భయం సహజమే… కానీ!
- Dr. Krishna Kumar Vepakomma
- 4 hours ago
- 3 min read
ఫోబియా, భయం, ఫోబియా అంటే ఏమిటి, Anxiety Disorder, మానసిక ఆరోగ్యం, CBT, ఎక్స్పోజర్ థెరపీ, ఫోబియా లక్షణాలు, ఫోబియా చికిత్స, ఆరోగ్య చిట్కాలు, డా. కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ, తెలుగు ఆరోగ్య వ్యాసం, Mental Health Telugu, Psychological Health, Health Awareness
Bhayam Sahajame Kaani - Telugu Inspirational Article | Dr. Krishna Kumar Vepepakomma
భయం సహజమే… కానీ! - తెలుగు ప్రేరణాత్మక వ్యాసం | డా. కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ
Published in manatelugukathalu.com on 15/07/2026
మనలో ప్రతి ఒక్కరికీ ఏదో ఒక సమయంలో భయం కలుగుతుంది. కానీ అదే భయం మన దైనందిన జీవితాన్ని నియంత్రించడం ప్రారంభిస్తే అది సాధారణ భయం కాదు—ఫోబియా కావచ్చు. ఈ వ్యాసంలో ఫోబియా అంటే ఏమిటి, అది ఎలా అభివృద్ధి చెందుతుంది, దాని లక్షణాలు, రకాలు, చికిత్స విధానాలు వంటి ముఖ్యమైన విషయాలను తెలుసుకుందాం.
భయం ప్రతి మనిషి జీవితంలో సహజమైన భావోద్వేగం. ప్రమాదాన్ని గుర్తించి మనల్ని అప్రమత్తం చేయడంలో అది ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. అయితే, నిజంగా ప్రమాదం లేని పరిస్థితుల్లో కూడా ఒక వస్తువు, పరిస్థితి, ప్రదేశం, జంతువు లేదా కార్యకలాపం పట్ల అతిగా, అదుపు చేయలేని భయం కలిగి, అది రోజువారీ జీవితాన్ని ప్రభావితం చేస్తే దానిని ఫోబియా అంటారు. ఇది ఆందోళన (Anxiety) సంబంధిత రుగ్మతల్లో ఒకటి.
ఫోబియా ఉన్నవారు తమకు భయం కలిగించే పరిస్థితులను సాధ్యమైనంత వరకు దూరంగా ఉంచేందుకు ప్రయత్నిస్తారు. కానీ వాటిని ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చినప్పుడు గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, చెమటలు పట్టడం, వణుకు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, తల తిరగడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ఈ భయం కారణంగా చదువు, ఉద్యోగం, కుటుంబ జీవితం, సామాజిక సంబంధాలు వంటి అనేక అంశాలు ప్రభావితమవుతాయి.
ఫోబియా ఒక్కసారిగా ఏర్పడదు. చిన్ననాటి భయానక అనుభవాలు, ప్రమాదకర సంఘటనలు, ఇతరులు భయపడటం చూడడం లేదా ఒక విషయం గురించి పదేపదే ప్రతికూలంగా వినడం వల్ల ఇది అభివృద్ధి చెందవచ్చు. కొన్నిసార్లు కుటుంబ చరిత్ర, జన్యుపరమైన ప్రభావం కూడా దీనికి కారణమవుతుంది. అయితే ఎలాంటి స్పష్టమైన కారణం లేకుండానే కూడా కొందరిలో ఫోబియా కనిపించవచ్చు. ఉదాహరణకు, చిన్నప్పుడు కుక్క కరిచిన వ్యక్తికి తర్వాత కుక్క కనిపించినప్పుడల్లా భయం కలగవచ్చు. అలాగే ఒకసారి ఎలివేటర్లో ఇరుక్కుపోయిన అనుభవం ఉన్నవారు మళ్లీ ఎలివేటర్ ఎక్కడానికి భయపడవచ్చు. అయితే అలాంటి అనుభవం లేకపోయినా కూడా కొందరిలో ఇలాంటి ఫోబియాలు కనిపిస్తాయి.
ఫోబియాలను ప్రధానంగా మూడు రకాలుగా వర్గీకరిస్తారు. ఒక నిర్దిష్ట వస్తువు లేదా పరిస్థితి పట్ల కలిగే స్పెసిఫిక్ ఫోబియా, ఇతరుల మధ్య ఉండడం లేదా మాట్లాడడం పట్ల కలిగే సామాజిక ఆందోళన రుగ్మత, బయట ప్రదేశాలు లేదా సులభంగా బయటపడలేని పరిస్థితుల పట్ల కలిగే అగోరాఫోబియా. వీటిలో స్పెసిఫిక్ ఫోబియాలే ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. ఎత్తులు, జంతువులు, సూదులు, రక్తం, నీరు, విమాన ప్రయాణం వంటి వాటి పట్ల కలిగే భయాలు ఈ కోవలోకి వస్తాయి.
కొన్ని ఫోబియాలు చాలా అరుదుగా కనిపిస్తాయి. వాటిలో ఒమెటాఫోబియా ఒకటి. ఈ సమస్య ఉన్నవారు కళ్లను చూడడం, కంటి సంపర్కం చేయడం లేదా కళ్లకు సంబంధించిన దృశ్యాలను చూడడానికే ఇబ్బంది పడతారు. అలాగే ఫోబోఫోబియా అనే మరో అరుదైన పరిస్థితిలో, “భయపడతానేమో” అనే ఆలోచనే వ్యక్తిలో తీవ్రమైన ఆందోళనను కలిగిస్తుంది.
ఫోబియా ఉన్నవారు భయాన్ని కలిగించే పరిస్థితులను మాత్రమే కాదు, వాటిని గుర్తు చేసే సందర్భాలను కూడా దూరంగా ఉంచడానికి ప్రయత్నిస్తారు. ఈ తప్పించుకునే అలవాటు సమస్యను మరింత పెంచుతుంది. ఉదాహరణకు, సూదులంటే భయం ఉన్నవారు అవసరమైన రక్తపరీక్షలు లేదా చికిత్సలను కూడా వాయిదా వేయవచ్చు. అందుకే ఈ సమస్యను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా సరైన సమయంలో గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం.
అయితే ఫోబియా శాశ్వత సమస్య కాదు. కాగ్నిటివ్ బిహేవియరల్ థెరపీ (CBT), ఎక్స్పోజర్ థెరపీ, శ్వాస వ్యాయామాలు, అవసరమైతే వైద్యుల సూచన మేరకు మందుల సహాయంతో దీన్ని అధిగమించవచ్చు. భయాన్ని అనుభవించడం సహజమే. కానీ అదే భయం మన జీవితాన్ని నియంత్రించడం ప్రారంభిస్తే దాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా నిపుణుల సహాయం తీసుకోవాలి. సరైన చికిత్స, కొంత ఓర్పు, నిరంతర సాధనతో ఫోబియాను అధిగమించి సాధారణ జీవితాన్ని గడపడం పూర్తిగా సాధ్యమే.
———————————
డా. కృష్ణకుమార్ వేపకొమ్మ
***
డా. కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ గారి కొన్ని ఇతర రచనలు:
డా. కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
మేము నిర్వహించే వివిధ పోటీలలో రచయితలకు బహుమతులు అందించడంలో భాగస్వాములు కావాలనుకునే వారు వివరాల కోసం story@manatelugukathalu.com కి మెయిల్ చెయ్యండి.
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx/docs రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత పరిచయం:
నమస్కారం,
నేను డా. వేపకొమ్మ కృష్ణకుమార్, జువాలజీ లో డాక్టరేట్ పొందిన విశ్రాంతి ప్రొఫెసర్; మాజీ ప్రిన్సిపల్. విద్యారంగంలో 30 సంవత్సరాల పైగా అనుభవం కలిగి, పుస్తక రచయిత, పరిశోధక, విద్యా నిపుణుడిగా సేవలందించాను. ప్రస్తుతం పలు ప్రముఖ పత్రికల్లో కాలమిస్టుగా సామాజిక, విద్యా, సమకాలీన అంశాలపై విశ్లేషణాత్మక వ్యాసాలు రాస్తూ ప్రజల్లో చైతన్యం కలిగిస్తున్నాను.
మీ సంస్థలో నా అనుభవాన్ని ఉపయోగించి గుణాత్మక, ఆసక్తికర వ్యాసాలు అందించగలనని తెలియజేయడం నాకు సంతోషంగా ఉంది.
డాక్టర్ కృష్ణ కుమార్ వేపకొమ్మ
ప్రొఫెసర్ & ప్రిన్సిపాల్ (రిటైర్డ్)
వార్తాపత్రిక కాలమిస్ట్
రాజీవ్ నగర్, హైదరాబాద్