ఆత్మాభిమానం
Athmabhimanam - Telugu Devotional Story | Ch. Pratap
ఆత్మాభిమానం - తెలుగు ఆధ్యాత్మిక కథ | Ch. ప్రతాప్
Published in manatelugukathalu.com on 10/11/2026
దక్షప్రజాపతి అహంకారం, సతీదేవి ఆత్మాభిమానం, పరమశివుడి అనురాగం మధ్య జరిగిన విషాద సంఘటనను హృద్యంగా ఆవిష్కరించే పౌరాణిక కథ ‘ఆత్మాభిమానం’. ప్రేమకంటే అహంకారం గొప్పదిగా భావిస్తే బంధాలు ఎలా విచ్ఛిన్నమవుతాయో ఈ కథ తెలియజేస్తుంది.
దక్షప్రజాపతి రాజభవనం ఆనందోత్సాహాలతో కళకళలాడుతోంది. మహారాణి ప్రసూతి మందిరం నుంచి పసిపాప ఏడుపు వినిపించింది. ఆడబిడ్డ జన్మించిందన్న వార్త విన్న దక్షుడు ఆనందంతో పరుగున వచ్చాడు. పసిపాపను చేతుల్లోకి తీసుకొని మురిసిపోయాడు.
“నా చిట్టితల్లీ! నువ్వు నా ఇంటికి వెలుగువి. ఈ తండ్రి ప్రాణానివి. నీ కళ్లలో ఎప్పుడూ కన్నీళ్లు రానివ్వను!” అంటూ ఆమె నుదుటిపై ముద్దుపెట్టుకున్నాడు.
ఆ పాపే సతీదేవి.
కాలం గడిచింది. సతి అందంతోపాటు అపారమైన భక్తితో పెరిగింది. ఆమె మనసు పరమశివుడిపై నిలిచింది. భస్మధారిగా, జటాజూటధారిగా, కైలాసవాసిగా ఉండే శివుడే తన జీవితసహచరుడు కావాలని నిర్ణయించుకుంది.
ఒకరోజు తండ్రి దగ్గరకు వెళ్లింది.
“నాన్నా! మీతో ఒక విషయం చెప్పాలి.”
“చెప్పమ్మా! నీ కోరిక తీర్చడానికి ఈ తండ్రి వెనుకాడతాడా?”
“నాకు పరమశివుడిని వివాహం చేసుకోవాలని ఉంది.”
దక్షుడి ముఖంలో చిరునవ్వు మాయమైంది.
“సతీ! నువ్వు రాజకుమార్తెవు. సకల సంపదల మధ్య పెరిగావు. భస్మం పూసుకొని, శ్మశానాల్లో సంచరించే వ్యక్తితో నీ జీవితం ఎలా ఉంటుందో ఆలోచించావా?”
“నాన్నా! మీరు ఆయన వేషాన్ని చూస్తున్నారు; నేను ఆయనలోని దైవత్వాన్ని చూస్తున్నాను. ఆయనకు రాజభవనం లేకపోవచ్చు, కానీ సమస్త జగత్తుకూ ఆయనే ఆధారం. ఆయనకు ఆభరణాలు లేకపోవచ్చు, కానీ ఆయన సాన్నిధ్యంలో నాకు ఏ సంపదా అవసరం లేదు.”
కుమార్తె సంకల్పాన్ని దక్షుడు మార్చలేకపోయాడు. సతి కఠోర తపస్సుతో శివుడిని ప్రసన్నం చేసుకుంది. దేవతలు, మహర్షుల సమక్షంలో వారి వివాహం వైభవంగా జరిగింది.
కైలాసంలో సతీశివుల జీవితం అనురాగమయంగా సాగింది. శివుడి మౌనంలో సతి ఆత్మీయతను దర్శించింది; సతి చిరునవ్వులో శివుడు అనంతమైన ప్రేమను అనుభవించాడు.
అయితే, దక్షుడి హృదయంలో అల్లుడిపట్ల అసంతృప్తి చల్లారలేదు. ఒక యజ్ఞసభలో తనకు తగిన గౌరవం ఇవ్వలేదన్న భావనతో శివుడిపై అతడి ద్వేషం మరింత పెరిగింది.
కొంతకాలానికి దక్షుడు మహాయజ్ఞం తలపెట్టాడు. దేవతలను, మహర్షులను ఆహ్వానించాడు; కానీ శివుడిని, సతిని ఆహ్వానించలేదు.
ఒకరోజు కైలాసం మీదుగా ప్రయాణిస్తున్న దేవతలను చూసి సతి భర్తను అడిగింది.
“స్వామీ! అందరూ ఎక్కడికి వెళుతున్నారు?”
“మీ తండ్రి నిర్వహిస్తున్న మహాయజ్ఞానికి.”
సతి ముఖం ఆనందంతో వెలిగిపోయింది.
“నాన్న యజ్ఞం చేస్తున్నారా! నాకు తెలియనే తెలియదు. అమ్మను చూసి ఎన్నాళ్లయిందో! చిన్నప్పుడు నాతో ఆడుకున్న అక్కచెల్లెళ్లను చూడాలని ఉంది. మనమూ వెళ్దామా?”
శివుడు మౌనంగా ఆమెవైపు చూశాడు.
“దేవీ! మనకు ఆహ్వానం రాలేదు.”
“స్వామీ! పుట్టింటికి వెళ్లడానికి కుమార్తెకు ఆహ్వానం కావాలా? పరాయివారి ఇంటికి వెళ్తున్నానా? నన్ను చేతుల్లో ఎత్తుకొని పెంచిన తండ్రి ఇంటికే కదా!”
“సతీ! పుట్టింటిపై నీ ప్రేమను నేను అర్థం చేసుకోగలను, కానీ నీ తండ్రి హృదయంలో నాపట్ల ద్వేషం ఉంది. అక్కడ నీకు గౌరవం దక్కకపోవచ్చు.”
సతి కళ్లలో నీళ్లు మెరిశాయి.
“స్వామీ! తండ్రికి కుమార్తెపై కోపం ఉండవచ్చు, కానీ ప్రేమ లేకుండా పోతుందా? చిన్నప్పుడు నాకు జ్వరం వస్తే రాత్రంతా నా పక్కనే కూర్చునేవారు; నేను ఏడిస్తే తట్టుకోలేకపోయేవారు. అలాంటి నాన్న నన్ను చూసి పలకరించకుండా ఉంటారా?”
శివుడు ఆమె చేతిని తన చేతిలోకి తీసుకున్నాడు.
“దేవీ! నీ జ్ఞాపకాల్లో ఉన్న తండ్రిని నేను గౌరవిస్తాను. కానీ అహంకారం మనిషి హృదయాన్ని మార్చగలదు. నీవు ప్రేమను తీసుకొని వెళ్తున్నావు; అక్కడ అవమానం ఎదురైతే నీ సున్నితమైన మనసు తట్టుకోగలదా?”
“నాన్న నన్ను అవమానించరనే నమ్మకం నాకుంది స్వామీ! ఒక్కసారి వెళ్లి వస్తాను.”
ఆమె అభ్యర్థనను శివుడు మన్నించాడు. శివగణాల రక్షణతో సతి బయలుదేరింది.
యజ్ఞశాల వైభవంగా ఉంది. వేదమంత్రాలు మారుమోగుతున్నాయి. దేవతలు, మహర్షులు ఆసీనులై ఉన్నారు.
దూరంగా తండ్రిని చూడగానే సతి హృదయం ఉప్పొంగింది.
“నాన్నా!”
ఆ పిలుపులో చిన్ననాటి అనురాగమంతా పలికింది.
దక్షుడు తలెత్తి చూశాడు, కానీ ఒక్కమాటా మాట్లాడలేదు.
సతి దగ్గరకు వెళ్లింది.
“నాన్నా! నేను వచ్చాను. మీ సతిని వచ్చాను. ఇన్నాళ్ల తరువాత కనిపించినా నాతో మాట్లాడరా?”
దక్షుడు ముఖం తిప్పుకున్నాడు.
“పిలవని చోటుకు ఎందుకు వచ్చావు?”
ఆ మాట వినగానే సతి నిర్ఘాంతపోయింది.
“నాన్నా! ఇది మీ ఇల్లు కదా! నేను మీ కుమార్తెను కాదా? వివాహమై వెళ్లిపోయినంత మాత్రాన పుట్టింటితో నా బంధం తెగిపోయిందా?”
“నీవు ఎంచుకున్న భర్తతోనే నీ జీవితం. ఇక ఇక్కడ నీకు ఏం పని?”
సతి గొంతు వణికింది.
“నాన్నా! నేను ఎంచుకున్నది భర్తను మాత్రమే; తండ్రిని వదులుకోలేదు. ఒకరిని ప్రేమించానని మరొకరిపై ప్రేమను కోల్పోవాలా? నా హృదయంలో మీ ఇద్దరికీ స్థానం ఉంది. అది మీకు ఎందుకు అర్థం కావడం లేదు?”
దక్షుడు నిర్లక్ష్యంగా చూశాడు.
“నీవు గొప్పవాడని భావిస్తున్న ఆ శివుడు నా గౌరవానికి తగినవాడు కాదు.”
సతి బాధతో తలెత్తింది.
“నాన్నా! నా స్వామిని మీరు ఎందుకు అంతగా ద్వేషిస్తున్నారు? ఆయన మీ సంపదను కోరలేదు, మీ పదవిని ఆశించలేదు, మీకు అపకారమూ చేయలేదు. ఆయన మౌనాన్ని అవమానంగా ఎందుకు భావిస్తున్నారు?”
“నా సభలో నన్ను గౌరవించని వాడిని నేను గౌరవించాలా?”
“నాన్నా! నిజమైన మహాత్ములకు గౌరవం అందుకోవాలనే ఆశ ఉండదు. ఆయన ఎవరినీ అవమానించరు; ఆయనకు అందరూ సమానమే. మీరు ఆయన మౌనాన్ని అర్థం చేసుకోకుండా మీ అహంకారంతో కొలుస్తున్నారు.”
దక్షుడు ఆగ్రహంతో ఊగిపోయాడు.
“చాలు! ఆ భస్మధారి గొప్పతనం గురించి నాకు చెప్పవద్దు!”
ఆ మాట సతి హృదయాన్ని ఛేదించింది.
ఆమె కన్నీళ్లు తుడుచుకొని తండ్రికి దగ్గరగా వచ్చింది.
“నాన్నా! ఒక్కసారి నా ముఖంలోకి చూడండి. మీ చేతుల్లో పెరిగిన చిన్నారి కనిపించడం లేదా? మీ భుజాలపై కూర్చొని ఆడుకున్న రోజులు గుర్తులేవా? నాకు చిన్న గాయమైతే విలవిల్లాడిపోయిన మీరు, ఈరోజు నా హృదయాన్ని ఇంతగా గాయపరుస్తున్నారేంటి?”
దక్షుడు మౌనంగా నిలబడ్డాడు.
“నేను మీ దగ్గరకు సంపద కోసం రాలేదు నాన్నా! ఒక్కసారి ‘అమ్మా, బాగున్నావా?’ అని అడుగుతారని వచ్చాను. ఆ ఒక్క మాట కోసం ఎంత ఆశగా వచ్చానో మీకు తెలియదు! కానీ మీరు నా ప్రేమను కాదు, మీ కోపాన్నే గొప్పగా భావించారు.”
ఆమె మాటలతో యజ్ఞశాల నిశ్శబ్దమైంది.
సతి యజ్ఞవేదికవైపు చూసింది. దేవతలందరికీ సమర్పించాల్సిన యజ్ఞభాగాలు కనిపించాయి; శివుడికి మాత్రం భాగం లేదు.
ఆమె స్వరం గంభీరంగా మారింది.
“నాన్నా! యజ్ఞం అంటే కేవలం అగ్నిలో ఆహుతులు సమర్పించడం కాదు, మనసులోని అహంకారాన్ని విడిచిపెట్టడం కూడా. కానీ మీరు హృదయంలో ద్వేషాన్ని నిలుపుకొని పవిత్రమైన యజ్ఞాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. శివుడిని అవమానించడం వల్ల ఆయన గొప్పతనం తగ్గదు; మీ వివేకమే మసకబారుతుంది.”
“నా యజ్ఞాన్ని విమర్శించడానికి నీకు అధికారం లేదు!” దక్షుడు గర్జించాడు.
సతి క్షణకాలం కన్నులు మూసుకుంది.
తనను వెళ్లవద్దని హెచ్చరించిన శివుడి మాటలు గుర్తుకొచ్చాయి. కైలాసంలో ఆయన చూపిన అనురాగం, తనపై ఉంచిన విశ్వాసం, తన మనసును అర్థం చేసుకున్న ఆప్యాయత ఒక్కసారిగా ఆమెను కదిలించాయి.
“స్వామీ! మీ మాట వినకుండా వచ్చాను. పుట్టింటి ప్రేమ నా గాయాలను మాన్పుతుందని ఆశించాను, కానీ ఇక్కడ ప్రేమకంటే అహంకారమే బలంగా ఉందని తెలుసుకున్నాను” అని మనసులో విలపించింది.
తండ్రివైపు చివరిసారి చూసింది.
“నాన్నా! మీరు నాకు జన్మనిచ్చారు; ఆ రుణాన్ని నేను ఎన్నటికీ మరచిపోలేను. కానీ నా ఆరాధ్యదైవాన్ని అవమానిస్తున్న ఈ సభలో ఇక నిలబడలేను. మీ కుమార్తెనన్న గుర్తింపుతో ఉన్న ఈ దేహాన్ని కొనసాగించలేను.”
సతి యోగాసనంలో కూర్చుంది. తన మనసును సంపూర్ణంగా శివునిపై నిలిపింది. పురాణ వర్ణన ప్రకారం, యోగాగ్నిని ప్రజ్వలింపజేసి దేహత్యాగం చేసింది.
యజ్ఞశాల ఒక్కసారిగా హాహాకారాలతో దద్దరిల్లింది.
సతి తల్లి పరుగున వచ్చింది.
“అమ్మా సతీ! ఒక్కసారి కళ్లు తెరవమ్మా! నీ కోసం ఎన్నో కలలు కన్నానమ్మా! కన్నతల్లిని విడిచి ఇలా వెళ్లిపోతావా?”
ఆ తల్లి రోదనకు సమాధానం లేదు.
దక్షుడు నిశ్చేష్టుడై నిలిచిపోయాడు.
కొద్దిసేపటి క్రితం “నాన్నా!” అంటూ తన వద్దకు వచ్చిన కుమార్తె ఇక కనిపించదన్న నిజం అతడి హృదయాన్ని కలచివేసింది.
కానీ జరిగిన విషాదాన్ని వెనక్కి తిప్పడం ఎవరి తరమూ కాదు.
కైలాసానికి ఈ వార్త చేరింది.
శివుడు స్తంభించిపోయాడు.
తనతో నవ్వుతూ మాట్లాడిన సతి, తన మౌనాన్ని అర్థం చేసుకున్న సతి, తన జీవితంలో ప్రేమకు రూపంగా నిలిచిన సతి ఇక ఆ దేహంతో తిరిగి రాదన్న వార్త ఆయనను తీవ్ర వేదనకు గురిచేసింది.
ఆ వేదన రౌద్రరూపం ధరించింది.
శివుడి జట నుంచి వీరభద్రుడు ఆవిర్భవించాడు. శివగణాలు దక్షయజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేశాయి. దక్షుడు శిక్షించబడ్డాడు. అనంతరం కరుణామయుడైన శివుడు అతడికి మేకతలను అమర్చి తిరిగి జీవం ప్రసాదించాడు.
దక్షుడు తన తప్పును గ్రహించాడు. శివుడిని ప్రార్థించి క్షమాపణ కోరాడు.
కానీ అతడు కోల్పోయిన కుమార్తెను ఆ రూపంలో తిరిగి పొందలేకపోయాడు.
కాలక్రమంలో జగన్మాత పార్వతిగా అవతరించి, తపస్సుతో శివుడిని తిరిగి వరించింది. శివశక్తుల అనుబంధం మళ్లీ సాకారమైంది.
సతీదేవి కథ కేవలం ఒక పురాణ విషాదం కాదు, ప్రేమకూ అహంకారానికీ మధ్య జరిగిన హృదయ విదారక సంఘర్షణ. ఆమె దేహత్యాగం అనుసరించదగిన ఆదర్శం కాదు; పురాణంలో చిత్రించిన తీవ్రమైన ఆవేదనకు ప్రతీక.
దక్షుడు తన యజ్ఞంలో అందరికీ స్థానం కల్పించాడు, కానీ తన కుమార్తె ప్రేమకు మాత్రం చోటివ్వలేకపోయాడు. చివరికి యజ్ఞాన్ని పునరుద్ధరించుకోగలిగాడు, పదవిని తిరిగి పొందగలిగాడు; కానీ “నాన్నా!” అని ప్రేమగా పిలిచే ఆ స్వరాన్ని మాత్రం శాశ్వతంగా కోల్పోయాడు!
అహంకారం గెలిచిన క్షణంలోనే ప్రేమ ఓడిపోతుంది. ప్రేమ ఓడిపోయిన చోట ఎంతటి వైభవమున్నా మిగిలేది శూన్యమే!
***
📢 మనతెలుగుకథలు.కామ్ WhatsApp ఛానల్‌ను ఉచితంగా ఫాలో అవ్వండి!
మనతెలుగుకథలు.కామ్‌లో ప్రచురించే కథలు • కవితలు • ప్రత్యేక వ్యాసాలు • సీరియల్ ఎపిసోడ్స్ - వాటి తాజా లింక్స్‌ను మా WhatsApp ఛానల్‌లో పొందవచ్చు.
✅ ఛానల్‌ను Follow చేయండి✅ WhatsAppలో Updates → Channels ద్వారా మా పోస్టులు చూడండి✅ మీకు నచ్చిన కథ లేదా పోస్టు లింక్‌పై క్లిక్ చేసి చదవండి✅ కొత్త పోస్టులు మిస్ కాకుండా Notifications 🔔 ON చేసుకోండి✅ మీ స్నేహితులు, సన్నిహితులతో మా ఛానల్‌ను Share చేయండి
👉 మా WhatsApp ఛానల్: https://whatsapp.com/channel/0029VbE7RFB3mFY84MHHSb3y
మనతెలుగుకథలు.కామ్ — తెలుగు కథలకు మీ సొంత వేదిక
***
Ch. ప్రతాప్ గారి కొన్ని ఇతర రచనలు( కథ పేరు పైన క్లిక్ చేయండి.):
Ch. ప్రతాప్ గారి ప్రొఫైల్ కొరకు, మనతెలుగుకథలు.కామ్ లో వారి ఇతర రచనల కొరకు
మాకు రచనలు పంపాలనుకుంటే మా వెబ్ సైట్ లో ఉన్న అప్లోడ్ లింక్ ద్వారా మీ రచనలను పంపవచ్చు.
లేదా story@manatelugukathalu.com కు text document/odt/docx రూపంలో మెయిల్ చెయ్యవచ్చు.
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి యూ ట్యూబ్ ఛానల్ ను ఈ క్రింది లింక్ ద్వారా చేరుకోవచ్చును.
దయ చేసి సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి ( పూర్తిగా ఉచితం ).
మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి ఫేస్ బుక్ పేజీ చేరడానికి ఈ క్రింది లింక్ క్లిక్ చేయండి. లైక్ చేసి, సబ్స్క్రయిబ్ చెయ్యండి.
గమనిక : పాఠకులు తమ అభిప్రాయాలను మనతెలుగుకథలు.కామ్ వారి అఫీషియల్ వాట్స్ అప్ నెంబర్ : 63099 58851 కు పంపవచ్చును.
రచయిత పరిచయం: https://www.manatelugukathalu.com/profile/pratap
నేను వృత్తిరీత్యా ఒక సివిల్ ఇంజనీర్‌ అయినప్పటికీ, నా నిజమైన ఆసక్తి, నా జీవనసారం సాహిత్యానికే అంకితం. తెలుగు పుస్తకాల సువాసన నా జీవితంలో 1984 నుంచే పరిమళించింది. అప్పటి నుంచి పఠనం నా అలవాటుగా కాక, నా జీవనశైలిగా మారింది. పుస్తకాలు నా మనసును తీర్చిదిద్దాయి, ఆ పఠనమే క్రమంగా రచనగా రూపాంతరం చెందింది. ఆలోచనల రూపం, అనుభవాల ప్రతిబింబం, హృదయానికి స్వరం — అదే నా రచన.
ఆధ్యాత్మికత, మానవ సంబంధాల లోతులు, సామాజిక స్పృహ, ప్రజాసేవ పట్ల నాలో ఉన్న మమకారం ప్రతి రచనలోనూ ప్రతిఫలిస్తుంది. నేను రాసే ప్రతి వాక్యం పాఠకునితో చేసే ఒక మౌన సంభాషణ. నా కలం కేవలం అక్షరాలు కాదు; అది జీవనాన్ని గ్రహించే ఒక మార్గం.
ఇప్పటివరకు నేను రచించినవి రెండు వందలకుపైగా కథలు, ఐదు నవలలు, రెండు వేల వ్యాసాలు. ఇవి పలు దిన, వార, మాస పత్రికలలో, అలాగే డిజిటల్ వేదికలలో వెలువడి విభిన్న వయస్సుల పాఠకులను చేరాయి. ప్రతి రచన నా అనుభవాల సారాన్ని పాఠకుని మనసుతో కలిపే ఒక మాధ్యమంగా నిలిచింది.
సాహిత్యం నాకు హాబీ కాదు — అది నా జీవిత యానం. కొత్త ఆలోచనలను అన్వేషించడం, తెలుగు భాషా సౌందర్యాన్ని కొత్త రూపాల్లో వ్యక్తపరచడం, సమాజానికి ఉపయోగపడే మార్గాలను వెతకడం — ఇవే నా సాహిత్య సాధనకు మూలాధారం. రచన ద్వారా మనసులను మేల్కొలపడం, మనసుల్లో విలువల జ్యోతిని వెలిగించడం నా నిశ్చయం.
ఇటీవల నా కృషికి గాను ఒక ప్రముఖ సంస్థ గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేయడం నా జీవితంలో ఒక విశిష్ట ఘట్టం. అది కేవలం గుర్తింపే కాదు, మరింత బాధ్యతను జోడించిన ప్రేరణ.
మన పురాణాలు, ఉపనిషత్తులు, వేద వాక్యాలలో దాగి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానాన్ని ఆధునిక పాఠకులకు అందించడం, వాటి సారాన్ని సమాజానికి చేరవేయడం నా సాహిత్య లక్ష్యం. ఆ దిశగా ప్రతి రచన ఒక నూతన యత్నం, ఒక అంతర్ముఖ ప్రయాణం.
సాహిత్యం నా కోసం కేవలం అభిరుచి కాదు; అది నా ఆత్మ స్వరూపం. నా కలం నా ఆలోచనలకు శ్వాస, నా రచన నా జీవితయానం.
Comments