ఒక్క ఆలోచన
Okka Aalochana - Telugu Inspirational Story | Varalakshmi Yanamandra
ఒక్క ఆలోచన - తెలుగు ప్రేరణాత్మక కథ | వరలక్ష్మి యనమండ్ర
Published in manatelugukathalu.com on 26/09/2026
కరువు కారణంగా నీటి కోసం అల్లాడుతున్న కృష్ణాపురం గ్రామానికి మేఘన ఒక కొత్త ఆశను తీసుకొచ్చింది. “వర్షాన్ని రప్పించలేం... కానీ వచ్చిన వర్షాన్ని పదిలంగా కాపాడుకోవచ్చు” అనే సందేశమే ఈ కథ సారాంశం.
కాలానికి ఏమైందో... ఒక్క పెద్ద వర్షమూ కురవలేదు. మూడేళ్లుగా ఇదే మాట రాయలసీమ కృష్ణాపురం గ్రామంలో ప్రతి నోటా వినిపిస్తోంది. బావులు ఎండిపోయాయి, చెరువు నేలంతా బీటలు వారి, పగుళ్లలో ఎండు గడ్డిపరకలు మిగిలాయి.
ఊరి పెద్ద రామయ్య తాత రోజూ పొద్దున్నే ఆకాశం వైపు చూస్తూ నిట్టూరుస్తాడు.
"తాతా, ఇవాళ కూడా మేఘం లేదు కదా!" మనవడు చిన్ని అడిగాడు, పాఠశాలకు వెళ్తూ.
"ఏం చేస్తాం రా... వరుణుడు కరుణించడం లేదు" అని రామయ్య తాత దీర్ఘంగా నిట్టూర్చాడు.
ఇంతలో ఊళ్లోకి వచ్చింది ఒక అమ్మాయి, కొత్త మనిషిలా.
నిజానికి పాత మనిషే... రామయ్య తాత మనవరాలు మేఘన, వ్యవసాయ కళాశాలలో చదువు పూర్తి చేసుకుని తిరిగి వచ్చింది. పేరుకు తగ్గట్టే ఆమె మనసంతా మేఘంలా చల్లదనం నింపుకుని ఉంటుంది.
"తాతా, ఏంటి ఇంత దిగులుగా ఉన్నావు?" మేఘన బండి దిగుతూనే అడిగింది.
"ఏం చెప్పమంటావు తల్లీ... మా తాతముత్తాతల కాలం నుండి ఈ ఊళ్లో వానలు బాగా కురిసేవి. ఇప్పుడు చూడు, పంటలు ఎండిపోతున్నాయి, పశువులకు నీళ్లు లేవు, జనం వలస పోతున్నారు" అన్నాడు తాత బాధగా.
మేఘన కళ్లలో ఏదో దృఢసంకల్పం మెరిసింది. "తాతా, వర్షం రాకపోతే ఏం? మనమే వర్షాన్ని నిల్వ చేసుకోవడం నేర్చుకోవాలి కదా!"
"అదెలా తల్లీ? మనం దేవుడిని కాదు కదా, వర్షం కురిపించడానికి!" తాత ఆశ్చర్యంగా అడిగాడు.
"దేవుడు కాకపోయినా, మనం బుద్ధిమంతులం కదా తాతా. మన పెద్దలు ఏం చేసేవారో తెలుసా—ప్రతి ఊరిలో చెరువులు, కుంటలు, ఇంకుడు గుంతలు ఉండేవి.
వాన పడితే ఆ నీరంతా వృథాగా పోకుండా భూమిలోకి ఇంకేలా చేసేవారు. మనం ఆ పద్ధతిని మర్చిపోయాం" మేఘన వివరించింది.
ఆ రాత్రి పంచాయితీ సమావేశం ఏర్పాటైంది. ఊరి పెద్దలంతా చెట్టు కింద చేరారు. మేఘన లేచి నిలబడింది.
"అందరికీ నమస్కారం. నేను ఒక ఆలోచన తీసుకొచ్చాను. వర్షం కోసం ఎదురుచూస్తూ కూర్చుంటే మన బతుకులు ఇలాగే మిగిలిపోతాయి. కానీ మనం చేయగలిగింది చాలా ఉంది" అంది మేఘన ఆత్మవిశ్వాసంతో.
వెంకటరత్నం అనే మధ్యవయస్కుడు వెటకారంగా నవ్వాడు. "అమ్మాయ్, నువ్వు చదువుకున్నదానివి కదా, పుస్తకాల్లో రాసుంటుంది కదా అని అలా మాట్లాడుతున్నావు.
ఇక్కడ నేల ఎండిపోయింది. దీన్ని బాగు చేయడం మన వల్ల కాదు."
మేఘన చిరునవ్వుతో సమాధానమిచ్చింది. "అంకుల్, నేను పుస్తకాల్లో చదివింది నిజమే. కానీ పక్క జిల్లాలో ఒక ఊరు ఇలాంటి కరువునే ఎదుర్కొంది.
వాళ్లు ఏం చేశారో తెలుసా? వానాకాలం రాకముందే ఊరంతా కలిసి ఇంకుడు గుంతలు తవ్వారు, పాత చెరువును బాగు చేశారు, కొండవాలుల్లో చిన్న చిన్న కట్టలు కట్టారు.
ఒక్క వాన పడితే చాలు, ఆ నీరంతా భూమిలో ఇంకిపోయేలా ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. రెండేళ్లలో వాళ్ల బావుల్లో నీళ్లు పైకి వచ్చాయి."
అందరూ ఒకరి మొహాలు ఒకరు చూసుకున్నారు. రామయ్య తాత నెమ్మదిగా లేచాడు.
"నా చిన్నప్పుడు మా నాన్న చెప్పేవాడు...'నేల తల్లి దాహం తీర్చకుండా, ఆమె నుండి ఏమీ ఆశించకూడదు' అని. మనం ఇన్నాళ్లూ తీసుకోవడమే తప్ప, తిరిగివ్వడం మర్చిపోయాం. ఈ పిల్ల చెప్పేది నిజమే. ప్రయత్నించి చూద్దాం" అన్నాడు గంభీరంగా.
వెంకటరత్నం ఇంకా సందేహంగానే ఉన్నాడు. "సరే, ప్రయత్నిద్దాం అందరం. కానీ డబ్బు సంగతి ఏంటి? ఇదంతా చేయాలంటే ఖర్చవుతుంది కదా."
"అంకుల్, ప్రభుత్వం వారి ఉపాధి హామీ పథకం ఉంది కదా. దాని కింద మనం చెరువులు, కుంటల పని చేయించుకోవచ్చు. పైగా ఇది మన శ్రమే, మనం అందరం కలిసి చేస్తే ఖర్చు కూడా తక్కువే" మేఘన వివరించింది.
ఆ మరుసటి రోజు నుండే పని మొదలైంది. మొదట్లో కొందరికి నమ్మకం లేకపోయినా, మేఘన ఉత్సాహం చూసి క్రమంగా ఊరు ఊరంతా కదిలింది. యువకులు గునపాలు పట్టుకున్నారు, మహిళలు మట్టి తట్టలు మోశారు, పిల్లలు కూడా చిన్న చిన్న సాయాలు చేశారు.
చిన్ని కూడా బడి అయిపోయాక వచ్చి రాళ్లు ఏరడంలో సాయపడేవాడు.
"అక్కా, ఇలా చేస్తే నిజంగా వర్షం వస్తుందా?" చిన్ని అమాయకంగా అడిగాడు.
మేఘన అతని తలపై చెయ్యి వేసి నవ్వింది. "వర్షాన్ని మనం రప్పించలేం చిన్నీ. కానీ వర్షం వచ్చినప్పుడు దాన్ని పట్టుకోవడం, దాచడం మనం చేయవచ్చు.
అదే అసలైన తెలివి."
మూడు నెలల కష్టం తర్వాత, ఊరి చుట్టూ ఇంకుడు గుంతలు, పాత చెరువు మరమ్మతు, కొండవాలుల్లో అడ్డుకట్టలు సిద్ధమయ్యాయి. అందరి కళ్లలో ఏదో కొత్త ఆశ మెరిసింది.
జూన్ నెల వచ్చింది. ఆకాశంలో మేఘాలు కమ్ముకున్నాయి. మెల్లగా చినుకులు మొదలయ్యాయి. అది చూసి ఊరు ఊరంతా సంబరపడింది.
"వర్షం! వర్షం వచ్చింది!" పిల్లలు కేరింతలు కొట్టారు.
ఈసారి వర్షం ఎక్కువసేపు కురవలేదు, కేవలం రెండు గంటలే. కానీ ఆ నీరంతా వృథాగా పారిపోకుండా, కొత్తగా తవ్విన గుంతల్లోకి, చెరువులోకి చేరింది.
వెంకటరత్నం ఆశ్చర్యంగా చెరువు వైపు చూశాడు—నీరు నిలుస్తోంది!
"మేఘనా..." అతని గొంతు వణికింది. "నిజంగా పని చేసింది తల్లీ నువ్వు ఇచ్చిన సలహా. నేను నిన్ను తప్పుగా అంచనా వేశాను తల్లీ. క్షమించు."
మేఘన అతని చేతులు పట్టుకుంది. "అంకుల్, తప్పు ఎవరిదీ కాదు. మనం అందరం కలిసి నేర్చుకున్నాం, అంతే."
రామయ్య తాత చెరువు గట్టున కూర్చుని నీటిని చూస్తూ కళ్లనీళ్లు పెట్టుకున్నాడు.
"నా మనవరాలు... ఈ ఊరికి వెలుగు తెచ్చింది" అని గొణుక్కున్నాడు.
రెండేళ్ల తర్వాత కృష్ణాపురం మారిపోయింది. బావుల్లో నీటిమట్టం పెరిగింది, పంటలు పచ్చగా కళకళలాడాయి, వలస వెళ్లిన వారు కూడా తిరిగి వచ్చారు. చిన్ని ఇప్పుడు పెద్దయ్యి, తానే స్వయంగా చిన్న ఇంకుడు గుంతలు తవ్వడం నేర్చుకున్నాడు.
ఒక సాయంత్రం, పచ్చని పొలాల మధ్య నడుస్తూ మేఘన తాతతో అంది, "తాతా, వర్షం కోసం ఎదురుచూసే బదులు, వర్షాన్ని స్వాగతించడానికి సిద్ధపడాలి. అదే అసలైన పాఠం."
తాత ఆమె తలపై ముద్దు పెట్టుకుంటూ నవ్వాడు. "నిజమే తల్లీ. ప్రకృతి ఇచ్చేది కొద్దిగానే అయినా, దాన్ని పదిలంగా కాపాడుకోవడం మన బాధ్యత. ఆ బాధ్యతను మరిచిన రోజే మనకు కరువు వస్తుంది."
దూరంగా ఆకాశంలో మరో మేఘం కమ్ముకుంటోంది. ఈసారి ఆ ఊరు భయపడలేదు, ఎదురుచూసింది—ఆనందంగా, సిద్ధంగా!
వరలక్ష్మి యనమండ్ర ✒️
***
వరలక్ష్మి యనమండ్ర గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
మేము నిర్వహించే వివిధ పోటీలలో రచయితలకు బహుమతులు అందించడంలో భాగస్వాములు కావాలనుకునే వారు వివరాల కోసం story@manatelugukathalu.com కి మెయిల్ చెయ్యండి.
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
పరిచయం: వరలక్ష్మి యనమండ్ర
పేరు: శ్రీమతి వరలక్ష్మి యనమండ్ర
కలం పేరు: లేదు
స్వస్థలం: అద్దంకి,ప్రకాశం జిల్లా
ప్రస్తుత నివాసం: హైదరాబాద్
వృత్తి: విశ్రాంత ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయిని
విద్యార్హత: యం.ఏ., బి.ఎడ్.
ప్రచురిత రచనలు / పుస్తకాలు: 6 పుస్తకాలు
1. భారత వాణి (బాల సాహిత్యం, బాల పంచపదులు సంపుటి)
2. వరాల వీరితోట (వంద కవితల సంపుటి)
3. వరాల గోరుముద్దలు (బాలసాహిత్యం, బాలగేయాల సంపుటి)
తెలుగు యూనివర్సిటీ వారు ఈ పుస్తకానికి పదివేల రూపాయల నగదు పారితోషకం ఇచ్చారు. గిడుగు రామ్మూర్తి పంతులు గారి పురస్కారం ఈ పుస్తకానికి దక్కింది.
కొనిరెడ్డి ఫౌండేషన్ వారి జాతీయ పురస్కారం
4. శ్రీ కృష్ణపదులు(200 ఇష్టపదుల సంపుటి)
5. మిఠాయి పొట్లం (బాల సాహిత్యం,బాలగేయాల సంపుటి)
6. యనమండ్ర మౌక్తికాలు (పాఠశాల విద్యార్థుల కొరకు నీతి పద్య మాలిక)
(400 ఆటవెలది పద్య సంపుటీ)
7. అమ్మమ్మ కథలు (బాల సాహిత్యం, బాలల కథలు)
అనేక సంకలనాలలో నా కవితలు ప్రచురితమయ్యాయి.
పొందిన పురస్కారాలు / సత్కారాలు: వివిధ సమూహాల నుండి పలు పురస్కారాలు, సత్కారాలు, బిరుదులు
కొన్ని సమూహాలను నిర్వహణ, కొన్ని సమూహాలలో సమీక్షణం
యనమండ్ర సాహితీ వేదిక .. వ్యవస్థాపక అధ్యక్షురాలను
నేను వ్రాయుచున్న ప్రక్రియలు: వచన కవితలు, బాల గేయాలు,బాలల కథలు , పెద్దల కథలు, పద్యాలు, రుబాయిలు, అష్టాక్షరి గీతికలు, యశోదమ్మ పదాలు(రూపకర్తను), మధురిమలు, చిమ్నీలు, హరివిల్లులు, మణిపూసలు, పంచపదులు, సున్నితాలు, అష్టాక్షరీ గీతాలు, గజల్స్, గేయాలు,పాటలు, అనేక లఘు ప్రక్రిలు వ్రాస్తున్నాను.
ఇష్టాలు: సాహిత్య పఠనం, లేఖనం, పెన్సిల్ డ్రాయింగ్స్, తోటపని మొదలగునవి.
జీవితాశయం: చేతనైనంత సాయం చేయటం.
Comments