విష్ణుమూర్తిని మేల్కొలిపిన యోగమాయ
Vishnumurthini Melkolipina Yogamaya - Telugu Devotional Story | Ch. Pratap
విష్ణుమూర్తిని మేల్కొలిపిన యోగమాయ - తెలుగు ఆధ్యాత్మిక కథ | Ch. ప్రతాప్
Published in manatelugukathalu.com on 20/10/2026
విష్ణుమూర్తిని మేల్కొలిపిన యోగమాయ కథ ఆదిపరాశక్తి మహిమను, యోగనిద్ర వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక రహస్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. దేవీ భాగవత పురాణంలోని ఈ పౌరాణిక గాథ భక్తి, వివేకం, శరణాగతి ప్రాముఖ్యతను మనకు బోధిస్తుంది.
అంతటా అంధకారం! భూమి లేదు. ఆకాశంలో సూర్యచంద్రుల కాంతి లేదు. పర్వతాలు, నదులు, వృక్షాలు, జీవరాశుల ఆనవాళ్లు కనిపించడం లేదు. మహాప్రళయం అనంతరం విశ్వమంతా అనంతమైన జలరాశిగా మారిపోయింది.
ఆ జలరాశిపై ఆదిశేషుని శయ్యగా చేసుకుని శ్రీమహావిష్ణువు గాఢమైన యోగనిద్రలో ఉన్నాడు. ఆయన నాభి నుంచి ఆవిర్భవించిన దివ్యకమలంపై చతుర్ముఖ బ్రహ్మదేవుడు ఆసీనుడై ఉన్నాడు. సృష్టికార్యం ప్రారంభమయ్యే సమయం కోసం ఎదురుచూస్తున్న ఆయనకు కొద్దిసేపటికి ఊహించని ప్రమాదం ఎదురైంది.
శ్రీమహావిష్ణువు చెవుల మలినం నుంచి మధు, కైటభులనే ఇద్దరు మహాబలశాలి అసురులు ఆవిర్భవించారు.
వారు మహాసముద్రంలో సంచరిస్తూ బ్రహ్మదేవుని చూశారు. తమ అపారమైన బలాన్ని చూసుకుని గర్వించిన ఆ అసురులు బ్రహ్మను సంహరించాలని నిర్ణయించుకున్నారు.
ప్రళయజలాల్లో ఆ ఇద్దరు రాక్షసులు తనవైపు దూసుకురావడాన్ని చూసిన బ్రహ్మదేవుడు ఆందోళన చెందాడు.
వారి శక్తిసామర్థ్యాలు తెలియకుండా యుద్ధానికి దిగడం సముచితం కాదని భావించాడు. వారిని శాంతింపజేయడం కూడా సాధ్యమయ్యేలా కనిపించలేదు.
అప్పుడు ఆయన దృష్టి యోగనిద్రలో ఉన్న శ్రీమహావిష్ణువుపై పడింది.
‘‘సమస్త లోకాలకు రక్షకుడైన నారాయణుడు నా ఎదురుగానే ఉన్నాడు. ఆయన మేల్కొంటే ఈ ఆపద తప్పుతుంది’’ అని భావించాడు.
బ్రహ్మదేవుడు చేతులు జోడించి భక్తితో ప్రార్థించడం ప్రారంభించాడు.
దీననాథ హరే విష్ణో వామనోత్తిష్ఠ మాధవ ।భక్తార్తిహృద్ధృషీకేశ సర్వావాస జగత్పతే ॥ 8 ॥(దేవీ భాగవతం – ప్రథమ స్కంధం, సప్తమాధ్యాయం)
‘‘దీనులను రక్షించే హరీ! విష్ణూ! మాధవా! భక్తుల కష్టాలను తొలగించే హృషీకేశా! సమస్త జగత్తులో వ్యాపించి ఉన్న ప్రభూ! మేల్కొని నన్ను రక్షించు’’ అని బ్రహ్మదేవుడు ప్రార్థించాడు.
ఆయన ప్రార్థన ప్రళయజలాల మధ్య మార్మోగింది. కానీ విష్ణుమూర్తిలో ఎలాంటి చలనం కనిపించలేదు. ఆదిశేషునిపై విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న నారాయణుడు నిశ్చలంగా ఉన్నాడు.
బ్రహ్మదేవుడు మరింత ఆర్తితో స్తుతించాడు. సృష్టికి ఆధారమైనవాడని, సమస్త లోకాల పాలకుడని, భక్తుల రక్షకుడని అనేక నామాలతో కీర్తించాడు. అయినప్పటికీ విష్ణుమూర్తి మేల్కొనలేదు.
ఇంతలో మధుకైటభులు మరింత సమీపానికి చేరుకున్నారు. వారి భీకరమైన ఆకారాలు, గర్వంతో కూడిన నవ్వులు బ్రహ్మదేవునికి ప్రమాద తీవ్రతను తెలియజేశాయి.
ఆ క్లిష్ట పరిస్థితిలోనూ బ్రహ్మదేవుడు తన వివేకాన్ని కోల్పోలేదు.
‘‘సమస్త జగత్తును రక్షించగల విష్ణుమూర్తి నా ప్రార్థనలకు కూడా మేల్కొనకపోవడానికి కారణమేమిటి? ఆయనను ఇంత గాఢమైన నిద్రలో ఉంచగల శక్తి ఏది?’’ అని ఆలోచించాడు.
ఆ ప్రశ్న ఆయనను ఒక మహత్తరమైన ఆధ్యాత్మిక సత్యం వైపు నడిపించింది.
శ్రీమహావిష్ణువు సాధారణమైన నిద్రలో లేడు. ఆయన యోగమాయా ప్రభావంతో యోగనిద్రలో ఉన్నాడు. ఆ యోగనిద్రకు అధిష్ఠానమైన ఆదిపరాశక్తి అనుగ్రహం లభిస్తేనే నారాయణుడు మేల్కొంటాడని బ్రహ్మదేవుడు గ్రహించాడు.
అప్పుడాయన హృదయంలో భయం స్థానంలో భక్తి, ఆందోళన స్థానంలో శరణాగతి వికసించాయి.
అహం విష్ణుస్తథా శంభుః సావిత్రీ చ రమాప్యుమా ।సర్వే వయం వశే యస్యా నాత్ర కించిద్విచారణా ॥ 23 ॥(దేవీ భాగవతం – ప్రథమ స్కంధం, సప్తమాధ్యాయం)
‘‘నేను, విష్ణువు, శంభుడు, సావిత్రి, లక్ష్మి, ఉమాదేవి అందరమూ ఆ మహాశక్తి అధీనంలోనే ఉన్నాము. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు’’ అని ఈ శ్లోకం వివరిస్తుంది.
బ్రహ్మదేవునికి ఇప్పుడు తన కర్తవ్యం స్పష్టమైంది. విష్ణుమూర్తిని మేల్కొలపడానికి ప్రయత్నించడంకంటే ముందుగా ఆయనను యోగనిద్రలో ఉంచిన జగన్మాతను ప్రార్థించాలి.
ఆయన ఏకాగ్రచిత్తంతో ఆదిపరాశక్తిని ధ్యానించడం ప్రారంభించాడు.
‘‘అమ్మా! సమస్త సృష్టికి మూలకారణమైన మహాదేవీ! నీ అనుగ్రహం లేకుండా ఏ కార్యమూ సాధ్యం కాదు. నారాయణుని రక్షణశక్తికి ఆధారమైన తల్లీ! నా అజ్ఞానాన్ని తొలగించి, ఈ ఆపద నుంచి కాపాడు. నీ మహిమను సంపూర్ణంగా తెలుసుకునే సామర్థ్యం నాకు లేదు. నీ కరుణే నాకు శరణ్యం’’ అని ప్రార్థించాడు.
దేవి తత్త్వాన్ని గుర్తించిన బ్రహ్మదేవుడు మరింత వినయంతో స్తుతించాడు.
దేవి త్వమస్య జగతః కిల కారణం హి జ్ఞాతం మయా సకలవేదవచోభిరంబ ।యద్విష్ణురప్యఖిలలోకవివేకకర్తా నిద్రావశం చ గమితః పురుషోత్తమోఽద్య ॥ 27 ॥
(దేవీ భాగవతం – ప్రథమ స్కంధం, సప్తమాధ్యాయం)
‘‘జగన్మాతా! సమస్త వేదవాక్యాల ద్వారా నీవే ఈ జగత్తుకు మూలకారణమని తెలుసుకున్నాను. సమస్త లోకాలకు జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించే పురుషోత్తముడైన విష్ణుమూర్తిని కూడా నీవు యోగనిద్రలో ఉంచగలిగావు. నీ మహిమ ఎంత అపారమైనదో!’’ అని బ్రహ్మదేవుడు స్తుతించాడు.
ఆ ప్రార్థనలో అహంకారం లేదు. తనకు సృష్టికార్య బాధ్యత ఉన్నదనే గర్వం లేదు. ఉన్నదల్లా జగన్మాత పట్ల అపారమైన విశ్వాసం, శరణాగతి మాత్రమే.
అప్పుడు అద్భుతమైన సంఘటన జరిగింది.
బ్రహ్మదేవుని భక్తిపూర్వక స్తోత్రానికి ఆదిపరాశక్తి ప్రసన్నురాలైంది. విష్ణుమూర్తి దేహమంతటా వ్యాపించి ఉన్న యోగనిద్రాశక్తి క్రమంగా ఆయన అవయవాలను విడిచి బయటకు వచ్చింది.
నిశ్చలంగా ఉన్న నారాయణుని దేహంలో చలనం ప్రారంభమైంది. ఆయన నేత్రాలు వికసించాయి.
ప్రళయజలాల్లో యోగనిద్రలో ఉన్న శ్రీమహావిష్ణువు మేల్కొన్నాడు!
బ్రహ్మదేవుని ఆనందానికి అవధులు లేకుండా పోయాయి. అంతవరకు తనను ఆవరించిన భయం తొలగిపోయింది. జగన్మాత కరుణతో తన ప్రార్థన ఫలించిందని గ్రహించాడు.
శ్రీమద్దేవీ భాగవతం ఈ అద్భుతమైన సంఘటనను ఇలా వర్ణిస్తుంది:
విస్పందితశరీరోఽసౌ యదా జాతో జనార్దనః ।ధాతా పరమికాం ప్రాప్తో ముదం దృష్ట్వా హరిం తతః ॥ 50 ॥(దేవీ భాగవతం – ప్రథమ స్కంధం, సప్తమాధ్యాయం)
‘‘శ్రీమహావిష్ణువు దేహంలో చలనం ప్రారంభమై ఆయన మేల్కొనడాన్ని చూసిన బ్రహ్మదేవుడు పరమానందాన్ని పొందాడు’’ అని ఈ శ్లోకం తెలియజేస్తుంది.
విష్ణుమూర్తి మేల్కొనడంతో పరిస్థితి మారిపోయింది. బ్రహ్మదేవుని సంహరించడానికి వచ్చిన మధుకైటభులకు ఇప్పుడు మహావిష్ణువునే ఎదుర్కోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
అనంతరం ఆ అసురులతో నారాయణునికి మహాయుద్ధం ప్రారంభమైంది. అయితే ఆ యుద్ధంలో కూడా జగన్మాత మాయాశక్తి కీలకమైన పాత్ర పోషించబోతోంది. అది మరొక అద్భుతమైన ఉపాఖ్యానం.
ఈ సంఘటనలో దాగిన ఆధ్యాత్మిక సందేశం అత్యంత గొప్పది.
బ్రహ్మదేవుడు మొదట విష్ణుమూర్తిని ప్రార్థించాడు. తన ప్రయత్నం ఫలించకపోవడంతో నిరాశ చెందలేదు. సమస్యకు మూలకారణాన్ని అన్వేషించాడు. చివరకు యోగమాయా తత్త్వాన్ని గ్రహించి పరాశక్తిని ఆశ్రయించాడు.
మానవజీవితంలో కూడా ఇటువంటి పరిస్థితులు ఎదురవుతుంటాయి. ఎంతో ప్రయత్నించినా సమస్యలు పరిష్కారం కావు. మన సామర్థ్యం సరిపోవడం లేదనే భావన కలుగుతుంది.
అలాంటి సమయంలో నిరాశకు లోనుకాకుండా వివేకంతో ఆలోచించడం, మనస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచుకోవడం, భగవంతునిపై విశ్వాసంతో కర్తవ్యాన్ని కొనసాగించడం అవసరం.
భగవద్గీత ఏడవ అధ్యాయం పద్నాలుగవ శ్లోకంలో శ్రీకృష్ణుడు ఇలా ఉపదేశించాడు:
దైవీ హ్యేషా గుణమయీ మమ మాయా దురత్యయా ।మామేవ యే ప్రపద్యంతే మాయామేతాం తరంతి తే ॥
‘‘త్రిగుణాత్మకమైన నా మాయను అధిగమించడం కష్టసాధ్యం. అయితే నన్ను శరణు వేడినవారు ఈ మాయను అధిగమిస్తారు’’ అని దీని అర్థం.
యోగమాయా మహిమను తెలుసుకున్న బ్రహ్మదేవుని అనుభవం ఈ ఆధ్యాత్మిక సత్యాన్ని గుర్తుచేస్తుంది. శరణాగతి అంటే చేతులు ముడుచుకుని నిష్క్రియగా ఉండటం కాదు. తన పరిమితులను గుర్తించి, దైవానుగ్రహంపై విశ్వాసంతో సరైన మార్గాన్ని అన్వేషించడం.
శ్రీమహావిష్ణువును యోగనిద్ర నుంచి మేల్కొలిపిన ఆదిపరాశక్తి భక్తుని హృదయములో నిద్రాణంగా ఉన్న వివేకాన్ని కూడా మేల్కొలిపే జగన్మాతగా ఆరాధించబడుతుంది. ఆమె అనుగ్రహం అజ్ఞానాన్ని తొలగించి జ్ఞానప్రకాశాన్ని ప్రసాదిస్తుందని శాక్తేయ సంప్రదాయం బోధిస్తుంది.
నిద్రలో ఉన్న విష్ణుమూర్తిని మేల్కొలిపిన యోగమాయా ఉపాఖ్యానం కేవలం ఒక పురాణ సంఘటన కాదు; ప్రతి మానవుని అంతరంగానికి సంబంధించిన మహత్తర ఆధ్యాత్మిక సందేశం.
మనలోని అజ్ఞానం తొలగినప్పుడే వివేకం మేల్కొంటుంది. అహంకారం తగ్గినప్పుడే భక్తి వికసిస్తుంది. శరణాగతి పరిపక్వమైనప్పుడే దైవానుగ్రహాన్ని అనుభవించగలం.
జగన్మాత మేల్కొలిపేది నారాయణుని మాత్రమే కాదు... అజ్ఞానాంధకారంలో ఉన్న ప్రతి సాధకునిలోని జ్ఞానజ్యోతిని కూడా!
***
పాఠకులు ఇప్పుడు మా వాట్సాప్ ఛానల్ ఉచితంగా ఫాలో చెయ్యడం ద్వారా మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో ప్రచురింపబడే అన్ని కథలు, కవితలు, ప్రత్యేక వ్యాసాలు, సీరియల్ ఎపిసోడ్స్ వీటన్నిటికి సంబంధించిన లింక్స్ చూసి, కావలసిన వాటిని క్లిక్ చేసి చదువుకోవచ్చును.
మా whaatsApp ఛానల్ ను ఫాలో చెయ్యండి. మీ సన్నిహితులకు షేర్ చెయ్యండి.
***
Ch. ప్రతాప్ గారి కొన్ని ఇతర రచనలు( కథ పేరు పైన క్లిక్ చేయండి.):
Ch. ప్రతాప్ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
ఉగాది షడ్రుచుల కథల పోటీల వివరాల కోసం
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత పరిచయం: https://www.manatelugukathalu.com/profile/pratap
నేను వృత్తిరీత్యా ఒక సివిల్ ఇంజనీర్‌ అయినప్పటికీ, నా నిజమైన ఆసక్తి, నా జీవనసారం సాహిత్యానికే అంకితం. తెలుగు పుస్తకాల సువాసన నా జీవితంలో 1984 నుంచే పరిమళించింది. అప్పటి నుంచి పఠనం నా అలవాటుగా కాక, నా జీవనశైలిగా మారింది. పుస్తకాలు నా మనసును తీర్చిదిద్దాయి, ఆ పఠనమే క్రమంగా రచనగా రూపాంతరం చెందింది. ఆలోచనల రూపం, అనుభవాల ప్రతిబింబం, హృదయానికి స్వరం — అదే నా రచన.
ఆధ్యాత్మికత, మానవ సంబంధాల లోతులు, సామాజిక స్పృహ, ప్రజాసేవ పట్ల నాలో ఉన్న మమకారం ప్రతి రచనలోనూ ప్రతిఫలిస్తుంది. నేను రాసే ప్రతి వాక్యం పాఠకునితో చేసే ఒక మౌన సంభాషణ. నా కలం కేవలం అక్షరాలు కాదు; అది జీవనాన్ని గ్రహించే ఒక మార్గం.
ఇప్పటివరకు నేను రచించినవి రెండు వందలకుపైగా కథలు, ఐదు నవలలు, రెండు వేల వ్యాసాలు. ఇవి పలు దిన, వార, మాస పత్రికలలో, అలాగే డిజిటల్ వేదికలలో వెలువడి విభిన్న వయస్సుల పాఠకులను చేరాయి. ప్రతి రచన నా అనుభవాల సారాన్ని పాఠకుని మనసుతో కలిపే ఒక మాధ్యమంగా నిలిచింది.
సాహిత్యం నాకు హాబీ కాదు — అది నా జీవిత యానం. కొత్త ఆలోచనలను అన్వేషించడం, తెలుగు భాషా సౌందర్యాన్ని కొత్త రూపాల్లో వ్యక్తపరచడం, సమాజానికి ఉపయోగపడే మార్గాలను వెతకడం — ఇవే నా సాహిత్య సాధనకు మూలాధారం. రచన ద్వారా మనసులను మేల్కొలపడం, మనసుల్లో విలువల జ్యోతిని వెలిగించడం నా నిశ్చయం.
ఇటీవల నా కృషికి గాను ఒక ప్రముఖ సంస్థ గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేయడం నా జీవితంలో ఒక విశిష్ట ఘట్టం. అది కేవలం గుర్తింపే కాదు, మరింత బాధ్యతను జోడించిన ప్రేరణ.
మన పురాణాలు, ఉపనిషత్తులు, వేద వాక్యాలలో దాగి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని ఆధునిక పాఠకులకు అందించడం, వాటి సారాన్ని సమాజానికి చేరవేయడం నా సాహిత్య లక్ష్యం. ఆ దిశగా ప్రతి రచన ఒక నూతన యత్నం, ఒక అంతర్ముఖ ప్రయాణం.
సాహిత్యం నా కోసం కేవలం అభిరుచి కాదు; అది నా ఆత్మ స్వరూపం. నా కలం నా ఆలోచనలకు శ్వాస, నా రచన నా జీవితయానం.
Comments