అసాధారణ సంకల్పం
Asaadharana Sankalpam - Telugu Devotional Story | Ch. Pratap
అసాధారణ సంకల్పం - తెలుగు ఆధ్యాత్మిక కథ | Ch. ప్రతాప్
Published in manatelugukathalu.com on 11/10/2026
శ్రీమద్భాగవతంలోని ధ్రువచరిత్ర బాలభక్తి, సంకల్పబలం, భగవద్భక్తికి అద్భుతమైన ఉదాహరణ. తండ్రి ఒడిలో స్థానం దక్కక బాధపడిన ఐదేళ్ల ధ్రువుడు, తల్లి సునీతి మాటలతో శ్రీహరిని సాధించాలనే అసాధారణ సంకల్పాన్ని ఏర్పరచుకున్నాడు.
శ్రీమద్భాగవతంలోని ధ్రువచరిత్ర ఒక బాలుడి విజయగాథ మాత్రమే కాదు. తండ్రి ఒడిలో చిన్న స్థానం దొరకక కన్నీరు పెట్టుకున్న ఐదేళ్ల పసివాడు, చివరకు సృష్టిలోనే చెదరని ధ్రువపదాన్ని పొందిన అపూర్వ భక్తిగాథ. అవమానంతో గాయపడిన లేత హృదయం భగవన్నామంతో పవిత్రమై, లోకాలకే మార్గదర్శకమైన వెలుగుగా మారిన కథ ఇది.
ఉత్తానపాద మహారాజుకు సునీతి, సురుచి అనే ఇద్దరు భార్యలు. సునీతి కుమారుడు ధ్రువుడు. రాజుకు సురుచిపై ఎక్కువ ప్రేమ ఉండేది. ఒకరోజు రాజు సురుచి కుమారుడైన ఉత్తముణ్ణి తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టుకొని ముద్దు చేస్తున్నాడు. తండ్రి ప్రేమ కోసం ఎదురుచూస్తున్న ధ్రువుడు ఆ దృశ్యాన్ని చూసి ఆనందంగా పరుగెత్తుకొచ్చాడు.
తానూ తండ్రి ఒడిలో కూర్చోవాలని చేతులు చాచాడు.
కానీ రాజు అతడిని దగ్గరకు తీసుకోలేదు. తండ్రి కళ్లలో ప్రేమను వెతికిన ఆ పసివాడికి కనిపించింది మౌనం మాత్రమే. అంతలో సురుచి అతడిని అడ్డగించి కఠినమైన మాటలతో ఆ లేత మనసును గాయపరిచింది:
తండ్రి తొడ నెక్కు వేడుక దగిలెనేనిపూని నా గర్భమున నాడె పుట్టకన్యగర్భమున బుట్టి కోరిన గలదె నేడుజనకు తొడ నెక్కు భాగ్యంబు సవతి కొడుక!
“తండ్రి ఒడిలో కూర్చోవాలని ఆశపడుతున్నావా? అయితే నీవు నా గర్భంలో జన్మించవలసింది. మరొకరి గర్భంలో పుట్టిన నీకు ఆ భాగ్యం ఎలా లభిస్తుంది?” అన్నది ఆ మాటల భావం.
ఆ మాటలు ధ్రువుని హృదయంలో బాణాల్లా దిగాయి. తనను అక్కున చేర్చుకోవలసిన తండ్రి మౌనంగా ఉండిపోవడం అతడిని మరింత కుంగదీసింది. కన్నీళ్లు చెంపలపై జారుతుండగా, పెదవులు వణుకుతుండగా, తలవంచుకొని తల్లి సునీతి వద్దకు వెళ్లాడు.
కొడుకును చూసిన సునీతి గుండె పగిలిపోయింది. అతడిని ఒడిలోకి తీసుకొని కన్నీళ్లు తుడిచింది. తన బాధను గుండెలోనే దాచుకొని, “నాయనా! మనుషులు ఇవ్వలేని స్థానాన్ని శ్రీహరి ఇవ్వగలడు. నీ హృదయగాయాన్ని మాన్పగలవాడు ఆ పరమాత్మ ఒక్కడే. ఆయన పాదాలను ఆశ్రయించు” అని చెప్పింది.
తల్లి మాటలు ధ్రువునిలో అసాధారణ సంకల్పాన్ని మేల్కొలిపాయి. “తండ్రి ఒడిలో స్థానం దొరకకపోయినా, ఎవ్వరూ తొలగించలేని స్థానాన్ని భగవంతుని అనుగ్రహంతో పొందుతాను” అని నిశ్చయించుకున్నాడు. రాజభవనంలోని సుఖాలను విడిచిపెట్టి ఒంటరిగా అడవిబాట పట్టాడు.
మార్గమధ్యంలో నారద మహర్షి ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ధ్రువుని తలపై తన కరుణామయ హస్తాన్ని ఉంచి తిరిగి ఇంటికి వెళ్లమని పరీక్షించాడు. అప్పుడు ధ్రువుడు, “సవతి తల్లి మాటలనే బాణాలు చేసిన గాయాన్ని భగవద్ధ్యానమనే ఔషధంతోనే మాన్పుకొంటాను. మూడు లోకాలలో మరెవరూ పొందని పదవిని పొందే మార్గం చూపండి” అని వేడుకున్నాడు.
ధ్రువుని అచంచల సంకల్పానికి నారదుడు ఆశ్చర్యపోయాడు. ధర్మార్థకామమోక్షాలకు శ్రీహరి పాదాలే పరమాశ్రయమని బోధిస్తూ పోతన ఇలా వర్ణించాడు:
పురుషుడు దవిలి చతుర్విధపురుషార్థశ్రేయమాత్మ పొందెదననినన్ధర దత్ప్రాప్తికి హేతువుహరి పదయుగళంబు దక్క నన్యము గలదే?
నారదుడు ధ్రువునికి “ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ” అనే ద్వాదశాక్షరీ మహామంత్రాన్ని ఉపదేశించి, యమునా నదీతీరంలోని పవిత్ర మధువనానికి వెళ్లమని సూచించాడు.
రోజుకు మూడుసార్లు యమునలో స్నానం చేయాలని, ప్రాణాయామంతో శ్వాసను నియంత్రించాలని, మనస్సును ఇంద్రియవిషయాల నుంచి వెనక్కి మళ్లించి శ్రీహరి దివ్యమంగళ రూపంపై నిలపాలని ఉపదేశించాడు.
ధ్రువుడు మధువనానికి చేరుకొని యమునలో స్నానం చేశాడు. మొదటి రాత్రి ఉపవాసంతో గడిపి, మరుసటి రోజు నుంచి తపస్సు ప్రారంభించాడు. నారదుడు వర్ణించిన శ్రీహరి రూపాన్ని హృదయంలో ప్రతిష్ఠించుకున్నాడు. నీలమేఘశ్యామలునిగా, కమలదళాలవంటి నేత్రాలతో, శంఖచక్రగదాపద్మాలను ధరించిన వాసుదేవుణ్ణి ధ్యానిస్తూ మంత్రజపం చేశాడు.
మొదటి నెలలో మూడు రోజులకొకసారి వెలగపండ్లు, రేగుపండ్లు మాత్రమే స్వీకరించాడు.
ఆకలి బాధించిన ప్రతిసారీ ఆ బాధను మంత్రజపంలో లీనం చేశాడు. రాజభవనంలో రుచికరమైన భోజనాలు చేసిన పసివాడు, ఇప్పుడు అడవిలో లభించిన కొద్దిపాటి ఫలాలతోనే శరీరాన్ని నిలుపుకున్నాడు.
రెండవ నెలలో ఆరు రోజులకొకసారి ఎండిపోయిన గడ్డి, రాలిన ఆకులు మాత్రమే తీసుకున్నాడు. చెట్ల నుంచి పచ్చని ఆకులను కూడా కోయలేదు. నేలపై సహజంగా రాలిన వాటినే స్వీకరించాడు.
శరీరం క్రమంగా కృశించినా, హృదయంలోని భక్తి మరింత బలపడింది.
మూడవ నెలలో తొమ్మిది రోజులకొకసారి కొద్దిగా నీరు మాత్రమే తాగాడు. మిగిలిన సమయమంతా భగవన్నామంలో మునిగిపోయాడు. ఆకలి, దాహం, అలసట అతని శరీరాన్ని బాధించినా, మనస్సు మాత్రం శ్రీహరి రూపం నుంచి క్షణమైనా తొలగలేదు.
నాలుగవ నెలలో పన్నెండు రోజులకొకసారి గాలిని మాత్రమే స్వీకరించాడు. ప్రాణాయామంతో శ్వాసను నెమ్మదిగా నియంత్రించాడు. పూరకం, కుంభకం, రేచకం ద్వారా ప్రాణశక్తిని అదుపులోకి తెచ్చి, ఇంద్రియాలన్నింటినీ మనస్సులో, మనస్సును శ్రీహరిలో లీనం చేశాడు.
ఐదవ నెలలో ధ్రువుడు ఆహారం, నీరు, చివరకు సాధారణ శ్వాసపై ఆధారపడటాన్ని కూడా విడిచిపెట్టాడు. ఒకే కాలిపై నిలబడి, శరీరాన్ని కదలకుండా, స్థాణువులా నిశ్చలంగా పరబ్రహ్మను ధ్యానించాడు. చలి అతని దేహాన్ని వణికించలేకపోయింది.
ఎండ అతని సంకల్పాన్ని ఎండబెట్టలేకపోయింది. వర్షం అతని ఏకాగ్రతను చెదరగొట్టలేకపోయింది. క్రూరమృగాల అరుపులు అతని ధ్యానాన్ని భంగపరచలేకపోయాయి.
తల్లి జ్ఞాపకం వచ్చినప్పుడు అతని కన్నులు చెమ్మగిల్లేవి. సవతి తల్లి అవమానం గుర్తుకొచ్చినప్పుడు హృదయం క్షణం బాధపడేది. కానీ ప్రతి కన్నీటి చుక్కనూ శ్రీహరి పాదాలకు అర్చనగా మార్చుకున్నాడు. ప్రతి శ్వాసలో “ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ” అనే మంత్రాన్నే నింపుకున్నాడు.
మొదట అవమానానికి ప్రతిఫలం కోరుతూ ప్రారంభించిన తపస్సు, క్రమంగా కోరికలన్నీ కరిగిపోయిన నిర్మలమైన భక్తిగా పరిణమించింది.
ధ్రువుని ధ్యానం ఎంత తీవ్రమైందంటే, అతడు తన హృదయంలో శ్రీహరిని సంపూర్ణంగా బంధించినట్లు లీనమయ్యాడు. ఒక కాలి బొటనవేలిపై నిలబడిన అతని తపోభారం వల్ల భూమి ఒరిగినట్లయింది.
ప్రాణవాయువును పూర్తిగా నియంత్రించినప్పుడు సమస్త జీవుల శ్వాసకూ ఆటంకం కలిగినట్లు దేవతలు అనుభవించారు. భయపడిన దేవతలు శ్రీహరిని శరణు కోరగా, తన బాలభక్తుని తపస్సును నిలిపేందుకు తానే ప్రత్యక్షమవుతానని స్వామి వారికి అభయమిచ్చాడు.
చివరకు శ్రీమహావిష్ణువు గరుత్మంతునిపై అధిరోహించి మధువనానికి వచ్చాడు. ధ్రువుడు తన హృదయకమలంలో దర్శిస్తున్న దివ్యమూర్తి ఒక్కసారిగా కనుమరుగైంది. కలత చెందిన అతడు కళ్లు తెరవగానే, ధ్యానంలో చూసిన అదే నీలమేఘశ్యాముడు తన ఎదుట సాక్షాత్కరించాడు.
శ్రీహరిని చూడగానే ధ్రువుని శరీరం పులకించింది. ఆనందబాష్పాలు ధారలుగా కారాయి. మాటలు గొంతులోనే ఆగిపోయాయి. స్తుతించాలని ఉన్నా ఒక్క అక్షరం పలకలేకపోయాడు.
అప్పుడు స్వామి తన దివ్యశంఖాన్ని ధ్రువుని నుదుటికి తాకించాడు. వెంటనే అతనికి వేదసారం, పరమాత్మతత్త్వం అవగతమై, హృదయంలోని భక్తి స్తోత్రప్రవాహంగా వెలువడింది.
భగవంతుని దర్శించిన క్షణంలో ధ్రువుని కోరిక పూర్తిగా మారిపోయింది. తండ్రి ఒడి కోసం అడవికి వచ్చిన బాలుడు, జగన్నాథుని చరణాలే తనకు చాలునని గ్రహించాడు. చిన్న రాజ్యస్థానం కోరిన అతనికి పరమాత్మ శాశ్వతమైన ధ్రువలోకాన్ని ప్రసాదించాడు.
ధ్రువుని కథ మనకు చెప్పే సత్యం ఇదే. బాధను ప్రతీకారంగా మార్చుకుంటే మనసు కాలిపోతుంది. అదే బాధను తపస్సుగా మార్చుకుంటే జీవితం వెలిగిపోతుంది. తండ్రి ఒడిలో స్థానం దొరకని బాలుడికి భగవంతుడు ఆకాశంలో శాశ్వతమైన స్థానం ఇచ్చాడు.
ఎందుకంటే కన్నీటితో పిలిచిన భక్తుణ్ణి శ్రీహరి ఓదార్చడమే కాదు, లోకమంతా తలెత్తి చూసే స్థాయికి తీసుకెళ్తాడు.
॥ ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ ॥
***
📢 మనతెలుగుకథలు.కామ్ WhatsApp ఛానల్‌ను ఉచితంగా ఫాలో అవ్వండి!
మనతెలుగుకథలు.కామ్‌లో ప్రచురించే కథలు • కవితలు • ప్రత్యేక వ్యాసాలు • సీరియల్ ఎపిసోడ్స్ - వాటి తాజా లింక్స్‌ను మా WhatsApp ఛానల్‌లో పొందవచ్చు.
✅ ఛానల్‌ను Follow చేయండి✅ WhatsAppలో Updates → Channels ద్వారా మా పోస్టులు చూడండి✅ మీకు నచ్చిన కథ లేదా పోస్టు లింక్‌పై క్లిక్ చేసి చదవండి✅ కొత్త పోస్టులు మిస్ కాకుండా Notifications 🔔 ON చేసుకోండి✅ మీ స్నేహితులు, సన్నిహితులతో మా ఛానల్‌ను Share చేయండి
👉 మా WhatsApp ఛానల్: https://whatsapp.com/channel/0029VbE7RFB3mFY84MHHSb3y
***
Ch. ప్రతాప్ గారి కొన్ని ఇతర రచనలు( కథ పేరు పైన క్లిక్ చేయండి.):
Ch. ప్రతాప్ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
విజయదశమి 2026 కథల పోటీల వివరాల కోసం
ఉగాది షడ్రుచుల కథల పోటీల వివరాల కోసం
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత పరిచయం: https://www.manatelugukathalu.com/profile/pratap
నేను వృత్తిరీత్యా ఒక సివిల్ ఇంజనీర్‌ అయినప్పటికీ, నా నిజమైన ఆసక్తి, నా జీవనసారం సాహిత్యానికే అంకితం. తెలుగు పుస్తకాల సువాసన నా జీవితంలో 1984 నుంచే పరిమళించింది. అప్పటి నుంచి పఠనం నా అలవాటుగా కాక, నా జీవనశైలిగా మారింది. పుస్తకాలు నా మనసును తీర్చిదిద్దాయి, ఆ పఠనమే క్రమంగా రచనగా రూపాంతరం చెందింది. ఆలోచనల రూపం, అనుభవాల ప్రతిబింబం, హృదయానికి స్వరం — అదే నా రచన.
ఆధ్యాత్మికత, మానవ సంబంధాల లోతులు, సామాజిక స్పృహ, ప్రజాసేవ పట్ల నాలో ఉన్న మమకారం ప్రతి రచనలోనూ ప్రతిఫలిస్తుంది. నేను రాసే ప్రతి వాక్యం పాఠకునితో చేసే ఒక మౌన సంభాషణ. నా కలం కేవలం అక్షరాలు కాదు; అది జీవనాన్ని గ్రహించే ఒక మార్గం.
ఇప్పటివరకు నేను రచించినవి రెండు వందలకుపైగా కథలు, ఐదు నవలలు, రెండు వేల వ్యాసాలు. ఇవి పలు దిన, వార, మాస పత్రికలలో, అలాగే డిజిటల్ వేదికలలో వెలువడి విభిన్న వయస్సుల పాఠకులను చేరాయి. ప్రతి రచన నా అనుభవాల సారాన్ని పాఠకుని మనసుతో కలిపే ఒక మాధ్యమంగా నిలిచింది.
సాహిత్యం నాకు హాబీ కాదు — అది నా జీవిత యానం. కొత్త ఆలోచనలను అన్వేషించడం, తెలుగు భాషా సౌందర్యాన్ని కొత్త రూపాల్లో వ్యక్తపరచడం, సమాజానికి ఉపయోగపడే మార్గాలను వెతకడం — ఇవే నా సాహిత్య సాధనకు మూలాధారం. రచన ద్వారా మనసులను మేల్కొలపడం, మనసుల్లో విలువల జ్యోతిని వెలిగించడం నా నిశ్చయం.
ఇటీవల నా కృషికి గాను ఒక ప్రముఖ సంస్థ గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేయడం నా జీవితంలో ఒక విశిష్ట ఘట్టం. అది కేవలం గుర్తింపే కాదు, మరింత బాధ్యతను జోడించిన ప్రేరణ.
మన పురాణాలు, ఉపనిషత్తులు, వేద వాక్యాలలో దాగి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని ఆధునిక పాఠకులకు అందించడం, వాటి సారాన్ని సమాజానికి చేరవేయడం నా సాహిత్య లక్ష్యం. ఆ దిశగా ప్రతి రచన ఒక నూతన యత్నం, ఒక అంతర్ముఖ ప్రయాణం.
సాహిత్యం నా కోసం కేవలం అభిరుచి కాదు; అది నా ఆత్మ స్వరూపం. నా కలం నా ఆలోచనలకు శ్వాస, నా రచన నా జీవితయానం.
Comments