ఉపమన్యుడు
- Ch. Pratap
- 1 hour ago
- 4 min read
Upamanyudu - Telugu Inspirational Story | Ch. Pratap
ఉపమన్యుడు - తెలుగు స్ఫూర్తిదాయక కథ | Ch. ప్రతాప్
Published in manatelugukathalu.com on 24/08/2026
మహాభారతంలోని పౌరాణిక గాథల్లో ఉపమన్యుడి కథ గురుభక్తి, శివభక్తి, సహనం మరియు అచంచలమైన విశ్వాసానికి గొప్ప ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది. ధౌమ్య మహర్షి ఆశ్రమంలో శిష్యుడిగా ఉన్న ఉపమన్యుడు గురువు ఆదేశాన్ని పాటిస్తూ ఎన్నో కష్టాలను ఎదుర్కొంటాడు. ఆకలి, అంధత్వం, బావిలో పడిపోవడం వంటి తీవ్రమైన పరిస్థితుల్లోనూ గురువుపై అతని విశ్వాసం ఏమాత్రం తగ్గదు.
అశ్వినీ దేవతలు అందించిన దివ్య ప్రసాదాన్ని కూడా గురువు అనుమతి లేకుండా స్వీకరించని ఉపమన్యుడి నిష్ఠను చూసి దేవతలు సంతోషిస్తారు. అనంతరం మహాదేవుడు స్వయంగా అతని భక్తిని పరీక్షించి, చివరకు ప్రత్యక్షమై దివ్యజ్ఞానం, వేదవిద్య, భక్తిశక్తి మరియు తన అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. కష్టాల్లోనూ ధర్మాన్ని, గురువాక్యాన్ని, భక్తిని విడిచిపెట్టకూడదనే గొప్ప సందేశాన్ని ఈ కథ అందిస్తుంది.
మహాభారతంలోని అనుశాసనపర్వంలో ఉగ్రశ్రవసుడు నైమిశారణ్యంలో శౌనకాది మహర్షులకు కథలు వినిపిస్తున్నాడు. "ఓ మునులారా! అనన్యమైన గురుభక్తి, అచంచలమైన శివానుగ్రహం ఎంతటి అద్భుతాలను సృష్టిస్తాయో తెలియజేసే బాలబ్రహ్మచారి ఉపమన్యుడి కథను వినండి" అంటూ కథను ప్రారంభించాడు.
ఉపమన్యుడు ఒక మహర్షి కుమారుడు. బాల్యంలోనే ధౌమ్య మహర్షి ఆశ్రమంలో చేరాడు. ఒకరోజు ధౌమ్యుడు అతడిని పిలిచి, "నాయనా, ఉపమన్యా! నేటి నుండి నువ్వు గోవులను అడవికి తీసుకెళ్లి మేపుకు రావాలి" అని ఆదేశించాడు. గురువాక్యాన్ని శిరసావహించి అతడు ఆవుల కాపరిగా మారాడు.
కొన్ని రోజులకు ధౌమ్యుడు అతనిని చూసి, "ఉపమన్యా! రోజంతా అడవిలో శ్రమిస్తున్నా నీ ముఖం కాంతితో, శరీరం పుష్టిగా ఉంది. ఏ ఆహారం తీసుకుంటున్నావు?" అని ప్రశ్నించాడు.
ఉపమన్యుడు వినయంగా నమస్కరించి, "గురుదేవా! నేను ఊరిలోకి వెళ్లి భిక్షాటన చేయగా లభించిన అన్నాన్ని తింటున్నాను" అని బదులిచ్చాడు.
దానికి ధౌమ్యుడు, "శిష్యుడెప్పుడూ గురువు అనుమతి లేకుండా భిక్షను స్వీకరించకూడదు. ఇకపై దాన్ని నాకే సమర్పించు" అన్నాడు.
ఉపమన్యుడు అలాగే చేశాడు. కానీ కొన్ని రోజులకు గురువు మళ్లీ చూసి, "ఇప్పటికీ నీ కాంతి తగ్గలేదు. ఇప్పుడు ఏమి తింటున్నావు?" అని అడిగాడు.
"గురుదేవా! మొదటి భిక్ష మీకు ఇచ్చి, నా కొరకు రెండవసారి భిక్షాటన చేస్తున్నాను" అన్నాడు.
"అది ధర్మం కాదు! ఇతర భిక్షుకులకు అన్యాయం చేసినట్లే. ఆ పని మానెయ్" అని గురువు శాసించాడు. ఉపమన్యుడు అదీ వదిలేశాడు. తదనంతరం ఆవు పాలను, దూడలు తాగగా కార్చే నురుగును తాగుతున్నానని చెప్పగా గురువు వాటిని కూడా నిషేధించాడు.
ఆకలి మంట తాళలేక ఉపమన్యుడు అడవిలోని విషపూరితమైన జిల్లేడు ఆకులను తిన్నాడు. దాంతో చూపు పోయి, అంధకారంలో నడుస్తూ ఒక పాడుబడిన బావిలో పడిపోయాడు. సాయంత్రం గురువు ఆశ్రమం నుండి వచ్చి "ఉపమన్యా! ఎక్కడున్నావు నాయనా?" అని అడవిలో పిలిచాడు.
నూతి నుండి "గురుదేవా! నేను బావిలో ఉన్నాను" అన్న ధ్వని వినిపించింది. గురువు ఉపదేశంతో దేవవైద్యులైన అశ్విని దేవతలను స్తుతించగా వారు ప్రత్యక్షమయ్యారు.
అశ్విని దేవతలు దివ్య ప్రసాదాన్ని అందిస్తూ, "ఉపమన్యా! ఈ ప్రసాదాన్ని తిను, నీకు చూపు వస్తుంది" అన్నారు.
కానీ ఉపమన్యుడు "దివ్య పురుషులారా! నా గురువు అనుమతి లేకుండా నేను దీనిని తినలేను" అని తిరస్కరించాడు. అతడి నిష్ఠకు మెచ్చిన వారు దివ్యదృష్టిని ప్రసాదించారు.
బావి నుండి బయటకు వచ్చాక ఉపమన్యుడి నిశ్చలమైన భక్తిని పరీక్షించదలచి, శ్రీ మహాదేవుడు ఒక వృద్ధ బ్రాహ్మణుడి రూపంలో ఉపమన్యుడి వద్దకు వచ్చాడు. ఆయన ఉపమన్యుడికి పాలు ఇచ్చి, భక్తిని పరీక్షించాడు. "నాయనా! తీవ్రమైన ఆకలితో అల్లాడుతున్నావు, ఈ పాలను తాగు" అని కోరాడు.
ఉపమన్యుడు చేతులు జోడించి, "మహాత్మా! నా గురుదేవుని ఆజ్ఞ లేనిదే నేను ఏదీ స్వీకరించను" అని స్పష్టం చేశాడు. అతడి గురుభక్తిని చూసి బ్రాహ్మణ రూపంలో ఉన్న శివుడు సంతోషించి, ఆ పాలను అతనికి ఇచ్చాడు. ఉపమన్యుడు ఆ పాలు తాగిన వెంటనే అపారమైన శక్తిని పొందాడు.
తరువాత శివుడు తన అసలు రూపంలో ప్రత్యక్షమై ఉపమన్యుడిని ఆశీర్వదించాడు. ఆయన ఉపమన్యుడికి దివ్యజ్ఞానం, వేదాధ్యయనం, భక్తి శక్తి ప్రసాదించాడు. అక్షయమైన పాల సముద్రంతో పాటు సదాశివానుగ్రహాన్ని పొందిన ఉపమన్యుడు శివుని ప్రత్యక్ష దర్శనం పొందిన పరమ మహర్షిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
ఉపమన్యో మహాభాగః శివదర్శనమాప్నుతే।
భక్త్యా శ్రద్ధాసమాయుక్తః శివానుగ్రహమాశ్రయే॥
(భక్తి, శ్రద్ధతో శివుని ఉపాసించిన ఉపమన్యుడు శివదర్శనం పొందాడు. ఆయన శివానుగ్రహాన్ని ఆశ్రయించాడు.)
యో భక్త్యా శివమారాధ్యేత్ ఉపమన్యో యథా మునిః।
తస్య జ్ఞానమవాప్నోతి మోక్షమార్గో న దూరతః॥
(ఉపమన్యుడు మునిలాగా భక్తితో శివుని ఆరాధించేవారు జ్ఞానాన్ని పొందుతారు. వారికి మోక్షమార్గం దూరంగా ఉండదు.)
ఉపమన్యుడు కథలో శివదర్శనం, భక్తి, గురుభక్తి, సహనం, ధైర్యం వంటి విలువలు ప్రతిఫలిస్తాయి. గురువాక్యాన్ని పాటించడం, కష్టాల్లో ధైర్యాన్ని ప్రదర్శించడం ఎంతటి మహోన్నత ఫలితాన్ని ఇస్తాయో ఉగ్రశ్రవసుడు నైమిశారణ్య మహర్షులకు ముగించి చెప్పాడు.
***
Ch. ప్రతాప్ గారి కొన్ని ఇతర రచనలు( కథ పేరు పైన క్లిక్ చేయండి.):
Ch. ప్రతాప్ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
విజయదశమి 2026 కథల పోటీల వివరాల కోసం
ఉగాది షడ్రుచుల కథల పోటీల వివరాల కోసం
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత పరిచయం: https://www.manatelugukathalu.com/profile/pratap
నేను వృత్తిరీత్యా ఒక సివిల్ ఇంజనీర్ అయినప్పటికీ, నా నిజమైన ఆసక్తి, నా జీవనసారం సాహిత్యానికే అంకితం. తెలుగు పుస్తకాల సువాసన నా జీవితంలో 1984 నుంచే పరిమళించింది. అప్పటి నుంచి పఠనం నా అలవాటుగా కాక, నా జీవనశైలిగా మారింది. పుస్తకాలు నా మనసును తీర్చిదిద్దాయి, ఆ పఠనమే క్రమంగా రచనగా రూపాంతరం చెందింది. ఆలోచనల రూపం, అనుభవాల ప్రతిబింబం, హృదయానికి స్వరం — అదే నా రచన.
ఆధ్యాత్మికత, మానవ సంబంధాల లోతులు, సామాజిక స్పృహ, ప్రజాసేవ పట్ల నాలో ఉన్న మమకారం ప్రతి రచనలోనూ ప్రతిఫలిస్తుంది. నేను రాసే ప్రతి వాక్యం పాఠకునితో చేసే ఒక మౌన సంభాషణ. నా కలం కేవలం అక్షరాలు కాదు; అది జీవనాన్ని గ్రహించే ఒక మార్గం.
ఇప్పటివరకు నేను రచించినవి రెండు వందలకుపైగా కథలు, ఐదు నవలలు, రెండు వేల వ్యాసాలు. ఇవి పలు దిన, వార, మాస పత్రికలలో, అలాగే డిజిటల్ వేదికలలో వెలువడి విభిన్న వయస్సుల పాఠకులను చేరాయి. ప్రతి రచన నా అనుభవాల సారాన్ని పాఠకుని మనసుతో కలిపే ఒక మాధ్యమంగా నిలిచింది.
సాహిత్యం నాకు హాబీ కాదు — అది నా జీవిత యానం. కొత్త ఆలోచనలను అన్వేషించడం, తెలుగు భాషా సౌందర్యాన్ని కొత్త రూపాల్లో వ్యక్తపరచడం, సమాజానికి ఉపయోగపడే మార్గాలను వెతకడం — ఇవే నా సాహిత్య సాధనకు మూలాధారం. రచన ద్వారా మనసులను మేల్కొలపడం, మనసుల్లో విలువల జ్యోతిని వెలిగించడం నా నిశ్చయం.
ఇటీవల నా కృషికి గాను ఒక ప్రముఖ సంస్థ గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేయడం నా జీవితంలో ఒక విశిష్ట ఘట్టం. అది కేవలం గుర్తింపే కాదు, మరింత బాధ్యతను జోడించిన ప్రేరణ.
మన పురాణాలు, ఉపనిషత్తులు, వేద వాక్యాలలో దాగి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని ఆధునిక పాఠకులకు అందించడం, వాటి సారాన్ని సమాజానికి చేరవేయడం నా సాహిత్య లక్ష్యం. ఆ దిశగా ప్రతి రచన ఒక నూతన యత్నం, ఒక అంతర్ముఖ ప్రయాణం.
సాహిత్యం నా కోసం కేవలం అభిరుచి కాదు; అది నా ఆత్మ స్వరూపం. నా కలం నా ఆలోచనలకు శ్వాస, నా రచన నా జీవితయానం.
Comments