మాధవ సేవే
Madhava Seve - Telugu Family Story | Ch. Pratap
మాధవ సేవే - తెలుగు కుటుంబ కథ | Ch. ప్రతాప్
Published in manatelugukathalu.com on 11/11/2026
‘మాధవ సేవే’ కథ భక్తి అంటే కేవలం దేవుడికి కానుకలు సమర్పించడం కాదని, ఆకలితో ఉన్నవారికి అన్నం పెట్టడం, జీవుల పట్ల కరుణ చూపడం, భూమాతను గౌరవించడం కూడా నిజమైన దైవసేవేనని చెబుతుంది.
‘‘నాన్నా! ఈ పొలం అమ్మితే కోటి రూపాయలు వస్తాయి. అందులో పది లక్షలు తిరుమల స్వామివారికి సమర్పిస్తాను. మిగిలిన డబ్బుతో నీకు మంచి ఇల్లు కొంటాను. ఇక ఈ మట్టిలో కష్టపడాల్సిన అవసరం లేదు!’’
హైదరాబాద్‌ నుంచి వచ్చిన కొడుకు శరత్‌ మాటలు విని డెబ్బై ఏళ్ల రామయ్య నిశ్శబ్దంగా నేలవైపు చూశాడు.
‘‘ఏమిటి నాన్నా! మాట్లాడవేం?’’
‘‘శరత్‌! నీకు ఈ పొలం కేవలం భూమిలా కనిపిస్తోంది. నాకు మాత్రం నా తల్లిలా కనిపిస్తోందిరా!’’
‘‘మట్టిని తల్లిగా భావిస్తూ బతికేస్తే జీవితం మారుతుందా నాన్నా? దేవుడికి పెద్ద కానుక సమర్పిస్తే ఆయన అనుగ్రహం ఉంటుంది కదా!’’
రామయ్య చిరునవ్వు నవ్వాడు.
‘‘దేవుడికి కానుక సమర్పించడం మంచిదే బాబూ! కానీ ఆ దేవుడు మనకు ఇంతకాలం ఇచ్చిన కానుకలను గుర్తించకపోతే ఎలా?’’
ఆ మాటల అర్థం శరత్‌కు తెలియలేదు.
మరుసటి ఉదయం పొలం కొనుగోలుదారు వచ్చేలోపు రామయ్య కొడుకును పొలానికి తీసుకెళ్లాడు.
అక్కడ చిన్నచిన్న కూరగాయల మడులు, పండ్ల చెట్లు, పచ్చని మొక్కలు కనిపించాయి.
ఒక చెట్టు కింద పదేళ్ల బాలిక ఖాళీ గిన్నె పట్టుకుని నిలబడింది.
‘‘తాతయ్యా! అమ్మకు మళ్లీ జ్వరమొచ్చింది. నిన్నటి నుంచి మా ఇంట్లో అన్నం వండలేదు’’ అంది ఏడుపు గొంతుతో.
రామయ్య వెంటనే తన కోసం తెచ్చుకున్న అన్నం మూట విప్పాడు.
‘‘ఇదిగో చిట్టితల్లీ! అమ్మకు పెట్టు. నువ్వూ తిను. సాయంత్రం కూరగాయలు తీసుకెళ్లు.’’
‘‘మరి నువ్వేం తింటావు తాతయ్యా?’’
‘‘నాకు ఆకలి వేస్తే ఈ నేలతల్లి ఏదో ఒకటి పెడుతుందమ్మా! నువ్వు వెళ్లు.’’
బాలిక వెళ్లిపోయాక శరత్‌ అడిగాడు.
‘‘నాన్నా! నీకే ఆరోగ్యం బాగుండదు. నీ భోజనం కూడా ఇచ్చేస్తే ఎలా?’’
రామయ్య కొడుకు భుజంపై చేయి వేశాడు.
‘‘నువ్వు చిన్నప్పుడు ఒకసారి తీవ్రమైన జ్వరంతో మంచానపడ్డావు. మూడు రోజులు అన్నం తినలేదు. అప్పుడు నీ అమ్మ కూడా తినలేదు. ఎందుకో తెలుసా?’’
‘‘నా మీద ప్రేమతో!’’
‘‘అదేరా! ప్రేమ ఉన్నచోట ఆకలి కూడా ఎదుటివాడి బాధను చూసి వెనక్కి తగ్గుతుంది. ఆ పాప ఆకలితో వెళ్తుంటే నేను ఎలా తినగలను చెప్పు?’’
శరత్‌ మౌనంగా ఉండిపోయాడు.
కొద్దిదూరంలో దాహంతో ఆయాసపడుతున్న ఒక మూగజీవికి రామయ్య నీళ్లు పోశాడు.
‘‘ఇదేమిటి నాన్నా! మనుషులకే కాదు, జంతువులకూ సేవ చేస్తున్నావా?’’
‘‘ఆకలి మనిషిదైనా, పశువుదైనా బాధ ఒక్కటేరా! ప్రాణం విలువ తెలిసినవాడికి ఆ తేడా కనిపించదు.’’
మధ్యాహ్నం చెట్టు నీడలో కూర్చున్నప్పుడు రామయ్య జేబులోంచి పాత భగవద్గీత పుస్తకం తీశాడు.
‘‘నీ అమ్మ ప్రతిరోజూ చదివే పుస్తకమిది. పదిహేనవ అధ్యాయంలో పదమూడవ శ్లోకం ఆమెకు ఎంతో ఇష్టం.’’
ఆయన మెల్లగా చదివాడు.
‘‘గామావిశ్య చ భూతాని ధారయామ్యహమోజసా।
పుష్ణామి చౌషధీః సర్వాః సోమో భూత్వా రసాత్మకః॥’’
‘‘దీని అర్థమేమిటి నాన్నా?’’
‘‘భూమిలో అంతర్యామిగా ఉండి సమస్త ప్రాణులను ధరిస్తున్నాను. సోమస్వరూపుడనై మొక్కలను, ఓషధులను పోషిస్తున్నాను అని శ్రీకృష్ణుడు చెబుతున్నాడురా! ఈ నేల మనల్ని మోస్తోంది. పండించిన పంటతో ఆకలి తీరుస్తోంది. ఒక్క గింజ నుంచి ఎన్నో గింజలను ప్రసాదిస్తోంది. ఇదంతా భగవంతుడి పోషకశక్తి కాదంటావా?’’
శరత్‌ ఆలోచనలో పడ్డాడు.
రామయ్య గొంతు ఒక్కసారిగా బొంగురుపోయింది.
‘‘నువ్వు ఇంజినీరింగ్‌ చదువుకోవడానికి నగరానికి వెళ్లిన రోజు గుర్తుందా? నీ ఫీజు కోసం పంట అమ్మాను. నువ్వు బస్సెక్కాక మీ అమ్మ ఈ పొలంలోకి వచ్చి మట్టిని చేతుల్లోకి తీసుకుని ఏడ్చింది.’’
‘‘ఎందుకు నాన్నా?’’
‘‘నా బిడ్డ భవిష్యత్తును నిలబెట్టావు తల్లీ! అని ఈ భూమికి నమస్కరించిందిరా! నిన్ను చదివించింది నేను కాదు బాబూ! ఈ నేల. నీ కడుపు నింపింది నీ అమ్మ ఒక్కతే కాదు... ఈ భూమాత కూడా!’’
శరత్‌ కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి.
‘‘నాన్నా! అమ్మ ఎప్పుడూ ఈ విషయం చెప్పలేదు!’’
‘‘తల్లి చేసిన త్యాగాలు చెప్పుకుంటుందా బాబూ? బిడ్డ సుఖంగా ఉంటే చాలనుకుంటుంది.
భూమాత కూడా అంతే! మనం ఎన్నిసార్లు తవ్వినా, తొక్కినా, గాయపరిచినా తన గుండెలోంచి పంటను పండించి మనకే అందిస్తుంది.’’
అంతలో వర్షపు చినుకులు మొదలయ్యాయి.
గాలికి చిన్న మొక్క నేలకు ఒరిగిపోయింది.
రామయ్య వెంటనే లేచి దాన్ని నిలబెట్టడానికి ప్రయత్నించాడు. వయసు కారణంగా వంగలేక ఇబ్బందిపడ్డాడు.
‘‘నాన్నా! వదిలేయ్‌. అదొక చిన్న మొక్కే కదా!’’
రామయ్య ఆ మొక్కను ఆప్యాయంగా పట్టుకున్నాడు.
‘‘చిన్నదైతే ప్రాణం కాదా శరత్‌? నువ్వు పసివాడిగా ఉన్నప్పుడు నిన్ను జాగ్రత్తగా కాపాడుకున్నాం. దీనికీ బతకాలనే ఆశ ఉంటుంది కదా!’’
ఆ మాట విన్న శరత్‌ వెంటనే మోకాళ్లపై కూర్చుని మొక్కను నిలబెట్టాడు. తడి మట్టిని రెండు చేతులతో అదిమిపెట్టాడు.
మొదటిసారిగా ఆ మట్టిని స్పృశిస్తున్నప్పుడు అతనికి అమ్మ చేతుల స్పర్శ గుర్తుకొచ్చింది.
‘‘నాన్నా! ఈ మట్టిలో నిజంగానే అమ్మ ప్రేమ ఉందనిపిస్తోంది!’’
రామయ్య కళ్ల నుంచి కన్నీళ్లు జారాయి.
‘‘అమ్మ ప్రేమ మాత్రమే కాదురా! ఆ ప్రేమకు మూలమైన పరమాత్మ కరుణ కూడా ఉంది. భగవంతుడు గుడిలోనే ఉంటాడనుకోవద్దు. ఆకలితో ఉన్నవాడి కన్నీళ్లలో, దాహంతో ఉన్న ప్రాణి ఆవేదనలో, మొలకెత్తే విత్తనంలో ఆయన ఉనికిని గుర్తించగలగాలి.’’
శరత్‌ తండ్రి చేతులను తన చేతుల్లోకి తీసుకున్నాడు.
‘‘నాన్నా! ఇన్నేళ్లూ నేను సంపాదించడమే గొప్ప అనుకున్నాను. నా డబ్బుతో దేవుడికి కానుక సమర్పిస్తే పుణ్యం వస్తుందనుకున్నాను. కానీ మనల్ని పోషించిన ఈ భూమికి నేను ఎప్పుడైనా కృతజ్ఞత చెప్పానా? అమ్మ కష్టాన్ని ఎప్పుడైనా తలుచుకున్నానా?’’
రామయ్య అతని తల నిమిరాడు.
‘‘నువ్వు మంచిగా బతకడమే మాకు కావాల్సిన కానుకరా!’’
సాయంత్రం పొలం కొనుగోలుదారు వచ్చాడు.
శరత్‌ ఒప్పంద పత్రాలను అతని చేతిలో పెట్టలేదు.
‘‘క్షమించండి! ఈ పొలం అమ్మడం లేదు.’’
ఆశ్చర్యపోయిన రామయ్య కొడుకువైపు చూశాడు.
‘‘ఏమిట్రా ఇది?’’
శరత్‌ తండ్రి పాదాలకు నమస్కరించాడు.
‘‘నాన్నా! నువ్వు నాకు చదువు చెప్పించావు. కానీ జీవితానికి అవసరమైన గొప్ప పాఠం ఈరోజు నేర్పించావు. ఈ భూమిని అమ్మను. ఇక్కడ సేంద్రియ వ్యవసాయాన్ని అభివృద్ధి చేస్తాను.
ఈ ఊళ్లో ఆకలితో ఉన్నవారికి ప్రతిరోజూ అన్నం అందేలా ఏర్పాటు చేస్తాను. నువ్వు నాటిన మొక్కలను కాపాడుకుంటాను.’’
రామయ్య కొడుకును హత్తుకుని ఏడ్చాడు.
‘‘నాయనా! నా ఆస్తిని కాపాడావని కాదు... ఈ నేలతో మనకున్న బంధాన్ని గుర్తించావని సంతోషంగా ఉందిరా!’’
కొన్ని నెలల తరువాత ఆ పొలంలో చిన్న అన్నదాన కేంద్రం ప్రారంభమైంది.
దాని పేరు ‘అమ్మ ఒడి’.
ప్రారంభోత్సవం రోజున శరత్‌ తన తండ్రిని అడిగాడు.
‘‘నాన్నా! గుడిలో స్వామికి సమర్పించాలనుకున్న పది లక్షలు ఇప్పుడు ఈ సేవకు ఉపయోగిస్తున్నాను. నా నిర్ణయం తప్పు కాదుగా?’’
రామయ్య ప్రేమగా నవ్వాడు.
‘‘దేవాలయానికి వెళ్లి స్వామిని దర్శించుకో బాబూ! నీ శక్తిమేరకు కానుక కూడా సమర్పించు. కానీ ఆయన సృష్టించిన ప్రాణుల్ని ప్రేమించడం మరచిపోకు.
గుడిలో భగవంతుడికి నమస్కరించే చేతులే ఆకలిగొన్నవాడికి అన్నం పెట్టాలి. అప్పుడే మన భక్తికి పరిపూర్ణత వస్తుంది.’’
ఆ మాటలు విన్న శరత్‌ తన తండ్రిని గట్టిగా ఆలింగనం చేసుకున్నాడు.
‘‘నాన్నా! దేవుణ్ణి చూడాలంటే చాలా దూరం వెళ్లాలనుకున్నాను. కానీ ఆయన మన ఇంటి ముందున్న పొలంలోనే ఉన్నాడని ఈరోజు తెలిసింది!’’
రామయ్య కళ్లు చెమ్మగిల్లాయి.
‘‘అవునురా! దేవుడు మనకు కనిపించకపోవచ్చు. కానీ ఆయన కరుణ ప్రతి అన్నపు మెతుకులోనూ మనకు అందుతూనే ఉంటుంది.’’
అంతలో మొదటిసారి కలిసిన ఆ చిన్నారి అన్నం తిని, ఖాళీ పళ్లెంతో దగ్గరకు వచ్చింది.
‘‘తాతయ్యా! ఈరోజు అమ్మ కూడా కడుపునిండా తిన్నది. నువ్వు ఎప్పుడూ ఇలాగే ఉంటావు కదా?’’
రామయ్య ఆ చిన్నారిని దగ్గరకు తీసుకుని నుదుటిపై ముద్దుపెట్టుకున్నాడు.
‘‘నేను ఉన్నా లేకపోయినా, ఈ నేలతల్లి నిన్ను ఆకలితో ఉంచకూడదమ్మా!’’
ఆ మాటకు శరత్‌ గుండె కరిగిపోయింది. తండ్రి చేతిలో ఉన్న మట్టిని తీసుకుని కళ్లకు అద్దుకున్నాడు.
ఆ సాయంత్రం చెట్ల మధ్య వీచిన చల్లని గాలిలో, పసిపాప చిరునవ్వులో, వృద్ధ తండ్రి కన్నీళ్లలో శరత్‌కు ఒకే దివ్యానుభూతి కలిగింది.
ఆ రోజు శరత్‌కు దేవుడు ప్రత్యక్షం కాలేదు. కానీ దేవుడిని ఎక్కడ చూడాలో తెలిసింది. ఆకలిని తీర్చే అన్నంలో, ప్రాణాన్ని కాపాడే కరుణలో, సమస్త జీవులను మోసే భూమాతలో పరమాత్మను దర్శించడం నేర్చుకున్నాడు.
భగవంతుడిని చూడటానికి మనిషి ఆకాశం వైపు తలెత్తడం తప్పుకాదు. కానీ తన పాదాల కింద ఉన్న భూమిని గౌరవించడానికి, ఆకలితో ఉన్నవారిని ఆదుకోవడానికి తలవంచినప్పుడే ఆ దర్శనానికి నిజమైన అర్థం లభిస్తుంది!
***
📢 మనతెలుగుకథలు.కామ్ WhatsApp ఛానల్‌ను ఉచితంగా ఫాలో అవ్వండి!
మనతెలుగుకథలు.కామ్‌లో ప్రచురించే కథలు • కవితలు • ప్రత్యేక వ్యాసాలు • సీరియల్ ఎపిసోడ్స్ - వాటి తాజా లింక్స్‌ను మా WhatsApp ఛానల్‌లో పొందవచ్చు.
✅ ఛానల్‌ను Follow చేయండి✅ WhatsAppలో Updates → Channels ద్వారా మా పోస్టులు చూడండి✅ మీకు నచ్చిన కథ లేదా పోస్టు లింక్‌పై క్లిక్ చేసి చదవండి✅ కొత్త పోస్టులు మిస్ కాకుండా Notifications 🔔 ON చేసుకోండి✅ మీ స్నేహితులు, సన్నిహితులతో మా ఛానల్‌ను Share చేయండి
👉 మా WhatsApp ఛానల్: https://whatsapp.com/channel/0029VbE7RFB3mFY84MHHSb3y
మనతెలుగుకథలు.కామ్ — తెలుగు కథలకు మీ సొంత వేదిక
***
Ch. ప్రతాప్ గారి కొన్ని ఇతర రచనలు( కథ పేరు పైన క్లిక్ చేయండి.):
Ch. ప్రతాప్ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత పరిచయం: https://www.manatelugukathalu.com/profile/pratap
నేను వృత్తిరీత్యా ఒక సివిల్ ఇంజనీర్‌ అయినప్పటికీ, నా నిజమైన ఆసక్తి, నా జీవనసారం సాహిత్యానికే అంకితం. తెలుగు పుస్తకాల సువాసన నా జీవితంలో 1984 నుంచే పరిమళించింది. అప్పటి నుంచి పఠనం నా అలవాటుగా కాక, నా జీవనశైలిగా మారింది. పుస్తకాలు నా మనసును తీర్చిదిద్దాయి, ఆ పఠనమే క్రమంగా రచనగా రూపాంతరం చెందింది. ఆలోచనల రూపం, అనుభవాల ప్రతిబింబం, హృదయానికి స్వరం — అదే నా రచన.
ఆధ్యాత్మికత, మానవ సంబంధాల లోతులు, సామాజిక స్పృహ, ప్రజాసేవ పట్ల నాలో ఉన్న మమకారం ప్రతి రచనలోనూ ప్రతిఫలిస్తుంది. నేను రాసే ప్రతి వాక్యం పాఠకునితో చేసే ఒక మౌన సంభాషణ. నా కలం కేవలం అక్షరాలు కాదు; అది జీవనాన్ని గ్రహించే ఒక మార్గం.
ఇప్పటివరకు నేను రచించినవి రెండు వందలకుపైగా కథలు, ఐదు నవలలు, రెండు వేల వ్యాసాలు. ఇవి పలు దిన, వార, మాస పత్రికలలో, అలాగే డిజిటల్ వేదికలలో వెలువడి విభిన్న వయస్సుల పాఠకులను చేరాయి. ప్రతి రచన నా అనుభవాల సారాన్ని పాఠకుని మనసుతో కలిపే ఒక మాధ్యమంగా నిలిచింది.
సాహిత్యం నాకు హాబీ కాదు — అది నా జీవిత యానం. కొత్త ఆలోచనలను అన్వేషించడం, తెలుగు భాషా సౌందర్యాన్ని కొత్త రూపాల్లో వ్యక్తపరచడం, సమాజానికి ఉపయోగపడే మార్గాలను వెతకడం — ఇవే నా సాహిత్య సాధనకు మూలాధారం. రచన ద్వారా మనసులను మేల్కొలపడం, మనసుల్లో విలువల జ్యోతిని వెలిగించడం నా నిశ్చయం.
ఇటీవల నా కృషికి గాను ఒక ప్రముఖ సంస్థ గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేయడం నా జీవితంలో ఒక విశిష్ట ఘట్టం. అది కేవలం గుర్తింపే కాదు, మరింత బాధ్యతను జోడించిన ప్రేరణ.
మన పురాణాలు, ఉపనిషత్తులు, వేద వాక్యాలలో దాగి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని ఆధునిక పాఠకులకు అందించడం, వాటి సారాన్ని సమాజానికి చేరవేయడం నా సాహిత్య లక్ష్యం. ఆ దిశగా ప్రతి రచన ఒక నూతన యత్నం, ఒక అంతర్ముఖ ప్రయాణం.
సాహిత్యం నా కోసం కేవలం అభిరుచి కాదు; అది నా ఆత్మ స్వరూపం. నా కలం నా ఆలోచనలకు శ్వాస, నా రచన నా జీవితయానం.
Comments