మధుర స్మృతులు
- Bugatha Yamuna

- 1 hour ago
- 4 min read

Madhura Smrutulu - Telugu Family Story | Bugatha Yamuna
మధుర స్మృతులు - తెలుగు కుటుంబ కథ | బుగత యమున
Publishes in manatelugukathalu.com on 25/08/2026
పండుగలు అంటే కేవలం కొత్త బట్టలు, బొమ్మలు, సందడి మాత్రమే కాదు.. మన బాల్య జ్ఞాపకాలను, కుటుంబ అనుబంధాలను, మన సంస్కృతిలోని మధురమైన సంప్రదాయాలను గుర్తుచేసే సందర్భాలు కూడా. ఉత్తరాంధ్రలోని సాలూరు ప్రాంతానికి ప్రత్యేకమైన సంబర పోలమాంబ జాతర నేపథ్యంలో సాగిన “మధుర స్మృతులు” కథ కూడా అలాంటి అందమైన జ్ఞాపకాలను మన ముందుకు తీసుకొస్తుంది. పిల్లలు అడిగిన ప్రతి వస్తువును కొనివ్వడం కంటే, దాని వెనుక ఉన్న శ్రమను, సృజనాత్మకతను, విలువను వారికి పరిచయం చేయడం ఎంత గొప్పదో ఈ కథ సున్నితంగా చెబుతుంది.
పద్మ తన చిన్ననాటి జాతర జ్ఞాపకాల నుంచి ప్రేరణ పొంది, తన పిల్లలకు మట్టి బొమ్మలు మరియు కొబ్బరి ఆకులతో వస్తువులు తయారు చేయడం నేర్పిస్తుంది. తల్లిదండ్రుల ప్రేమ, పిల్లల సృజనాత్మకత, పల్లె సంస్కృతి, బాల్య నాస్టాల్జియా కలిసిన ఈ కథ ప్రతి కుటుంబానికీ ఒక చక్కని సందేశాన్ని అందిస్తుంది.
శ్రీనివాస్ తెలంగాణ పోలీసు డిపార్ట్మెంట్లో కానిస్టేబుల్గా విధులు నిర్వర్తిస్తున్నాడు. ఉద్యోగ రీత్యా తెలంగాణలో ఉంటున్నా, అతని మూలాలు, మనసంతా ఉత్తరాంధ్రలోని తన సొంతూరు సాలూరులోనే ఉంటాయి. ప్రతి ఏడాదీ సంక్రాంతి పండుగకు భార్యాపిల్లలతో కలిసి సొంతూరికి వెళ్లడం అతనికి ఆనవాయితీ. పండుగకు వెళ్లడమే కాదు, పండుగ రెండో రోజు (కనుమ నాడు) అక్కడికి చేరుకుని, కనీసం పది రోజుల పాటు సాలూరులోనే ఉండి రావడం వాళ్ల కుటుంబానికి అలవాటు.
అలా పది రోజులు ఉండి రావడానికి ఓ బలమైన కారణం ఉంది. అదే ఉత్తరాంధ్ర ఆరాధ్య దైవం, సాలూరు ప్రాంత ప్రజల ఇలవేల్పు అయిన 'సంబర పోలమాంబ జాతర'. ఏటా సంక్రాంతి వెళ్లిన తర్వాత వచ్చే మొదటి మంగళవారం రోజున ఈ జాతర మొదలవుతుంది. అలా వరుసగా ఐదు మంగళవారాల పాటు ఈ సంబరాలు అంబరాన్నంటుతాయి. పండుగతో పాటు, ఈ జాతరను కూడా చూసుకుని, అమ్మవారి ఆశీస్సులు తీసుకుని రావడం శ్రీనివాస్ కుటుంబానికి ఒక సెంటిమెంట్.
ఈ ఏడాది కూడా శ్రీనివాస్ తన భార్య పద్మ, ఇద్దరు పిల్లలతో కలిసి మొదటి వారం పోలమాంబ జాతరకు వెళ్లాడు. జాతర అంటేనే జనసందోహం.. అందులోనూ మొదటి వారం కావడంతో భక్తుల రద్దీ మామూలుగా లేదు. ఇద్దరు పిల్లల చేతులు గట్టిగా పట్టుకుని, తోపులాటలో పడకుండా అతి కష్టం మీద అమ్మవారి దర్శనం చేసుకున్నారు దంపతులు. దర్శనం కాగానే పిల్లలకు కాస్త ఊపిరి పీల్చుకునే వీలు దొరికింది.
గుడి బయటకు రాగానే జాతరలో బారులు తీరిన దుకాణాలు పిల్లల కళ్ళను కట్టిపడేశాయి. ఎటు చూసినా రంగురంగుల ప్లాస్టిక్ బొమ్మలు, రిమోట్ కార్లు, తుపాకులు. పిల్లలిద్దరూ పరుగున వెళ్లి "నాన్న.. నాకు ఆ బొమ్మ కావాలి, నాకు ఈ కారు కావాలి" అని కంటబడిన ప్రతి బొమ్మనూ అడగడం మొదలుపెట్టారు. శ్రీనివాస్ ఎప్పుడూ పిల్లల కోరికలు కాదనని తండ్రి. వెంటనే జేబులో చేయి పెట్టి పర్సు తీయబోయాడు.
కానీ, పద్మ అతడిని ఆపింది. ఆమె చూపులు ఆ రంగుల బొమ్మల మీద లేవు, ఆ బొమ్మల వెనుక ఎక్కడో దాగి ఉన్న తన బాల్యంలోకి వెళుతున్నాయి.
పద్మకు తన చిన్ననాటి జాతర రోజులు గుర్తొచ్చాయి. అప్పట్లో జాతర వస్తుందంటే నెల ముందు నుంచే పిల్లలందరికీ పండుగే. జాతరలో కొనుక్కోవడానికి పైసల కోసం ఆమె, తన స్నేహితులతో కలిసి జీడి పిక్కలు (జీడిపప్పు గింజలు) పోగు చేసేది. వాటిని దుకాణంలో అమ్మి, వచ్చిన చిల్లరను జాగ్రత్తగా దాచుకుని జాతరకు తీసుకెళ్లేది. ఆ కొద్దిపాటి డబ్బుతో జాతరలో కొనుక్కునే చిన్న చిన్న వస్తువులంటే ఎంతిష్టమో!
అంతేకాదు, అమ్మమ్మ తన చేతులతో బంకమట్టిని తెచ్చి గుండ్రంగా, అందంగా చేసే 'మట్టి సిద్ధలు' (చిన్న కుండలు, బొమ్మలు), తాతయ్య తన కోసం ఎంతో ఓపిగ్గా కొబ్బరి ఈనెలతో, ఆకులతో అల్లి పెట్టిన చేతి వాచీలు, ఉంగరాలు ఆమె కళ్ళ ముందు కదలాడాయి. ఆ మట్టి బొమ్మలతో ఆడుకోవడం, ఆ కొబ్బరి ఆకు ఉంగరాన్ని చేతికి పెట్టుకుని జాతరలో మురిసిపోతూ తిరగడం అదొక అందమైన అనుభూతి. వాటిని డబ్బులు పెట్టి కొనలేదు, కానీ వాళ్ళ తాతయ్య, అమ్మమ్మల ప్రేమ, వాటిని తయారు చేయడంలో ఉన్న శ్రమ వల్ల... ఆ వస్తువులను పద్మ చాలా రోజుల పాటు ఎంతో అపురూపంగా దాచుకునేది.
"ఏంటే అలా చూస్తున్నావ్? పిల్లలు అడుగుతున్నారు కదా, కొనిద్దాం. మనం చిన్నప్పుడు ఎలాగూ కొనుక్కోలేకపోయాం, కనీసం మన పిల్లలకైనా వాళ్ళు అడిగినవి కొనిద్దాం" అన్నాడు శ్రీనివాస్ పర్సు తీస్తూ.
పద్మ వెంటనే తేరుకుని, "వద్దండీ.. వీళ్లకు ఏ బొమ్మలూ కొనొద్దు" అంది ఖరాఖండిగా.
పిల్లలు ఏడుపు ముఖం పెట్టారు. శ్రీనివాస్ ఆశ్చర్యంగా, "ఎందుకే? జాతరకు వచ్చి పిల్లలకి ఓ బొమ్మ కూడా కొనివ్వకపోతే ఎలా?" అంటూ వాదులాటకు దిగాడు.
అప్పుడు పద్మ నవ్వి, "మీరు ఒకసారి ఆలోచించండి.. మనం చిన్నప్పుడు ఆడుకున్న బొమ్మల వెనుక మన శ్రమ ఉండేది, మనవాళ్ల ప్రేమ ఉండేది. అందుకే వాటిని కంటికి రెప్పలా కాపాడుకునేవాళ్లం. ఇప్పుడు వీళ్ళకు నోరు తెరిచి అడగగానే ఇవన్నీ సులువుగా దొరికేస్తున్నాయి. సులువుగా దొరికే దేనికీ విలువ ఉండదు. ఈ ప్లాస్టిక్ బొమ్మలని ఉత్సాహంగా ఇంటికి తీసుకెళ్తారు, ఒక్క రోజు ఆడుకుంటారు.. మరుసటి రోజు వాటిని విరగ్గొట్టి మూలన పడేస్తారు. వస్తువు విలువ, అది తయారయ్యే విధానం వీళ్ళకు తెలియాలి" అని చెప్పి, పిల్లలకు ఒక్క బొమ్మ కూడా కొననివ్వకుండా ఒప్పించి ఇంటికి తీసుకువచ్చింది.
ఇంటికి రాగానే పద్మ పెరట్లోకి వెళ్లి కాస్త బంకమట్టి, కొన్ని కొబ్బరి ఆకులు, ఈనెలు తీసుకువచ్చింది. అలిగి కూర్చున్న పిల్లలిద్దరినీ దగ్గరకు పిలిచింది.
కూతురిని పక్కన కూర్చోబెట్టుకుని, తన అమ్మమ్మ నేర్పిన విధంగా మట్టితో చిన్న చిన్న సిద్ధలు, పాత్రలు, బానలు, అందమైన బొమ్మలు ఎలా చేయాలో స్వయంగా చేసి చూపించింది. మట్టిని చేత్తో పిసకడం, దానికి ఆకారం తీసుకురావడం ఆ పాపకు ఎంతో థ్రిల్లింగ్గా అనిపించింది. వెంటనే తనూ తల్లితో పాటు మట్టి బొమ్మలు చేయడం మొదలుపెట్టింది.
ఆ పక్కనే కొడుకుని కూర్చోబెట్టుకుని, కొబ్బరి ఈనెలు పట్టుకుని, ఆకులను ఒకదానికొకటి ఎలా అల్లాలో నేర్పించింది. కొద్ది నిమిషాల్లోనే అద్భుతమైన కొబ్బరి ఆకు చేతి వాచీ, ఒక ఉంగరం తయారయ్యాయి. వాటిని కొడుకు చేతికి తొడిగింది. వాడు ఎగిరి గంతేశాడు. తర్వాత వాడి చేతే ఇంకో ఉంగరం తయారు చేయించింది.
తమ సొంత చేతులతో తయారు చేసుకున్న ఆ మట్టి బొమ్మలను, కొబ్బరి ఆకు వాచీలను చూసుకుని ఆ పిల్లలిద్దరూ ఎంతగానో మురిసిపోయారు. ప్లాస్టిక్ బొమ్మల మీద వాళ్లకి ధ్యాసే లేదు.
దూరం నుంచి ఇదంతా చూస్తున్న శ్రీనివాస్ ముఖంలో ఆనందం, సంతృప్తి. పద్మ ఆలోచనలోని ఆంతర్యం అతనికి అర్థమైంది. పిల్లలకు కేవలం వస్తువులు కొనివ్వడం కాదు, ఆ వస్తువుల వెనుక ఉన్న సృజనాత్మకతను, శ్రమను, విలువను తెలియజెప్పడమే నిజమైన ప్రేమ అని అతనికి తెలిసొచ్చింది. ఈ ఏడాది పోలమాంబ జాతర వాళ్ళ కుటుంబానికి సరికొత్త మధుర స్మృతులను మిగిల్చింది.
సమాప్తం
బుగత యమున గారి కొన్ని ఇతర రచనలు:
బుగత యమున గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
మేము నిర్వహించే వివిధ పోటీలలో రచయితలకు బహుమతులు అందించడంలో భాగస్వాములు కావాలనుకునే వారు వివరాల కోసం story@manatelugukathalu.com కి మెయిల్ చెయ్యండి.
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.

రచయిత్రి పరిచయం: బుగత యమున
నేను బుగత యమున,సెకండరీ గ్రేడ్ టీచర్ గా గోకవరం మండలంలో పని చేస్తున్నాను..నాకు సాహిత్యం అంటే ఎనలేని అభిమానం..ఆ అభిమానం అందించిన ప్రోత్సాహకంతోనే ముందుగా ప్రతిలిపి యాప్ లో రచనలు చేయడం మొదలుపెట్టి..సుమారు 200 వరకూ రచనలు చేసాను..అలాగే సాహితీ గోదావరి మరియు విశాఖ సంస్కృతి పత్రికలకు కూడా నేను కవితలు రాస్తూ ఉంటాను..
***










Comments