలోనే ఆయన తన గత జీవితాన్ని, గడిచిపోయిన జ్ఞాపకాలను నెమరువేసుకోవడం మొదలుపెట్టారు.

రాఘవయ్య గారు, రుక్మిణి దేవిని వివాహం చేసుకున్నారు. వారిద్దరూ ఆదర్శ దంపతులుగా, మధ్యతరగతి జీవితాన్ని ఎంతో సంతృప్తిగా గడిపేవారు. రుక్మిణి చదువులో పదో తరగతి తప్పినా, కుటుంబాన్ని నడిపించడంలో, వ్యవహారాలను చక్కబెట్టడంలో ఆమెకు అపారమైన జ్ఞానం, నైపుణ్యం ఉండేది. రాఘవయ్య గారు బీఏ (B.A.) పూర్తి చేసి, జిల్లా రెవెన్యూ కార్యాలయంలో గుమాస్తాగా పనిచేసేవారు. వారి జీతం చాలా తక్కువగా ఉండేది. వారికి ఇద్దరు కుమారులు – రవి, కిరణ్, మరియు ఒక కుమార్తె – సుధా జన్మించారు. కుటుంబం పెరుగుతున్నా, అవసరాలు పెరుగుతున్నా, రాఘవయ్య గారు తమ ఉద్యోగంలో అనేక అక్రమ సంపాదన అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, అనైతిక మార్గాల్లో సంపాదించడానికి ఏనాడూ ఇష్టపడలేదు. ఈ కారణం వల్ల ఆయన తోటి ఉద్యోగుల మన్నన పొందలేకపోయేవారు. ఈ ఆదర్శవంతమైన దంపతులు, అదనపు ఖర్చులకు భయపడి కుటుంబ కార్యక్రమాలకు, బంధువుల వేడుకలకు హాజరు కాలేదు. దీని కారణంగా, వారిని బంధువులు, స్నేహితులు దాదాపు బహిష్కరించినట్లు ప్రవర్తించారు. అయినప్పటికీ, రుక్మిణి, రాఘవయ్య తమ కష్టాలన్నింటినీ మౌనంగా భరించారు. పిల్లల చదువు, అవసరాలు తీర్చడం కోసం వారు కోరికలన్నింటినీ త్యాగం చేశారు. మంచి బట్టలు కొనలేదు, సరైన వైద్యం చేయించుకోలేదు, ఒక్క రోజు కూడా వినోదానికి ఖర్చు చేయలేదు. తమ బిడ్డల జీవితాలు నిండాలి అనే ఒకే ఒక లక్ష్యంతో వారు నిరంతరం కష్టంలో, నిస్వార్థ ప్రేమలో జీవించారు.

పిల్లలు పెద్దవారవుతున్న కొద్దీ కుటుంబ ఖర్చులు ఆకాశాన్ని అంటాయి. పెద్ద కుమారుడు రవి ఉన్నత విద్యలో, చిన్న కుమారుడు సాంకేతిక విద్యలో, కుమార్తె జీవశాస్త్ర పరిశోధనలో చేరడంతో, వారి విద్యా ఖర్చులను భరించడం రాఘవయ్య గారికి కష్టంగా మారింది. కేవలం గుమాస్తా జీతంతో పిల్లల ఫీజులు కట్టడం కష్టం కావడంతో, ఆయన సాయంత్రం వేళల్లో ఒక ప్రైవేట్ సంస్థలో లెక్కల పనిలో చేరారు. అటు రుక్మిణి కూడా ఖాళీగా ఉండకుండా, ఇంట్లోనే ఊరగాయల వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించి, ఇతర ఆహార పదార్థాలను తయారుచేసి విక్రయించడం మొదలుపెట్టింది. వీరిద్దరూ అహర్నిశలు శ్రమించినా, సొంతంగా ఒక చిన్న ఇల్లు కూడా కొనుక్కోలేక, చిన్న అద్దె ఇంట్లోనే కష్టంగా జీవించారు.

రాఘవయ్య గారు జిల్లా రెవెన్యూ కార్యాలయంలో గుమాస్తాగా నిజాయితీగా పనిచేస్తున్న సమయం అది. కార్యాలయానికి శక్తివంతమైన ఒక భూముల వ్యాపారి వచ్చాడు. ప్రభుత్వ భూమికి సంబంధించిన భూ సర్వే సంఖ్యలు మార్చడం ద్వారా, ఆ వ్యాపారికి అనుకూలంగా కొన్ని వేల కోట్ల విలువైన ఆస్తి దక్కేలా చేయాలనేది అతని పథకం. ఆ పనికి ప్రతిఫలంగా, రాఘవయ్య గారి సీనియర్ అధికారికి ఇరవై లక్షల రూపాయల భారీ ధనం ఇవ్వడానికి సిద్ధమయ్యాడు.

రాఘవయ్య గారి సీనియర్ అధికారి, ఆ భారీ మొత్తానికి కక్కుర్తి పడి, వెంటనే రాఘవయ్యను తమ గదిలోకి పిలిపించారు. "రాఘవయ్యా, ఇది చాలా ముఖ్యమైన పని. ఆ వ్యాపారికి పూర్తి సహకారం అందించు. సర్వే రికార్డులలో మార్పులు నీ పర్యవేక్షణలోనే జరగాలి," అంటూ ఆదేశించారు. రాఘవయ్య గారు ఆ అధికారి కళ్లలోకి నిశితంగా చూశారు. "అయ్యా, ఆ రికార్డులను మార్చడం చట్ట విరుద్ధం. అది ప్రభుత్వ ఆస్తి. ఆ భూముల వ్యాపారికి లాభం చేకూర్చడానికి నేను ప్రభుత్వానికి ద్రోహం చేయలేను," అని నిస్సందేహంగా చెప్పారు.

ఆయన జవాబు విని సీనియర్ అధికారి ఆగ్రహంతో ఊగిపోయారు. "ఇరవై లక్షలు అంటే ఎంత పెద్ద మొత్తం తెలుసా? ఇదంతా నీకోసం కాదు, మా మాట విను! నీ పిల్లల చదువుల కోసం ఈ ధనం ఎంత ఉపయోగపడుతుందో ఆలోచించు," అంటూ లంచం ఎర వేశారు. కానీ రాఘవయ్య గారు తమ ఆదర్శాలకు చెక్కుచెదరలేదు. "మా బిడ్డల చదువుల కోసం నేను అధర్మాన్ని కొనలేను. నేను ఈ పని చేయను," అని తిరస్కరించారు. రాఘవయ్య గారి నిజాయితీ, నిబ్బరం చూసి ఆ అధికారి తీవ్ర నిరాశకు, కోపానికి లోనయ్యారు. ఆ ఇరవై లక్షలు చేజారిపోవడంతో, ఆయన రాఘవయ్య గారిపై పగ పెంచుకున్నారు. వెంటనే, రాఘవయ్యను ఇరికించడానికి ఒక కుట్ర పన్నాడు. ఆయనపై తప్పుడు నేరం మోపి, పనిలో అక్రమాలు చేశారని ఆరోపించారు.

రాఘవయ్య గారు ఒక్కసారిగా నిరాశ, అవమానాల సుడిగుండంలో చిక్కుకున్నారు. ఇన్నాళ్లూ కష్టపడి సంపాదించుకున్న నిజాయితీకి దక్కిన బహుమానం ఇదేనా అని ఆయన గుండె తరుక్కుపోయింది. కానీ, ఆయన ధైర్యాన్ని వదల్లేదు. రుక్మిణి కళ్లలో విశ్వాసం, పిల్లల భవిష్యత్తు ఆయనకు శక్తినిచ్చాయి. "నేను ఏ తప్పూ చేయలేదు. నా ఆత్మసాక్షి నాకు తెలుసు. సత్యమే నన్ను రక్షిస్తుంది," అంటూ ఆయన న్యాయం కోసం ఒంటరిగా పోరాటం మొదలుపెట్టారు. న్యాయవాదిని పెట్టుకోవడానికి కూడా ఆయన దగ్గర సరిపడా డబ్బు లేదు. అయినా, ఆయన చట్టపరమైన అంశాలను స్వయంగా తెలుసుకోవడం మొదలుపెట్టారు. తన గుమాస్తా ఉద్యోగ అనుభవాన్ని ఉపయోగించి, తనపై మోపబడిన ఆరోపణలకు సంబంధించిన ప్రతి పత్రాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించారు.

ఆయన నిస్వార్థ జీవనశైలి, ఎలాంటి ఆస్తులు కూడబెట్టుకోలేదన్న వైనం, ఆయనే స్వయంగా గతంలో అనేక అవినీతిని అడ్డుకున్నారన్న చరిత్ర ఆయనకు అండగా నిలిచింది. తన నిజాయితీకి సాక్ష్యం చెప్పడానికి భయపడిన తోటి ఉద్యోగుల నుంచి కూడా, కొందరు ధైర్యం చేసి ఆయనకు అనుకూలంగా వాంగ్మూలం ఇచ్చారు. చివరకు, న్యాయస్థానం రాఘవయ్య గారిని నిర్దోషిగా ప్రకటించింది. ఆయనపై మోపబడిన ఆరోపణలన్నీ అబద్ధాలుగా రుజువయ్యాయి. రాఘవయ్య గారు ఆ కష్టాల నుంచి బయటపడినప్పుడు, ఆయనకు ఆ విజయం కంటే, తన నిజాయితీని నిరూపించుకున్నందుకు దక్కిన ఆత్మ గౌరవం గొప్ప బహుమానంగా అనిపించింది. ఈ సంఘటన ఆయనను ఉద్యోగపరంగా మరింత బలపరిచింది. సత్యం గెలవాలంటే పోరాడాలి, ఆ పోరాటంలో మన ధైర్యమే ప్రధాన ఆయుధం అని ఆయన నిరూపించారు.

కుటుంబం తమ కష్టాల నుంచి ఇప్పుడిప్పుడే కోలుకుంటున్న సమయంలో, వారి జీవితంలో అత్యంత దురదృష్టకరమైన సంఘటన జరిగింది. రుక్మిణికి అరుదైన నాడీ క్షీణత వ్యాధి ఉన్నట్టు వైద్యులు నిర్ధారించారు. ఈ వ్యాధిని వైద్య పరిభాషలో అమియోట్రోఫిక్ లేటరల్ స్క్లెరోసిస్ (ALS) గా పేర్కొంటారు. ఈ వ్యాధిని సాధారణంగా లూ గెహ్రిగ్స్ వ్యాధి అని కూడా పిలుస్తారు. ALS అనేది కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థకు సంబంధించిన ఒక పురోగమన నాడీ క్షీణత వ్యాధి. ఈ వ్యాధి ప్రధానంగా మెదడులో మరియు వెన్నుపాములో ఉండే చలన నాడీ కణాలను దెబ్బతీస్తుంది. చలన నాడీ కణాలు మెదడు నుంచి కండరాలకు కదలికల సంకేతాలను పంపే నాడీ కణాలు. ఈ కణాలు క్రమంగా నశించిపోవడం వల్ల, మెదడు కండరాలపై నియంత్రణను కోల్పోతుంది.

ఈ వ్యాధి కారణంగా రుక్మిణి అనుభవించిన కష్టాలు భరించరానివి. మొదట చేతులు, కాళ్ల కండరాలు బలహీనపడటంతో ఆమె ఊరగాయల వ్యాపారాన్ని కొనసాగించలేకపోయింది, వస్తువులను పట్టుకోవడం కూడా కష్టమైంది. క్రమంగా ఆమె సరిగా మాట్లాడలేకపోవడం, ఆహారం లేదా ద్రవ పదార్థాలు మింగడంలో తీవ్ర ఇబ్బంది ఎదుర్కొంది. వ్యాధి పెరిగే కొద్దీ, శ్వాస తీసుకోవడానికి ఉపయోగించే కండరాలు బలహీనపడటం వల్ల, ఆమె ఊపిరి తీసుకోవడానికి తీవ్రంగా కష్టపడాల్సి వచ్చింది. చివరి దశలో, శరీరంలోని కండరాలన్నీ పూర్తిగా చచ్చుబడిపోయి, పక్షవాతం వచ్చింది. అయితే, ఈ వ్యాధి మానసిక శక్తిని ప్రభవితం చేయదు. రుక్మిణి శరీరం చచ్చుబడిపోయినా, ఆమె తన చుట్టూ జరుగుతున్న కష్టాన్ని స్పష్టంగా చూడగలిగింది. ఆమె శరీరం చచ్చుబడిపోయి, మాట్లాడలేక, కనీసం తన బాధను కూడా వ్యక్తం చేయలేని నిస్సహాయతలో మౌనంగా కుమిలిపోయింది.

రుక్మిణికి అరుదైన ALS వ్యాధి నిర్ధారణ కావడంతో ఆ కుటుంబం కష్టాల కడలిలో మునిగిపోయింది. ఆమె చికిత్సకు భారీగా డబ్బు అవసరమైంది; జీతం, ఊరగాయల వ్యాపారం ద్వారా వచ్చే ఆదాయం ఆ వైద్య ఖర్చులకు ఏమాత్రం సరిపోలేదు. రాఘవయ్య గారు అహర్నిశలు పనిచేస్తూ, మిగిలిన సమయాల్లో భార్యకు సేవలు చేస్తూ కంటి మీద కునుకు లేకుండా గడిపారు. ఇంట్లో చిరునవ్వు మాయమై, భయం, వేదన మాత్రమే రాజ్యమేలాయి. రుక్మిణి కండరాలు క్షీణించి, పడకకే పరిమితమైనా, ఆమె కళ్లు మాత్రం ఆశీర్వాదాలు, ప్రేమను పంచుతూ ఉండేవి. రాఘవయ్య గారు సామాజిక కార్యక్రమాలు, బంధువుల బహిష్కరణ గురించి పట్టించుకోకుండా, పూర్తి శక్తిని పిల్లల విద్యా, వైద్య ఖర్చులకే ధారపోశారు. ఆదర్శవంతమైన విలువలు ఉన్నప్పటికీ, ఆయన ఆర్థికంగా బలహీనపడ్డారు.

కుటుంబ ఖర్చులు, పిల్లల చదువుల భారం నానాటికీ పెరుగుతున్న ఆ సమయంలో, రాఘవయ్య గారు ఇతరులకు సాయం చేయాలనే తమ ఆదర్శ స్వభావాన్ని ఏనాడూ విస్మరించలేదు. ఒకసారి, పెద్ద కుమారుడు రవి కళాశాల ఫీజు చివరి తేదీ దగ్గర పడింది. ఆ మొత్తాన్ని కట్టడానికి రాఘవయ్య గారు కష్టపడుతుండగా, అదే సమయంలో తన కార్యాలయంలో పనిచేసే పేద ఉద్యోగి కుమార్తె వివాహానికి ధనం అవసరమైంది. ఆ ఉద్యోగి ఎంతో దీనంగా అడగడంతో, రాఘవయ్య గారు ఒక్క క్షణం కూడా ఆలోచించలేదు. రవి ఫీజు కోసం దాచిన అతి ముఖ్యమైన మొత్తాన్ని ఆ ఉద్యోగికి ఇచ్చి, ఆ వివాహ భారాన్ని తీర్చారు. "నా కొడుకు చదువు ఆగుతుంది, కానీ ఒక పిల్లకు పెళ్లి ఆగకూడదు," అని రుక్మిణితో అన్నారు. రుక్మిణి ఆ నిర్ణయాన్ని సమర్థించినా, రవికి ఇది ఎంతమాత్రం నచ్చలేదు. "నా చదువు కంటే ఆ పెళ్లి ముఖ్యమా నాన్నా?" అని మొహం చిట్లించాడు.

మరోసారి, చిన్న కుమారుడు కిరణ్ ఇంజనీరింగ్ చదువు కోసం ఖరీదైన సాంకేతిక పరికరాన్ని కొనాలని పట్టుబట్టాడు. అది ప్రాజెక్టుకు అత్యవసరం అని చెప్పినా, దాని ధర రాఘవయ్య గారి నెల జీతంలో సగం ఉంది. అదే సమయంలో, తమ చుట్టుపక్కల పేదలకు ఉచిత విద్య అందించే చిన్న పాఠశాల భవన నిర్మాణానికి కొంత ధనం అవసరమని తెలిసింది. రాఘవయ్య గారు కిరణ్ కోరికను పక్కన పెట్టి, "నీకు ఇప్పుడే కాదు, తర్వాత కూడా ఆ పరికరం కొనవచ్చు. కానీ ఈ పిల్లల చదువు ఆలస్యం కారాదు," అంటూ ఆ పాఠశాల నిర్మాణానికి పెద్ద మొత్తంలో విరాళం ఇచ్చారు. రుక్మిణి కూడా తన ఊరగాయల వ్యాపారంలో వచ్చిన కొంత లాభాన్ని ఆ విరాళానికి కలిపింది. కిరణ్ తీవ్ర అసంతృప్తికి గురయ్యాడు. "మా అవసరాలు పక్కన పెట్టి, లోకానికి మంచి చేయడం దేనికి?" అని అలిగాడు. ఈ చర్యల కారణంగా పిల్లలు తమ కొన్ని అవసరాలకు దూరం కావాల్సి వచ్చినా, ఇతరులకు సహాయం చేయాలనే తండ్రి నిస్వార్థ త్యాగాన్ని వారు అర్థం చేసుకోలేకపోయారు; పైగా తండ్రి పట్ల చికాకును పెంచుకున్నారు.

కాలం మారింది, పిల్లలు వారి ప్రతిభతో మంచి ఉద్యోగాలు సంపాదించారు. పెద్ద కుమారుడు రవి, చిన్న కుమారుడు కిరణ్ ఇద్దరూ విదేశాలలో (అమెరికా, కెనడా) స్థిరపడ్డారు. కుమార్తె సుధా, భారతదేశంలోనే ఒక మంచి ఉద్యోగంలో స్థిరపడి, ఒక సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్‌ను వివాహం చేసుకుంది. తల్లిదండ్రులు తమ లక్ష్యాన్ని సాధించినందుకు గర్వించారు. ఆర్థిక కష్టాల నుంచి బయటపడి, తమ బిడ్డలు సుఖంగా ఉన్నారని చూసి తృప్తి చెందారు. అయితే, పిల్లలు స్థిరపడి, వారి జీవితాలు చక్కబడిన తరువాత, తమ తల్లిదండ్రులను పట్టించుకోవడం క్రమంగా తగ్గించారు. విదేశాలలో స్థిరపడిన కొడుకులు ఫోన్లలో నెలకొకసారి పలకరింపులకే పరిమితమయ్యారు. భారతదేశంలో ఉన్న కుమార్తె కూడా అప్పుడప్పుడు వస్తూ పోతూ ఉండేది. రాఘవయ్య, రుక్మిణిల ఒంటరితనం వారిని మళ్లీ కబళించింది.

ఆ కుటుంబం ఇప్పుడిప్పుడే రుక్మిణి గారి అనారోగ్యం నుంచి తేరుకుంటున్న తరుణంలో, మరో తీవ్ర విషాదం వారిని చుట్టుముట్టింది. కుమార్తె సుధా అకస్మాత్తుగా మూత్రపిండాల వైఫల్యంతో బాధపడింది. ఆమె ప్రాణాలకు ముప్పు ఏర్పడింది. రక్తశుద్ధి చికిత్స (డయాలసిస్) చేస్తున్నా, మార్పిడి తప్ప వేరే దారి లేదని వైద్యులు తేల్చి చెప్పారు. ఆ క్లిష్ట సమయంలో, ఏ మాత్రం ఆలోచించకుండా రాఘవయ్య గారు ముందుకు వచ్చారు. తన ఆరోగ్యం, భద్రత గురించి ఆలోచించకుండా, ఒక మూత్రపిండాన్ని దానం చేయడానికి సిద్ధమయ్యారు. ఆయన చేసిన ఈ నిస్వార్థ త్యాగం సుధా ప్రాణాలను కాపాడింది.

ఆ తర్వాత, పెద్ద కుమారుడు రవి, చిన్న కుమారుడు కిరణ్ ఇద్దరూ విదేశాలలో స్థిరపడే సమయం వచ్చింది. వారికి అత్యవసర ప్రయాణ, తొలి ఖర్చుల నిమిత్తం భారీగా ధనం అవసరమైంది. అప్పటికే రుక్మిణి వైద్యం కోసం, సుధా చికిత్స కోసం తన దగ్గర ఉన్నదంతా ఖర్చు చేసిన రాఘవయ్య గారు, వారికి సహాయం చేయడం కోసం తన ఉద్యోగుల భవిష్య నిధి (PF) లో ఉన్న చివరి మొత్తాన్ని కూడా తీసి ఇచ్చారు. ఈ త్యాగం వారి విదేశీ ప్రయాణానికి మార్గం సుగమం చేసింది. అయితే, ఈ విషయం కుమార్తెను వివాహం చేసుకున్న అల్లుడు రాహుల్‌కు తెలిసినప్పుడు, అతడికి తీవ్ర ఆగ్రహం వచ్చింది. "నాకు ఆస్తి ఇవ్వడానికి ధనం లేదన్నాడు, కానీ కొడుకుల విదేశీ ప్రయాణాలకు మాత్రం మొత్తం ధనం ఎలా ఇచ్చాడు?" అని అహంకారంతో ప్రశ్నించాడు. రాఘవయ్య గారు తన కొడుకులకు ఇచ్చిన సహాయాన్ని రాహుల్ తప్పుబట్టాడు. దీంతో అప్పటికే దూరంగా ఉంటున్న పిల్లలు, రాహుల్ ప్రభావంతో పూర్తిగా తల్లిదండ్రులను నిర్లక్ష్యం చేయడం మొదలుపెట్టారు. తండ్రి చేసిన మహత్తర త్యాగానికి పిల్లల నుంచి దక్కిన బహుమానం నిర్లక్ష్యం, ఒంటరితనం మాత్రమే.

కుమార్తె సుధా భర్త, అల్లుడు రాహుల్, రాఘవయ్య పట్ల సహాయ నిరాకరణ ధోరణిని చూపేవారు. రాఘవయ్య గారు అనైతికంగా సంపాదించకపోవడం వలన, తమకు మంచి ఆస్తి, డబ్బు ఇవ్వలేదన్న అసంతృప్తి రాహుల్‌లో బలంగా ఉండేది. అతను తరచూ ఆ విషయాలను సుధా ముందు ప్రస్తావించి, తల్లిదండ్రులను దూరం పెట్టేలా ప్రోత్సహించేవాడు. "మీ నాన్నకు తెలివుంటే ఎందుకు గుమాస్తాగా చనిపోయే జీతానికి పనిచేసేవాడు? మాకు ఆస్తి ఇవ్వడానికి కూడా సరిగా సంపాదించలేదు," అంటూ అగౌరవంగా మాట్లాడేవాడు. అల్లుడి మాటలకు సుధా కూడా క్రమంగా ప్రభావితమై, తల్లిదండ్రులను దూరం పెట్టడం మొదలుపెట్టింది.

ఆ పక్షవాతంతో, మాట్లాడలేని స్థితిలో ఉన్న రుక్మిణి పరిస్థితి మరింత దయనీయంగా మారింది. తమ బిడ్డలు ఎంతో కష్టపడి పెంచిన తల్లిదండ్రులను నిర్లక్ష్యం చేస్తుంటే, ఆమె శరీరం కదలకుండానే లోలోపల తీవ్ర వేదన అనుభవించింది. రాఘవయ్య గారు ఆమెను చూసి కన్నీరు పెట్టుకున్నారు, కానీ ఏమీ మాట్లాడలేకపోయారు. ఆ ఇల్లు నిశ్శబ్దపు కన్నీటితో నిండిపోయింది. కొద్దికాలానికే, రుక్మిణి దేవి శాశ్వతంగా కన్నుమూసింది. ఆమె మరణం తరువాత, పిల్లలు ముగ్గురూ వచ్చారు, అంత్యక్రియలు జరిపారు, కానీ వారి వ్యవహారంలో విధి నిర్వహణ మాత్రమే కనిపించింది, నిజమైన బాధ కన్పించలేదు. తల్లి మరణించిన తర్వాత, రాఘవయ్య గారు పూర్తిగా ఒంటరిగా మిగిలిపోయారు. తన ఆశయాల కోసం, ఆదర్శాల కోసం జీవితాన్ని త్యాగం చేస్తే, ఆ ఆదర్శాలే ఇప్పుడు తనను ఒంటరిగా చేశాయని ఆయనకు అర్థమైంది.

రుక్మిణి దేవి మరణానంతరం, రాఘవయ్య గారు ఆ శూన్యంలో మౌనంగా ఉండిపోయారు. సరిగ్గా అదే సమయంలో, విదేశాలలో స్థిరపడిన కుమారులు ఒక్కొక్కరుగా తమ వ్యక్తిగత నిర్ణయాలను రాఘవయ్య గారికి ఫోన్ ద్వారా తెలియజేశారు. మొదట, పెద్ద కుమారుడు రవి ఫోన్ చేసి, తాను తన సహోద్యోగిని పెళ్లి చేసుకోబోతున్నానని ప్రకటించాడు. "నాన్నా, ఆమె మహారాష్ట్రకు చెందిన అమ్మాయి. ఇక్కడే, నా కంపెనీలో పనిచేస్తుంది. వచ్చే నెలలోనే పెళ్లి" అని రవి మాటల్లో ఉత్సాహం ధ్వనించింది. సాంప్రదాయ కుటుంబంలో పెరిగిన రాఘవయ్య గారు మొదట కాస్త కంగారు పడినా, "సంతోషం నాయనా, మీ ఇద్దరూ సుఖంగా ఉండండి," అని ఆశీర్వదించారు.

ఆ సంఘటన జరిగి ఒక సంవత్సరం కూడా గడవకముందే, చిన్న కుమారుడు కిరణ్ ఫోన్ చేశాడు. అతడి మాటల్లో స్పష్టమైన నిశ్చయం ఉంది. "నాన్నా, నేను ఒక జర్మన్ అమ్మాయితో సహజీవన సంబంధంలో ఉన్నాను. మేము పెళ్లి చేసుకోకుండా, ఇద్దరం కలిసి జీవిస్తున్నాం. మా బంధం మీకు కొత్తగా అనిపించవచ్చు, కానీ ఇక్కడ ఇదే సాధారణం," అని కిరణ్ వివరించాడు. ఆ మాట వినగానే రాఘవయ్య గారు నిశ్చేష్టులయ్యారు. సంప్రదాయాలు, కట్టుబాట్లకు ఎంతో విలువనిచ్చే ఆయనకు, కొడుకుల ఈ నిర్ణయాలు ఆధునిక పోకడల వైపు తమ బంధాన్ని తెలియజేశాయి. కొడుకుల అనుమతి, ఆశీర్వాదం కంటే, వారి వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకే పిల్లలు ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చారని స్పష్టమైంది. ఈ వరుస సంఘటనలు రాఘవయ్య గారిని మరింతగా ఒంటరితనంలోకి నెట్టాయి.

అయితే, రాఘవయ్య గారు అంత తేలికగా కుంగిపోయే రకం కాదు. రుక్మిణి మరణం ఆయనకు ఒక కొత్త శక్తిని ఇచ్చింది. ఆయన మౌనంగా తమ బిడ్డలందరికీ వీడ్కోలు చెప్పారు. "మీ జీవితాలు మీవి, నా జీవితం నాది," అని దృఢంగా నిర్ణయించుకున్నారు. రాఘవయ్య గారు ఆ వయసులో కూడా దృఢ నిశ్చయం తీసుకున్నారు. తాను రిటైర్ అయినప్పటికీ, వృద్ధాప్యం శాపం కాదని, ఒక కొత్త అవకాశం అని నిరూపించాలని సంకల్పించారు. ఆయన రిటైర్ అయిన వెంటనే, తన చిన్న మొత్తంలో ఉన్న పింఛనుపై ఆధారపడకుండా, తన అనుభవాన్ని ఉపయోగించుకోవడానికి పార్ట్‌టైమ్ ఉద్యోగంలో చేరారు. సాయంత్రం వేళల్లో పేద విద్యార్థులకు చదువు చెప్పడం మొదలుపెట్టారు.

రుక్మిణి దేవి మరణం తరువాత, పిల్లల నిర్లక్ష్యం మరియు అల్లుడి అవమానాల మధ్య రాఘవయ్య గారు పూర్తిగా ఒంటరిగా మిగిలారు. ఈ ఒంటరితనాన్ని ఆయన శాశ్వతమైన శూన్యంగా భావించలేదు. తన సంపాదించిన ఉత్తమ విలువలు, ఆదర్శాలే తన నిజమైన ఆస్తి అని ఆయన గుర్తించారు. తన మానసిక శక్తిని కోల్పోకుండా, ఉదయాన్నే యోగా, ధ్యానం చేస్తూ శరీరాన్ని, మనస్సును దృఢంగా ఉంచుకున్నారు. తాను రిటైర్ అయినప్పటికీ, వెంటనే పార్ట్‌టైమ్ ఉద్యోగంలో చేరి, ఆర్థికంగా ఎవరిపైనా ఆధారపడకుండా స్వయంసమృద్ధి సాధించారు. సాయంకాలం వేళల్లో పేద పిల్లలకు ఉచితంగా చదువు చెప్పడం, వారాంతాల్లో దగ్గరలోని దేవాలయాల్లో భక్తి పాటల బృందంలో చేరి సేవలు చేయడం ద్వారా ఆయన తమ సమయాన్ని గడిపేవారు. ఈ నిరంతర చురుకుదనం ఆయనను శారీరకంగా, మానసికముగా ఆరోగ్యంగా ఉంచింది. ఆయన తన జీవితం ద్వారా ఇచ్చిన సందేశం శక్తివంతమైనది: "శరీరం సహకరించినంత కాలం, మానసికంగా గానీ, శారీరకంగా గానీ ఇతరులపై ఆధారపడకూడదు. ప్రపంచంలో ఎవరూ ఒంటరి కాదు; మనం చేసే మంచి పనులు, మనం పంచుకునే జ్ఞానమే మనకు తోడు. ఎవరి కోసం మనం వేచి చూసినా, అది నిరాశే మిగులుస్తుంది. మనమే మనకు తోడుగా నిలబడాలి," అంటూ తన జీవితాన్ని నిరంతరం ఒక త్యాగమయ సేవగా మార్చుకున్నారు.

ఈ క్రమంలో, ఆయన సొంతంగా 'జ్ఞాన జ్యోతి' అనే చిన్న గ్రంథాలయాన్ని కూడా స్థాపించారు. అక్కడ ఆయన ఉచితంగా వార్తా పత్రికలు చదివే అవకాశం కల్పించడం ద్వారా, వృద్ధులు, విద్యార్థులు ప్రపంచ జ్ఞానాన్ని పెంచుకోవడానికి తోడ్పడ్డారు. అంతేకాక, ఆయన తన అనుభవంతో స్థానిక సహకార సంఘానికి ఉచితంగా ఆర్థిక సలహాదారుగా సేవలు అందించారు. యువతరం ధనాన్ని ఎలా పొదుపు చేయాలో, తప్పుడు పెట్టుబడుల నుంచి ఎలా దూరంగా ఉండాలో వివరించేవారు. ఆయన చుట్టూ ఉన్న ప్రజలకు ఆయన ఒక నిస్వార్థ గురువుగా, నిత్య చైతన్యమూర్తిగా మారిపోయారు. ఈ సామాజిక సేవకు అదనంగా, రాఘవయ్య గారు ప్రతి వారాంతంలో, ఎలాంటి అలసట లేకుండా, దగ్గరలోని మురికివాడలను సందర్శించేవారు. అక్కడ ఉన్న నిరుపేద పిల్లలకు, వయోజనులకు అక్షరాలు, ప్రాథమిక గణితం నేర్పేవారు. పిల్లల చదువు కోసం ఆయన తన ఉద్యోగ విరమణ ధనాన్ని సైతం వెచ్చించారు.

ఆయన జీవితంలో అత్యంత ఉదాత్తమైన త్యాగం మరొకటి ఉంది. ఆయన నిస్సహాయ మృతదేహాలకు అంత్యక్రియలు నిర్వహించే ఒక ధార్మిక సంస్థలో భాగమయ్యారు. బంధువులు లేని అనాథ మృతదేహాలకు హిందూ సంప్రదాయం ప్రకారం దహన సంస్కారాలు నిర్వహించే ఈ సేవలో ఆయన చురుకుగా పాల్గొన్నారు. వేదాల ప్రకారం, "బంధువులు లేని జీవులకు కర్మకాండలు చేయడం, అశ్వమేధ యాగం చేసినంత పుణ్యఫలాన్ని ఇస్తుందని" ఆయన నమ్మేవారు. ఇతరుల కోసం తన సొంత ఆశయాలను, అవసరాలను త్యాగం చేసిన ఆయన, చివరికి అనాథ శవాలకు సైతం కర్మలు నిర్వహించి, వారి పరలోక యాత్రకు సాయం చేసే మహత్తర సేవలో మునిగిపోయారు. ఆయన చుట్టూ ఉన్న ప్రజలకు ఆయన ఒక నిస్వార్థ గురువుగా, నిత్య చైతన్యమూర్తిగా మారిపోయారు.

ఆయన జీవితం మళ్లీ చాలా బిజీగా, చురుకుగా మారింది. ఆయన చుట్టూ ఇప్పుడు అంతులేని సామాజిక కార్యకలాపాలు, విద్యార్థులు, భక్తి మాత్రమే ఉన్నాయి. ఆరోగ్యం సహకరించకపోయినా, ఆయన వ్యతిరేక పరిస్థితులను ఎదుర్కొని, నిత్యం ఉల్లాసంగా, ఉత్సాహంగా జీవించారు. ఆయన జీవితం ఆ చుట్టుపక్కల వారికి ఆదర్శంగా నిలిచింది. "వయస్సు అనేది కేవలం ఒక సంఖ్య మాత్రమే, ఆత్మకు కాదు" అని ఆయన నిరూపించారు. ఆయన ముఖంలో ఎప్పుడూ ప్రశాంతత, సంతృప్తి ఉండేవి, ఎందుకంటే ఆయన ఏనాడూ తప్పు చేయలేదు. మానసిక ఆధారపడటం అనేది నెమ్మదిగా మన ఆత్మశక్తిని హరించే విషాదకరమైన బంధనం. ఇతరులపై ఆధారపడి జీవించడం, మన అస్తిత్వానికి మనమే సమాధి కట్టినట్లు. ఈ ప్రపంచంలో ఎవరూ నిజంగా ఒంటరి కారు. మన అంతరంగంలో ఉన్న ఆత్మబలాన్ని, మనల్ని నిరంతరం నడిపించే నిజమైన స్వాతంత్ర్యాన్ని గుర్తించాలి.

ప్రతి మనిషి తనదైన లక్ష్యంతో, పోరాటంతో ఈ సృష్టిలో భాగమయ్యాడు. మనల్ని సృష్టించిన ఆ పరమాత్మ – పక్షులకు గూడు, పశువులకు ఆహారం ఎలా సమకూరుస్తున్నాడో, అలాగే మనకూ అవసరమైన శక్తిని, మార్గాన్ని తప్పక చూపిస్తాడు. భయాన్ని వదిలి, ధైర్యాన్ని కూడదీసుకుని, ఎవరిపైనా ఆధారపడకుండా స్వతంత్రంగా జీవించడానికి మనం సిద్ధపడినప్పుడే, దైవ సంకల్పం మనకు సహకరిస్తుంది. మనకు మనం తోడుగా నిలిచినప్పుడే, ఈ జీవితం ఒక వరం అవుతుంది. అలా ఐదు సంవత్సరాలు గడిచాయి. డెబ్బై ఐదేళ్ల వయసు వచ్చేసరికి, ఒక తోడు అవసరం అని ఆయనకు అనిపించింది. కేవలం తన వ్యక్తిగత అవసరాల కోసం మరియు ఆశ్రమ వాతావరణంలో తన సామాజిక కార్యకలాపాలను కొనసాగించడం కోసం ఆయన ఈ వృద్ధాశ్రమాన్ని ఎంచుకున్నారు. ఇక్కడ కూడా ఆయన ఖాళీగా ఉండకుండా, ఆశ్రమ నివాసులకు, అనాథ పిల్లలకు తన అనుభవాన్ని, జ్ఞానాన్ని పంచుతూ, సత్సంగ్ నిర్వహిస్తూ బిజీగా ఉన్నారు. ఈ ఆశ్రమంలో చేరినప్పటి నుంచి ఆయన అపారమైన ఆనందంతో, సంతృప్తితో జీవిస్తున్నారు. ఆ రోజు ఆయన 80వ పుట్టినరోజును జరుపుకొని, ఎప్పటిలాగే గదిలోకి వెళ్లి, గత జీవితాన్ని నెమరువేసుకోవడం మొదలుపెట్టారు.

ఒక రోజు, ఆ వృద్ధాశ్రమం నివాసులలో ఒకరి కుమారుడు, ప్రముఖ పత్రికలో పనిచేసే ఒక విలేఖరి, తన పనిమీద అక్కడికి వచ్చాడు. ఆశ్రమంలోని వాతావరణం, ముఖ్యంగా 80 ఏళ్ల వయసులో రాఘవయ్య గారు చూపే అద్భుతమైన ఉత్సాహం, ఆయన నిర్వహించే సత్సంగ్ గురించి విని, ఆయనను ప్రత్యేకంగా ఇంటర్వ్యూ చేశాడు. రాఘవయ్య గారు తమ నిస్వార్థ జీవితం, రుక్మిణిపై ప్రేమ, పిల్లల నిర్లక్ష్యం, నిజాయితీ కోసం చేసిన పోరాటం మరియు స్వయంసమృద్ధి గురించి ఏదీ దాచకుండా, ఉన్నది ఉన్నట్టు వివరించారు. ఆ విలేఖరి రాఘవయ్య గారి కథనాన్ని "త్యాగమూర్తి కథ: 80 ఏళ్లలో వృద్ధాప్యం ఒక వరం" అనే శీర్షికతో తన పత్రికలో ప్రచురించాడు. ఆ కథనం క్షణాల్లో సంచలనం సృష్టించింది. సామాజిక మాధ్యమాలలో ఆ నిజాయితీ కథనం విపరీతంగా వైరల్ అయింది, దేశవ్యాప్తంగా ప్రజల హృదయాలను కదిలించింది.

ఈ విషయం గురించి తెలుసుకున్న జిల్లా కలెక్టర్, స్వయంగా ఆశ్రమాన్ని సందర్శించారు. రాఘవయ్య గారి నిజాయితీ, నిస్వార్థ సేవ గురించి మెచ్చుకుంటూ, ఆయనను ఘనంగా సన్మానించారు. ఆ వెంటనే, రాఘవయ్య గారికి జీవితాంతం అవసరమయ్యే అన్ని వైద్య, ఆర్థిక సహాయాలు అందించాలని, ఆయన బతికి ఉన్నంత కాలం ఎలాంటి కొరత లేకుండా చూసుకోవాలని ఉత్తర్వులు  జారీ చేశారు. ఒక సామాన్య గుమాస్తా నిజాయితీ చివరకు ప్రభుత్వ గౌరవాన్ని పొందింది.

సమాప్తం

***

Ch. ప్రతాప్ గారి కొన్ని ఇతర రచనలు( కథ పేరు పైన క్లిక్ చేయండి.):

అరుణోదయం

ఆత్మ న్యూనత

అమ్మ

పరోపకారం ఇదం శరీరం

తనదాక వస్తే కానీ

మానవ సేవే...మాధవ సేవ

కుక్క తెలివి

Ch. ప్రతాప్ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు

 ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

విజయదశమి 2026 కథల పోటీల వివరాల కోసం

 ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

  ఉగాది షడ్రుచుల కథల పోటీల వివరాల కోసం

 ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.

మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.

లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.

మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.

దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).

మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.

https://www.facebook.com/ManaTeluguKathaluDotCom

గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.

రచయిత పరిచయం: https://www.manatelugukathalu.com/profile/pratap

నేను వృత్తిరీత్యా ఒక సివిల్ ఇంజనీర్‌ అయినప్పటికీ, నా నిజమైన ఆసక్తి, నా జీవనసారం సాహిత్యానికే అంకితం. తెలుగు పుస్తకాల సువాసన నా జీవితంలో 1984 నుంచే పరిమళించింది. అప్పటి నుంచి పఠనం నా అలవాటుగా కాక, నా జీవనశైలిగా మారింది. పుస్తకాలు నా మనసును తీర్చిదిద్దాయి, ఆ పఠనమే క్రమంగా రచనగా రూపాంతరం చెందింది. ఆలోచనల రూపం, అనుభవాల ప్రతిబింబం, హృదయానికి స్వరం — అదే నా రచన.

ఆధ్యాత్మికత, మానవ సంబంధాల లోతులు, సామాజిక స్పృహ, ప్రజాసేవ పట్ల నాలో ఉన్న మమకారం ప్రతి రచనలోనూ ప్రతిఫలిస్తుంది. నేను రాసే ప్రతి వాక్యం పాఠకునితో చేసే ఒక మౌన సంభాషణ. నా కలం కేవలం అక్షరాలు కాదు; అది జీవనాన్ని గ్రహించే ఒక మార్గం.

ఇప్పటివరకు నేను రచించినవి రెండు వందలకుపైగా కథలు, ఐదు నవలలు, రెండు వేల వ్యాసాలు. ఇవి పలు దిన, వార, మాస పత్రికలలో, అలాగే డిజిటల్ వేదికలలో వెలువడి విభిన్న వయస్సుల పాఠకులను చేరాయి. ప్రతి రచన నా అనుభవాల సారాన్ని పాఠకుని మనసుతో కలిపే ఒక మాధ్యమంగా నిలిచింది.

సాహిత్యం నాకు హాబీ కాదు — అది నా జీవిత యానం. కొత్త ఆలోచనలను అన్వేషించడం, తెలుగు భాషా సౌందర్యాన్ని కొత్త రూపాల్లో వ్యక్తపరచడం, సమాజానికి ఉపయోగపడే మార్గాలను వెతకడం — ఇవే నా సాహిత్య సాధనకు మూలాధారం. రచన ద్వారా మనసులను మేల్కొలపడం, మనసుల్లో విలువల జ్యోతిని వెలిగించడం నా నిశ్చయం.

ఇటీవల నా కృషికి గాను ఒక ప్రముఖ సంస్థ గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేయడం నా జీవితంలో ఒక విశిష్ట ఘట్టం. అది కేవలం గుర్తింపే కాదు, మరింత బాధ్యతను జోడించిన ప్రేరణ.

మన పురాణాలు, ఉపనిషత్తులు, వేద వాక్యాలలో దాగి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని ఆధునిక పాఠకులకు అందించడం, వాటి సారాన్ని సమాజానికి చేరవేయడం నా సాహిత్య లక్ష్యం. ఆ దిశగా ప్రతి రచన ఒక నూతన యత్నం, ఒక అంతర్ముఖ ప్రయాణం.

సాహిత్యం నా కోసం కేవలం అభిరుచి కాదు; అది నా ఆత్మ స్వరూపం. నా కలం నా ఆలోచనలకు శ్వాస, నా రచన నా జీవితయానం.

అహల్యా శాపవిమోచనం కథ, Telugu mythological story, Ahalya story Telugu, Ch. ప్రతాప్